Τα καρτέλ αλλάζουν τους δρόμους της κοκαΐνης για την Ευρώπη – Ο ρόλος της Ελλάδας

Νέες μέθοδοι απόκρυψης, νέες διαδρομές διακίνησης, καινούριες και πιο ευρηματικές κρυψώνες και μεγαλύτερη εξάρτηση από τις νέες τεχνολογίες. Όπως προκύπτει από έκθεση της Europol, η διακίνηση κοκαΐνης στην Ευρώπη συνεχίζει να αυξάνεται σε πρωτοφανή επίπεδα, καθώς τα εγκληματικά δίκτυα, εξακολουθούν να βρίσκονται ένα βήμα μπροστά από τις διωκτικές αρχές. Όπως είναι αναμενόμενο, το φαινόμενο δεν αφήνει ανεπηρέαστη την Ελλάδα, όπου μόνο τους τελευταίους μήνες έχουν κατασχεθεί πολλοί δεκάδες τόνοι κοκαΐνης.

«Οι κατασχέσεις μειώθηκαν σημαντικά»

Βάσει όσων σημειώνονται στην επίμαχη έκθεση, «τα λιμάνια της Αμβέρσας, του Αμβούργου και του Ρότερνταμ, αποτελούν παραδοσιακά τις κύριες πύλες για τη διακίνηση κοκαΐνης σε μεγάλη κλίμακα μέσω θαλάσσης προς την Ευρώπη». Παρόλα αυτά, όπως αναγράφεται, έπειτα «από στοχευμένες ενέργειες επιβολής του νόμου», οι κατασχέσεις κοκαΐνης μειώθηκαν σημαντικά σε αυτά τα τρία λιμάνια, όπως άλλωστε «υποδηλώνει η αύξηση των κατασχέσεων σε διάφορα άλλα λιμάνια της ΕΕ».

Κάτι επίσης πιθανό, σύμφωνα με την Europol, είναι «τα εγκληματικά δίκτυα να χρησιμοποιούν όλο και περισσότερο τις αεροπορικές μεταφορές, συμπεριλαμβανομένων των αεροπορικών φορτίων, των ταχυδρομικών αποστολών και των δεμάτων, σε μια προσπάθεια να αποφύγουν τους θαλάσσιους λιμένες».

«Μητρικά» και «θυγατρικά» πλοία

Σε ότι αφορά τη θαλάσσια διακίνηση κοκαΐνης, στην έκθεση σημειώνεται πως τα εγκληματικά δίκτυα χρησιμοποιούν συχνά μικρότερα και μη εμπορικά σκάφη, προκειμένου να αποφύγουν τα εμπορικά λιμάνια και να μην εκθέσουν το φορτίο σε ελέγχους. Παράλληλα, μεγάλα πλοία, τα λεγόμενα «μητρικά», μεταφέρουν τα ναρκωτικά από τη Λατινική Αμερική σε μικρότερα «θυγατρικά» πλοία, τα οποία «είτε παραλαμβάνουν την κοκαΐνη απευθείας (μεταφορές εν πλω) είτε την παραλαμβάνουν σε προκαθορισμένα σημεία παράδοσης και την μεταφέρουν στην ξηρά (παραδόσεις εν πλω)».

Τέτοιου είδους τεχνικές χρησιμοποιούνται σε πολλές γεωγραφικές περιοχές και περιλαμβάνουν πληθώρα σκαφών όπως: ρυμουλκά, αλιευτικά, σκάφη αναψυχής και ταχύπλοα. Η μεταφορά στα θυγατρικά πλοία, γίνεται συνήθως ανοικτά των ακτών της Δυτικής Αφρικής. Στη συνέχεια, η κοκαΐνη είτε μεταφέρεται στην ξηρά, στη Δυτική Αφρική για περαιτέρω αποστολή στην ηπειρωτική ΕΕ, είτε αποστέλλεται στις Κανάριες Νήσους.

Διαδρομές

Αντίστοιχα, «οι μεταφορές εν πλω στον Νότιο Ατλαντικό μεταφέρονται επίσης στην ηπειρωτική Ισπανία με εγκληματικά δίκτυα που χρησιμοποιούν φουσκωτά σκάφη με άκαμπτο κύτος, εξοπλισμένα και υποστηριζόμενα ώστε να παραμένουν μακριά στη θάλασσα -έως και 100 ναυτικά μίλια- για παρατεταμένες χρονικές περιόδους. Μπαίνοντας στην ακτογραμμή της Ανδαλουσίας, τα εγκληματικά δίκτυα χρησιμοποιούν τον ποταμό Γουαδαλκιβίρ, μεταφέροντας την κοκαΐνη στην ενδοχώρα για περαιτέρω διανομή».

Παράλληλα, οι παραδόσεις και μεταφορές κοκαΐνης εν πλω, «είναι επίσης συχνές στη Βόρεια Ευρώπη, συμπεριλαμβανομένου του Βόρειου Ατλαντικού, καθώς και στη Μάγχη και το Κάτεγκατ».

