Στίς δημοκρατίες δέν ὑπάρχουν ἀδιέξοδα: Τό κόμμα «ρίχνει» τόν Πρωθυπουργό

Ὑπό παραίτησιν ὁ Βρεταννός Πρωθυπουργός Στάρμερ μετά τήν ἄνοδο τῶν ἐσωκομματικῶν του ἀντιπάλων σέ τοπικές ἐκλογές πού ἔφεραν νέα ἀναστάτωση στίς τάξεις τῶν Ἐργατικῶν – Τό πεῖσμα του νά «γαντζωθεῖ» στήν ἐξουσία δέν τόν ἔσωσε

Ο κοινοβουλευτισμός εἶναι τό πολιτικό σύστημα πού κατ’ ἐξοχήν στηρίζεται στούς θεσμούς. Καί βλέπουμε αὐτή τήν στιγμή στήν Βρεταννία (στήν ὁποία διαμορφώθηκε αὐτό τό σύστημα στήν σύγχρονη μορφή του) πώς οἱ θεσμοί εἶναι ὑπεράνω τῶν προσώπων. Ὁ Πρωθυπουργός Κήρ Στάρμερ, μή ἔχοντας διανύσει οὔτε τό ἥμισυ τῆς πενταετοῦς θητείας του, ἐξωθεῖται σέ παραίτηση ἀπό τό ἴδιο τό κόμμα του. Ὁ Στάρμερ ἐξελέγη τό 2024 καί ἀπό τήν πρώτη στιγμή διέψευσε τίς προσδοκίες τῶν ψηφοφόρων του.

Ἀπεδείχθη ἕνας ἐκ τῶν πλέον ἀποτυχημένων Πρωθυπουργῶν τοῦ Ἡνωμένου Βασιλείου καί τοῦτο ἀπετυπώθη πρῶτα στίς δημοσκοπήσεις καί ἀκολούθως στίς δημοτικές, ἀλλά καί στίς ἐπαναληπτικές ἐκλογές πού διεξήχθησαν σέ κάποιες περιφέρειες τῆς χώρας. Ἡ ἐπαναληπτική ἐκλογή τῆς περασμένης Πέμπτης ἦταν καθοριστική. Ὄχι διότι τό κόμμα τῶν Ἐργατικῶν ὑπέστη μιά συντριπτική ἧττα, ὅπως εἶχε συμβεῖ σέ ἄλλες περιφέρειες στίς ὁποῖες ἐπεκράτησε τό Reform UK τοῦ Νάιτζελ Φάρατζ, ἀλλά διότι τήν περιφανῆ νίκη τοῦ κυβερνῶντος κόμματος (55%) τήν ἐπέτυχε ὁ ἐσωκομματικός ἀντίπαλος τοῦ Στάρμερ Ἄντυ Μπέρναμ.

Γιά τήν ἀκρίβεια, ἡ ἐπαναληπτική ἐκλογή στήν περιφέρεια τοῦ Μαίηκερφήλντ στό Μάντσεστερ (περιφέρεια πού παραδοσιακά κατέχουν οἱ Ἐργατικοί) πυροδοτήθηκε μέσα ἀπό τό κόμμα. Ὁ μηχανισμός ἀντέδρασε στό γεγονός ὅτι, παρά τίς ἀλλεπάλληλες ἧττες, ὁ Στάρμερ ἔμενε «γαντζωμένος» στό ὀφφίκιό του χωρίς νά δείχνει τήν παραμικρή πρόθεση νά ἀναθεωρήσει τήν πολιτική του, ἡ ὁποία ἀποδεικνυόταν καταστροφική καί γιά τήν χώρα καί γιά τό κόμμα.

Ἡ ἐκλογή αὐτή προεκλήθη μέ μοναδικό σκοπό νά ἐπανακάμψει στήν Βουλή τῶν Κοινοτήτων ὁ Ἄντυ Μπέρναμ, ἕνα ἰσχυρό στέλεχος τῶν Ἐργατικῶν, τό ὁποῖο ὁ Στάρμερ θεωροῦσε «ἀκίνδυνο» ὡς πολύ βολικά «παρκαρισμένο» στήν θέση τοῦ δημάρχου τοῦ Μάντσεστερ. Ἐπειδή ὅμως στίς χῶρες στίς ὁποῖες λειτουργοῦν οἱ θεσμοί ἀδιέξοδα δέν ὑπάρχουν, τό κόμμα βρῆκε τόν τρόπο νά ἐπαναφέρει τόν Μπέρναμ στήν κεντρική πολιτική σκηνή.

