«Συμφωνία κυρίων» για μειώσεις τιμών με πολλά ερωτήματα στο ράφι

Με αρκετούς αστερίσκους συνοδεύεται η νέα «συμφωνία κυρίων» για τη μείωση των τιμών σε βασικά καταναλωτικά προϊόντα, η οποία αναμένεται να τεθεί σε εφαρμογή από τις 31 Αυγούστου και να διαρκέσει έως το τέλος Δεκεμβρίου.

Αν και η πρωτοβουλία επιχειρεί να δημιουργήσει συνθήκες αποκλιμάκωσης των τιμών στο ράφι, παραμένουν κρίσιμα ερωτήματα τόσο για το εύρος των προϊόντων που τελικά θα ενταχθούν όσο και για το πραγματικό όφελος που θα δουν οι καταναλωτές.

Οι δύο βασικές προϋποθέσεις που τίθενται για τη συμμετοχή των επιχειρήσεων είναι η μείωση της τιμής κατά τουλάχιστον 5% και η διατήρησή της για διάστημα τουλάχιστον δύο μηνών. Παράλληλα, η Ανεξάρτητη Αρχή Ελέγχου της Αγοράς και Προστασίας του Καταναλωτή ξεκαθαρίζει ότι οι επιχειρήσεις θα πρέπει να εντάξουν στην πρωτοβουλία προϊόντα με ουσιαστική βαρύτητα στις πωλήσεις και όχι κωδικούς περιορισμένης εμπορικής κίνησης.

Ποια προϊόντα θα ενταχθούν

Η συγκεκριμένη πρόβλεψη επιχειρεί να αντιμετωπίσει μία από τις βασικές αδυναμίες ανάλογων πρωτοβουλιών: τον κίνδυνο οι επιχειρήσεις να εμφανίζουν έναν μεγάλο αριθμό μειωμένων προϊόντων, τα οποία όμως έχουν μικρή συμμετοχή στο καλάθι του μέσου νοικοκυριού. Το κρίσιμο ζήτημα, επομένως, δεν είναι μόνο πόσοι κωδικοί θα ενταχθούν στη συμφωνία, αλλά ποιοι θα είναι αυτοί και τι ποσοστό των πραγματικών αγορών των καταναλωτών αντιπροσωπεύουν.

Ερωτήματα προκαλεί και το ύψος της ελάχιστης μείωσης. Σε μια περίοδο κατά την οποία οι ανατιμήσεις των προηγούμενων ετών έχουν σωρευτικά επιβαρύνει σημαντικά βασικές κατηγορίες τροφίμων και ειδών καθημερινής ανάγκης, μια μείωση της τάξης του 5% δεν είναι βέβαιο ότι αρκεί για να αντιστρέψει την πίεση που εξακολουθούν να αισθάνονται τα νοικοκυριά. Πολύ περισσότερο όταν η συμφωνία έχει περιορισμένο χρονικό ορίζοντα και η υποχρεωτική διάρκεια της μειωμένης τιμής μπορεί να περιοριστεί στους δύο μήνες.

Το ερώτημα της πραγματικής έκπτωσης και η βάση υπολογισμού της

Κομβικό ζήτημα αποτελεί επίσης η τιμή πάνω στην οποία θα υπολογιστεί η έκπτωση. Η αποτελεσματικότητα του μέτρου εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από το κατά πόσο οι τιμές αναφοράς θα αντανακλούν τις πραγματικές συνθήκες της αγοράς και δεν θα έχουν προηγηθεί αυξήσεις που θα περιορίζουν στην πράξη το όφελος της μεταγενέστερης μείωσης. Για τον λόγο αυτό, ο ελεγκτικός μηχανισμός καλείται να διασφαλίσει ότι δεν θα υπάρξουν τεχνητές ανατιμήσεις πριν από την έναρξη εφαρμογής του μέτρου.

Ανάλογη προσοχή απαιτείται και στον τρόπο με τον οποίο θα συνδυάζονται οι μειωμένες τιμές με τις προσφορές. Η Αρχή διευκρινίζει ότι κουπόνια, εκπτώσεις και άλλες προωθητικές ενέργειες θα πρέπει να εφαρμόζονται επιπλέον της νέας μειωμένης τιμής και όχι να συμψηφίζονται με αυτήν. Στην πράξη, ωστόσο, η αποτελεσματικότητα της πρόβλεψης θα κριθεί από την ένταση και τη συστηματικότητα των ελέγχων σε μια αγορά όπου οι τιμές και οι προωθητικές ενέργειες μεταβάλλονται διαρκώς.

Θανάσης Κουκάκης

dnews.gr