«Μείωση του κινδύνου ανίχνευσης»

Αλλαγές παρατηρούνται και στον τρόπο με τον οποίο οι διακινητές προσπαθούν να κρύψουν την κοκαΐνη, που παραδοσιακά διακινούνταν συνήθως «σε τούβλα ενός κιλού, κρυμμένα σε νόμιμα εμπορεύματα σε εμπορευματοκιβώτια». Πλέον όμως, «η κοκαΐνη ενσωματώνεται ή συνδέεται χημικά με στερεά ή υγρά νόμιμα υλικά μεταφοράς, όπως τρόφιμα, πλαστικά, υφάσματα, κάρβουνο και χαρτόνι».

Είναι αξιοσημείωτη περίπτωση εγκληματικού δικτύου που «διακινούσε μεγάλες ποσότητες κοκαΐνης, κρύβοντάς την σε λεπτά φύλλα μέσα σε κατεψυγμένη σκόνη γιούκας, καθιστώντας την μη ανιχνεύσιμη από συστήματα σάρωσης».

Εμπορευματοκιβώτια μπανάνας

Σε μια πρόσφατη επιχείρηση, «διαλύθηκε ένα εγκληματικό δίκτυο που διακινούσε κοκαΐνη ενσωματώνοντάς την σε δέρματα αγελάδων». Αντίστοιχα, «ένα άλλο παράδειγμα αφορούσε ένα εγκληματικό δίκτυο που διακινούσε κοκαΐνη ενσωματωμένη σε χαρτοκιβώτια που περιείχαν φρούτα, χρησιμοποιώντας τις εταιρείες φρούτων ως βιτρίνα».

Είναι ενδεικτικό ότι τον περασμένο Οκτώβριο, κατασχέθηκαν περισσότερα από 38 κιλά κοκαΐνης, που βρέθηκαν εντός εμπορευματοκιβωτίου με μπανάνες στο λιμάνι του Πειραιά.

Αντίστοιχα, τον περασμένο Μάιο, κατασχέθηκαν 57 κιλά κοκαΐνης, κρυμμένης μέσα σε κοντέινερ με μπανάνες από τον Ισημερινό, έπειτα από στοχευμένο έλεγχο που πραγματοποιήθηκε στον Σταθμό Εμπορευματοκιβωτίων Θεσσαλονίκης.

Ελλάδα

Αυτές δεν είναι οι μοναδικές υποθέσεις που καταγράφηκαν στην Ελλάδα τους τελευταίους μήνες. Τον περασμένο Αύγουστο, συνελήφθησαν 3 άτομα στον Ασπρόπυργο, μέλη εγκληματικής οργάνωσης διεθνούς χαρακτήρα. Οι Αρχές κατάσχεσαν περισσότερα από 271 κιλά κοκαΐνης, αξίας άνω των 5,5 εκατομμυρίων ευρώ. Και σε αυτή την περίπτωση, η κοκαΐνη έφτασε στην Ελλάδα μέσω εμπορευματοκιβωτίων από την Λατινική Αμερική.

Σε άλλη υπόθεση, στα τέλη του περασμένου Ιανουαρίου, το Λιμενικό Σώμα προχώρησε στη σύλληψη τεσσάρων Ελλήνων, που αντιμετωπίζουν κατηγορίες για εμπλοκή τους σε εισαγωγή κοκαΐνης άνω των 5 τόνων, η οποία εισαγόταν επίσης από την Λατινική Αμερική. Η κοκαΐνη εντοπίστηκε από τις αρχές του Εκουαδόρ μέσα σε εμπορευματοκιβώτιο με νόμιμο φορτίο ιχθυάλευρων, έχοντας αναμειχθεί σε μορφή πούδρας με το εμπόρευμα.

Τον περασμένο Δεκέμβριο, εντοπίστηκε μεγάλη ποσότητα κοκαΐνης σε πλοίο που είχε αποπλεύσει από τη Νέα Μηχανιώνα, ταξίδεψε στη Λατινική Αμερική, όπου φορτώθηκε με τις ναρκωτικές ουσίες και στη συνέχεια κατευθύνθηκε προς την Ευρώπη. Ο εγκέφαλος της εγκληματικής οργάνωσης φέρεται να είναι Έλληνας και να είχε εμπλακεί και στο παρελθόν σε υπόθεση μεταφοράς ναρκωτικών.

Τον περασμένο Ιούλιο συνελήφθησαν μέλη εγκληματικής οργάνωσης, τα οποία εκμεταλλευόμενα την εργασίας τους εντός του λιμανιού στον Πειραιά, αφαίρεσαν από εμπορευματοκιβώτιο πλοίου περισσότερα από 34 κιλά κοκαΐνης.

