Συνεργάζεσαι με το κράτος… και μετά βρίσκεσαι κατηγορούμενος;

Από το Syborg στο Predator, δύο υποθέσεις που «καίνε» τους προμηθευτές.

Γιατί όσοι συνεργάζονται με το κράτος κινδυνεύουν να βρεθούν κατηγορούμενοι και να καταλήξουν στη φυλακή;

Του Ειδικού Συνεργάτη

Μια παράξενη –και για πολλούς ανησυχητική– κανονικότητα φαίνεται να διαμορφώνεται στην Ελλάδα: όσοι επιχειρηματίες συνεργάζονται με το κράτος σε ευαίσθητους τομείς, καταλήγουν αργά ή γρήγορα αντιμέτωποι με τη Δικαιοσύνη.

Οι δύο υποθέσεις, με απόσταση χρόνων, που δείχνουν να ακολουθούν την ίδια διαδρομή.

Syborg: Το σύστημα που χρησιμοποιήθηκε… και μετά “κάηκε”

Το σύστημα επισυνδέσεων Syborg  προμηθεύτηκε – σύμφωνα με δημοσιεύματα της δεκαετίας του 2010 – η ΕΥΠ & η ΔΑΕΕΒ για νόμιμες παρακολουθήσεις. Όμως χρόνια αργότερα, ο επιχειρηματίας που συνδέθηκε με την προμήθειά του, Χρήστος Βαμβούκης, κατέληξε στη φυλακή.

Το κράτος χρησιμοποίησε το σύστημα. Ο προμηθευτής πλήρωσε το τίμημα.

Σύμπτωση ή μοτίβο;

Predator: Διεθνής κατακραυγή και βαριά καταδίκη

Στη σύγχρονη εκδοχή της ίδιας ιστορίας, το λογισμικό Predator έγινε συνώνυμο πολιτικού σκανδάλου. Ο Ισραηλινός επιχειρηματίας Tal Dilian, και η σύζυγός του Sara Hamou που συνδέονται με την εμπορία τέτοιων συστημάτων, έχουν καταδικαστεί πρωτόδικα στην εξαιρετικά βαριά ποινή φυλάκισης των 126 ετών! Η υπόθεση δεν έχει κλείσει. Αλλά το μοτίβο είναι ήδη ορατό, με τον επιχειρηματία να περνά στην αντεπίθεση και να “στέλνει μηνύματα” στην κυβέρνηση με δηλώσεις του.

Το ίδιο έργο: Το κράτος αγοράζει – ο ιδιώτης κατηγορείται

Και στις δύο περιπτώσεις:

• Το κράτος αποκτά τεχνολογία παρακολούθησης
• Η χρήση της εντάσσεται σε θεσμικό πλαίσιο
• Χρόνια μετά ξεσπά κρίση
• Και τελικά, στο στόχαστρο μπαίνει ο προμηθευτής

Το κρίσιμο ερώτημα δεν αποφεύγεται: Ποιος παίρνει τις αποφάσεις και ποιος πληρώνει τον λογαριασμό;

Επιλεκτική μνήμη και μετακύλιση ευθυνών

 Όταν οι υποθέσεις είναι «ενεργές», όλοι μιλούν για εθνική ασφάλεια. Όταν όμως ξεσπά σκάνδαλο, η ευθύνη μοιάζει να εξαφανίζεται από το κράτος και να συγκεντρώνεται στον ιδιώτη. Ένα σχήμα γνώριμο: το σύστημα λειτουργεί συλλογικά, αλλά η ευθύνη αποδίδεται ατομικά.

Το πραγματικό μήνυμα: Υψηλό ρίσκο η συνεργασία

Για όποιον σκέφτεται να συνεργαστεί με το κράτος σε τέτοιους τομείς, το μήνυμα είναι ωμό: Σήμερα συνεργάτης, αύριο κατηγορούμενος.

Σε ένα περιβάλλον όπου:

• οι κανόνες αλλάζουν,
• οι πολιτικές ισορροπίες μετακινούνται,
• και η λογοδοσία είναι ασαφής, ο ιδιώτης γίνεται ο εύκολος στόχος.

Συμπέρασμα Από το Syborg μέχρι το Predator, το μοτίβο δεν περνά απαρατήρητο. Και όσο δεν αλλάζει, ένα ερώτημα θα αιωρείται: Μήπως τελικά το πιο επικίνδυνο deal στην Ελλάδα είναι αυτό με το ίδιο το κράτος;

photo:international consortium of investigative – cyborg dynamic engineering