Καί νά σημειωθεῖ ὅτι, στήν θεσμική λειτουργία τοῦ κοινοβουλευτισμοῦ, οἱ βουλευτές δέν ἐπιλέγονται ἀπό τόν Πρωθυπουργό. Ἀναδεικνύονται ἀπό τήν βάση. Ἔτσι δέν θά εἶχε τήν ἐπιλογή νά στείλει ἄλλον ὑποψήφιο νά διεκδικήσει τήν ἕδρα τοῦ Μαίηκερφήλντ. Καί ξαφνικά εὑρίσκεται ἀντιμέτωπος μέ μιά περιφανῆ νίκη μέ ποσοστό 55%, ἡ ὁποία ἀποδεικνύεται βάρος πολύ πιό ἀσφυκτικό ἀπό τίς ἧττες πού ὑπέστη τό κόμμα τῶν Ἐργατικῶν ἀπό τόν ἀνερχόμενο Φάρατζ. Ἔδειξε αὐτή ἡ ἐκλογή τήν ἐσωτερική ἀντίδραση καί ἔφερε στήν Βουλή τόν διεκδικητή τῆς ἡγεσίας τοῦ κόμματος. Οἱ χθεσινές ἐφημερίδες τῆς Βρεταννίας ἀπεκάλυπταν τίς ζυμώσεις στελεχῶν, βουλευτῶν καί χρηματοδοτῶν, μέ στόχο τήν δρομολόγηση διαδικασιῶν ἀλλαγῆς ἡγεσίας.

Ὁ Στάρμερ, πού ἀρχικῶς διέψευδε ὅτι προτίθεται νά παραιτηθεῖ προβαίνοντας σέ μιάν ἀκόμη ἐπίδειξη ἀλαζονείας, εὑρέθη πρό τοῦ ἐνδεχομένου νά συρθεῖ σέ αὐτήν. Ἡ πρόθεσίς του προαναγγέλθηκε ἀπό τόν «Observer», συμφώνως πρός ρεπορτάζ τοῦ ὁποίου ὁ ἐπί κεφαλῆς τῆς βρεταννικῆς κυβερνήσεως κατέληξε στό συμπέρασμα πώς ἡ θέσις του δέν εἶναι πλέον σταθερή, ἔπειτα ἀπό συνομιλίες μέ μέλη τοῦ ὑπουργικοῦ συμβουλίου, συμβούλους, χρηματοδότες καί ἡγετικά στελέχη τῶν συνδικάτων.

Συμφώνως πρός τό ἴδιο ρεπορτάζ, ὁ Στάρμερ συζήτησε τό θέμα καί μέ τήν σύζυγό του στήν ἐξοχική κατοικία του στό Chequers στό βορειοδυτικό Λονδῖνο, προτοῦ λάβει τήν ὁριστική ἀπόφαση. Νά θυμίσουμε ὅτι οἱ θεσμοί τῶν κομμάτων τῆς Βρεταννίας ἐκινήθησαν κατ’ ἀνάλογο τρόπο καί στό παρελθόν. Πλέον χαρακτηριστικό παράδειγμα, ἡ ἀνατροπή τῆς Μάργκαρετ Θάτσερ, τό 1990, ὅταν τό κόμμα τῶν Συντηρητικῶν θεώρησε ὅτι ἡ μακροβιότερη (11 χρόνια) καί πλέον ἐπιτυχημένη Πρωθυπουργός της Βρεταννίας κατά τήν περίοδο ἐκείνη εἶχε «κουράσει» τό ἐκλογικό σῶμα. Καί νά σημειωθεῖ ὅτι ἡ Θάτσερ τότε εἶχε μόνον ἐπιτυχίες. Ἐνῷ ὁ Στάρμερ σήμερα βαδίζει ἀπό ἀποτυχία σέ ἀποτυχία.

Τά κόμματα εἶναι (ἤ τοὐλάχιστον πρέπει νά εἶναι) θεσμοί δημοκρατίας, ἀλλά καί θεματοφύλακες πολιτικῶν καί ἰδεολογικῶν κατευθυντηρίων γραμμῶν. Πού μποροῦν, ὅταν θέλουν, νά συνετίσουν τίς ἡγεσίες τους.

estianews.gr