«Εξάγεται από επαγγελματίες δύτες»

Αξιοσημείωτο είναι επίσης ότι σύμφωνα με την Europol, η κοκαΐνη μπορεί να αποθηκευτεί «στο κύτος του πλοίου, στο θαλάσσιο σεντούκι που βρίσκεται κάτω από την ίσαλο γραμμή. Αποθηκευμένη σε στεγνές σακούλες, η κοκαΐνη πρέπει να εξάγεται από το θαλάσσιο σεντούκι από επαγγελματίες δύτες κατά την άφιξη στα λιμάνια». Επίσης, η κοκαΐνη μπορεί να διακινηθεί «σε αντικείμενα που είναι προσαρτημένα στο κύτος ενός σκάφους κάτω από την επιφάνεια του νερού». Αυτά τα αντικείμενα μπορεί να είναι «από μικρά μαγνητικά κουτιά έως μεγαλύτερα εξαρτήματα που μοιάζουν με τορπίλες».

Μια άλλη πρακτική των διακινητών, είναι η χρήση βιομηχανικού εξοπλισμού: «ένα κράτος μέλος ανέφερε ότι 900 κιλά κοκαΐνης ήταν κρυμμένα σε έναν θραυστήρα πέτρας, απαιτώντας την πλήρη αποσυναρμολόγηση του μηχανήματος για την πρόσβαση στα ναρκωτικά».

Στην έκθεση σημειώνεται επίσης πως «χρησιμοποιώντας, για παράδειγμα, τον τρόπο λειτουργίας της παράδοσης, το εγκληματικό δίκτυο είναι σε θέση να διατηρήσει μεγαλύτερο έλεγχο της εγκληματικής διαδικασίας, εξαλείφοντας τη χρήση διευκολυντών στους λιμένες. Οι εξειδικευμένες υπηρεσίες που σχετίζονται με τις παραδόσεις ενδέχεται να συνδέονται με λιγότερους κινδύνους από ό,τι η προσέγγιση του προσωπικού των λιμένων που λειτουργεί σε ένα ρυθμιζόμενο και ολοένα και πιο ασφαλές περιβάλλον».

Δύσκολος ο εντοπισμός

Ακόμη ένα ζήτημα είναι ότι η χρήση μη εμπορικών σκαφών και μικρών παράκτιων χειριστών, «αυξάνει την εξάρτηση από τα μετρητά και την άτυπη μεταφορά αξίας, δημιουργώντας συντομότερες και πιο αδιαφανείς οικονομικές αλυσίδες. Τα έσοδα κατανέμονται σε πολλές συναλλαγές χαμηλής αξίας, γεγονός που περιπλέκει τον εντοπισμό τους».

Παράλληλα, «οι ποικίλες επιλογές τοποθεσίας για τις μεταφορές εν πλω, καθώς και οι πολλαπλές πιθανές είσοδοι στην ξηρά, καθιστούν την παρακολούθηση δύσκολη και απαιτητική από πλευράς πόρων, ακόμη και όταν οι πληροφορίες των υπηρεσιών πληροφοριών επισημαίνουν ένα πιθανώς ύποπτο σκάφος».

«Κίνδυνος εξάπλωσης της βίας»

Ένα επιπλέον όπλο στη φαρέτρα των διακινητών, είναι σύμφωνα με την Europol, οι τεχνολογίες κρυπτογραφημένης τεχνολογίας, καθώς «διάφορες εμπορικές εφαρμογές επικοινωνίας παρέχουν κρυπτογράφηση από άκρο σε άκρο, η οποία έχει σχεδιαστεί για την προστασία του περιεχομένου των μεταδιδόμενων δεδομένων…».

Ως αποτέλεσμα, όπως σημειώνεται, «η έλλειψη νόμιμης πρόσβασης στα δεδομένα επικοινωνίας εμποδίζει τις έρευνες και καθιστά πιο δύσκολη την εξάρθρωση των εγκληματικών δικτύων».

Αναφορικά με το μέλλον των εγκληματικών δικτύων, στην έκθεση σημειώνεται πως «υπάρχει ο κίνδυνος τα εγκληματικά δίκτυα να επιδιώξουν να διαλύσουν τις δομές τους που συνδέονται με τα διάφορα στάδια της εγκληματικής διαδικασίας σε πιο απομονωμένα δίκτυα, προκειμένου να προστατευθούν τόσο από τους ανταγωνιστές όσο και από τις αρχές επιβολής του νόμου».

Κι αυτό ενώ «τα τεράστια κέρδη παρέχουν ισχυρά κίνητρα σε πολλά -συχνά ανταγωνιστικά- εγκληματικά δίκτυα να ασχοληθούν με αυτή τη δραστηριότητα, αυξάνοντας περαιτέρω τους κινδύνους εξάπλωσης της βίας που συνδέεται με τα ναρκωτικά σε ολόκληρη την ΕΕ».

Βασίλης Ανδριανόπουλος

ieidiseis.gr