Στην Κομισιόν έφτασαν τα ερωτήματα για τον Γιάννη Αλαφούζο, τις Okeanis Eco Tankers και Kyklades Maritime και τον «σκιώδη στόλο» που σπάει τις κυρώσεις σε βάρος της Ρωσίας

Απάντηση της Κομισιόν σε ερώτηση Λιθουανού ευρωβουλευτή για το εάν εξετάζεται η επιβολή κυρώσεων σε βάρος των ναυτιλιακών εταιρειών Okeanis Eco Tankers και Kyklades Maritime συμφερόντων του Γιάννη Αλαφούζου

Παράλληλα, έρευνες που χρησιμοποιούν στοιχεία από συστήματα παρακολούθησης της ναυτιλιακής κυκλοφορίας και αξιόπιστες πηγές από τον κλάδο της ναυτιλίας αποκαλύπτουν μεταφορτώσεις φορτίων εν πλω (STS), στις οποίες εμπλέκονται δεξαμενόπλοια που έχουν συνδεθεί στο παρελθόν με μεταφορές πετρελαίου από τη Βενεζουέλα – δραστηριότητες που αναγνωρίζονται ευρέως ως πρακτικές καταστρατήγησης των κυρώσεων.

Τον Μάιο του 2024, ο διευθύνων σύμβουλος της Okeanis Eco Tankers Αριστείδης Αλαφούζος ανάρτησε στο Twitter ένα γράφημα σχεδιασμένο με το χέρι που συνέκρινε τις επιδόσεις των εσόδων της εταιρίας του έναντι ομοειδών εταιριών – προβάλλοντας την υπεραπόδοση κερδών της Okeanis. Αναλυτές επεσήμαναν ότι μια τέτοια οικονομική υπεραπόδοση πιθανότατα οφείλεται σε υπερκέρδη που συνδέονται με συναλλαγές υψηλού ρίσκου με τη Ρωσία.

Λίγο αργότερα, όπως σημείωνε η ιστοσελίδα Tradewinds, σε μια τηλεδιάσκεψη με αναλυτές για τις αποδόσεις του πρώτου τριμήνου, ο Αριστείδης Αλαφούζος υποστήριξε ότι «δεν νομίζω ότι υπάρχει υψηλότερο ρίσκο στη Λιβύη, τη Δυτική Αφρική, τη Βενεζουέλα, τη Μαύρη Θάλασσα σε σύγκριση με τον Αραβικό Κόλπο. Και στον Αραβικό Κόλπο πηγαίνουν όλοι». Στη συνέχεια περίγραψε τη στρατηγική της εταιρείας με τον ακόλουθο τρόπο: «Μόλις αισθανθούμε άνετα σε σχέση με την ασφάλεια, η δουλειά μας είναι να βγάλουμε όσο το δυνατόν περισσότερα χρήματα για τους μετόχους μας».

Μάλιστα, για το θέμα είχε γράψει και η Wall Street Journal στις 30 Μαΐου 2025 υπογραμμίζοντας ότι «πλοία που ελέγχονται από την οικογένεια Αλαφούζου έχουν προσεγγίσει ρωσικά λιμάνια περίπου 140 φορές από την έναρξη του πολέμου».

Στην Κομισιόν το θέμα

Οι πληροφορίες αυτές οδήγησαν τον Λιθουανό ευρωβουλευτή της Renew Europe, Πέτρας Αουστρεβίτσιους να καταθέσει τη γραπτή ερώτηση προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή με αριθμό  E-003761/2025 με αντικείμενο τη μεταφορά ρωσικού πετρελαίου κατά παράκαμψη των κυρώσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης μέσω του λεγόμενου «σκιώδους στόλου».

Στην ερώτησή του ζητούσε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να διευκρινίσει εάν προτίθεται να εξετάσει την επιβολή κυρώσεων σε ευρωπαϊκούς φορείς που, σύμφωνα με δημοσιογραφικές και άλλες αναφορές, ενδέχεται να διευκολύνουν τέτοιες μεταφορές.

Μεταξύ άλλων στην ερώτησή του ανέφερε τα εξής: «Τους τελευταίους μήνες, έχουν προκύψει ανησυχίες σχετικά με τον ρόλο των ναυτιλιακών εταιρειών με έδρα την ΕΕ – κυρίως ελληνικών – στη συνεχιζόμενη πώληση πλοίων σε φορείς που συνδέονται με τον σκιώδη στόλο της Ρωσίας, ο οποίος μεταφέρει ρωσικό πετρέλαιο.»

Οι αναφορές δείχνουν ότι η Okeanis Eco Tankers, εισηγμένη στο Χρηματιστήριο της Νέας Υόρκης, και η Kyklades Maritime Corporation, αμφότερες ιδιοκτησίας της οικογένειας Αλαφούζου, συνέχισαν να μεταφέρουν ρωσικό πετρέλαιο».

Η ερώτηση κατέληγε ως εξής:

«Ενώ τα πακέτα κυρώσεων της ΕΕ από την 15η έως την 18η Σεπτεμβρίου έχουν διευρύνει τις μαύρες λίστες πλοίων, κανένας μεμονωμένος πλοιοκτήτης της ΕΕ δεν έχει αντιμετωπίσει προσωπικές κυρώσεις.

1. Προτίθεται η Επιτροπή να προτείνει κυρώσεις κατά ατόμων και εταιρειών της ΕΕ που εν γνώσει τους επιτρέπουν τον σκιώδη στόλο;
2. Πώς θα στοχεύσει η επιβολή των κυρώσεων σε φορείς της ΕΕ που παρακάμπτουν το ανώτατο όριο τιμών πετρελαίου;»

Στην απάντησή της η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναφέρει τα εξής:

«Το Συμβούλιο, με βάση προτάσεις από τον Ύπατο Εκπρόσωπο και την Επιτροπή, έχει υιοθετήσει διάφορα περιοριστικά μέτρα με στόχο να περιοριστούν περαιτέρω τα έσοδα της Ρωσίας από την ενέργεια και να περιοριστεί ο ρωσικός “σκιώδης στόλος” (shadow fleet) και όσοι τον υποστηρίζουν.

Μέχρι σήμερα, 557 σκάφη υπόκεινται σε απαγόρευση πρόσβασης σε λιμάνια, και απαγόρευση παροχής ευρέος φάσματος υπηρεσιών που σχετίζονται με τη ναυτιλία.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει επίσης ενισχύσει τα μέτρα κυρώσεων που εφαρμόζονται στη Ρωσία με την προσθήκη της δυνατότητας για: πάγωμα περιουσιακών στοιχείων, απαγόρευση διάθεσης κεφαλαίων, και κατά περίπτωση απαγόρευση ταξιδιών σε άτομα και οντότητες που υποστηρίζουν τον ρωσικό “σκιώδη στόλο”.

Από τότε έχουν υιοθετηθεί πολλές καταχωρίσεις που καλύπτουν κυρίως: επιχειρήσεις εμπορίας πετρελαίου, εταιρείες ναυτιλίας και διαχείρισης στην Ρωσία και σε χώρες τρίτων, υποστηρικτικά νηολόγια καθώς και έναν καπετάνιο πλοίου του “shadow fleet”.

Η Υπηρεσία Εξωτερικής Δράσης της ΕΕ και η Επιτροπή δεσμεύονται να αυξήσουν την πίεση στα δίκτυα του “σκιώδους στόλου” και θα συνεργαστούν στενά με τα κράτη-μέλη για την ανάπτυξη περαιτέρω μέτρων.

Η αντιμετώπιση πιθανών αποπειρών παράκαμψης των κυρώσεων της ΕΕ, όπως οι παρακάμψεις όσον αφορά το ανώτατο όριο τιμής πετρελαίου (Oil Price Cap), συμπεριλαμβανομένων τέτοιων από τρίτες χώρες δικαιοδοσιών, αποτελεί μία από τις κεντρικές προτεραιότητες της Επιτροπής.»

Παρότι η απάντηση της Κομισιόν δεν παίρνει θέση πάνω στα συγκεκριμένα ερωτήματα που έθεσε ο Λιθουανός ευρωβουλευτής ως προς τις ελληνικές εταιρείες όπως αυτές συμφερόντων του Γιάννη Αλαφούζου, που φέρονται να εμπλέκονται στη διακίνηση ρωσικού αργού πετρελαίου, εντούτοις κάνει σαφές ότι τέτοιες πρακτικές παραμένουν στο στόχαστρο της Ευρωπαϊκής Ένωση, ότι οι έλεγχοι σε σχέση με τον «σκιώδη στόλο», συμπεριλαμβανομένης της πώλησης πλοίων που καταλήγουν σε αυτόν, και την μεταφορά ρωσικού πετρελαίου κατά παράβαση των κυρώσεων που έχουν επιβληθεί – και αυστηροποιηθεί – θα εντατικοποιηθούν και ότι εάν αποδεχτεί ότι όντως έχουν υπάρξει παραβιάσεις των κυρώσεων που έχει επιβάλει η ΕΕ, τότε οι εταιρείες τα σκάφη των οποίων εμπλέκονται σε αυτές θα έχουν να αντιμετωπίσουν τις συνέπειες.

Ειδικός Συνεργάτης

in.gr