Θέατρο ισχύος ή πραγματική ανατροπή; Τα μυστήρια γύρω από τη «σύλληψη» Μαδούρο

Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, τα γεγονότα κορυφώθηκαν όταν ο Τραμπ ανακοίνωσε ότι οι αμερικανικές δυνάμεις είχαν πραγματοποιήσει μια μεγάλη επιχείρηση στη Βενεζουέλα, με αποτέλεσμα τη σύλληψη του Μαδούρο και της συζύγου του και τη μεταφορά τους εκτός της χώρας, για να αντιμετωπίσουν κατηγορίες που περιλαμβάνουν ναρκωτικά και διαφθορά. Οι δηλώσεις αυτές προκάλεσαν έντονες αντιδράσεις σε όλο τον κόσμο και χαρακτηρίστηκαν από αρκετούς ως παράνομη επέμβαση και παραβίαση της εθνικής κυριαρχίας της Βενεζουέλας.

Που ήταν τα όπλα της Βενεζουέλας;
Ένα από τα πιο παράδοξα σημεία της υπόθεσης, που έχει τροφοδοτήσει έντονη συζήτηση στα social media, αφορά το πώς εξελίχθηκε – ή μάλλον πώς δεν εξελίχθηκε – στρατιωτικά όλο αυτό το σκηνικό. Η Βενεζουέλα δεν είναι ένα ανυπεράσπιστο κράτος. Διαθέτει αντιαεροπορικά συστήματα, εκτεταμένο στρατιωτικό εξοπλισμό, μαχητικά αεροσκάφη, ελικόπτερα και ισχυρές ένοπλες δυνάμεις, δομημένες ακριβώς για την αποτροπή εξωτερικής επέμβασης. Πρόκειται για ένα καθεστώς που επί χρόνια επένδυσε στη στρατιωτική του ισχύ και στη ρητορική της σύγκρουσης, προβάλλοντας τον εαυτό του ως έτοιμο να απαντήσει σε κάθε απειλή.

Κι όμως, σύμφωνα με τις πληροφορίες, δεν έπεσε ούτε μία σφαίρα. Δεν υπήρξε καμία επίσημη αναφορά για μάχες, δεν ανακοινώθηκε ούτε ένας τραυματισμός, ούτε από στρατιώτες, ούτε από πολίτες, ούτε καν από το στενό περιβάλλον Μαδούρο. Το γεγονός αυτό γεννά ένα εύλογο ερώτημα: πώς είναι δυνατόν, σε μια χώρα με έντονα φιλοπολεμική ρητορική και αυστηρά ελεγχόμενο κρατικό μηχανισμό, να πραγματοποιείται μια τόσο κρίσιμη επιχείρηση χωρίς καμία απολύτως στρατιωτική αντίδραση;

Το ερώτημα γίνεται ακόμη πιο αιχμηρό αν ληφθεί υπόψη ότι μιλάμε για έναν πρόεδρο ο οποίος κυβερνούσε ουσιαστικά ως δικτάτορας, με μηχανισμούς ασφαλείας πιστούς στο καθεστώς και με τον στρατό να αποτελεί βασικό πυλώνα της εξουσίας του. Η εικόνα ενός προέδρου που «απλώς αρπάζεται» χωρίς σύγκρουση δεν ταιριάζει με την εικόνα που το ίδιο το καθεστώς είχε οικοδομήσει επί χρόνια. Για πολλούς αναλυτές, αυτό είτε δείχνει εσωτερική κατάρρευση, είτε μια μορφή σιωπηρής συμφωνίας, είτε απλώς ότι η λαϊκή και στρατιωτική στήριξη είχε ήδη χαθεί.

Σε αυτό ακριβώς το σημείο συνδέεται και η πολιτική απομόνωση του Νικολάς Μαδούρο στο εσωτερικό της χώρας. Η λαϊκή κυριαρχία, που κάποτε επικαλούνταν, είχε ουσιαστικά εξατμιστεί. Η οικονομική κατάρρευση, η φτώχεια, η μετανάστευση εκατομμυρίων πολιτών και η συνεχής πίεση προς τον πληθυσμό είχαν διαβρώσει κάθε πραγματικό κοινωνικό έρεισμα. Όταν η κοινωνία παύει να στηρίζει και ο στρατός παύει να αντιδρά, τότε ακόμη και το πιο σκληρό καθεστώς μπορεί να αποδειχθεί εύθραυστο.

Έτσι, το ερώτημα που πλανάται δεν είναι μόνο αν όσα διακινούνται αποτελούν θεωρίες συνωμοσίας ή τη νέα πραγματικότητα. Είναι αν βρισκόμαστε μπροστά στο τέλος ενός καθεστώτος που έμοιαζε πανίσχυρο στα λόγια αλλά αποδείχθηκε πολιτικά και κοινωνικά απογυμνωμένο, σε μια χώρα με τεράστιο ενεργειακό πλούτο και κομβική γεωπολιτική σημασία. Και αυτό, ανεξάρτητα από τις αφηγήσεις των social media, παραμένει το πιο ανησυχητικό – και ταυτόχρονα αποκαλυπτικό – στοιχείο της υπόθεσης.

Το πιο ενδιαφέρον στοιχείο είναι ότι όλα αυτά συμβαίνουν ενώ η Βενεζουέλα διαθέτει τις μεγαλύτερες αποδεδειγμένες αποθέσεις πετρελαίου στον κόσμο, με εκτιμήσεις να ξεπερνούν τα 300 δισ. βαρέλια, κάτι που αναδεικνύεται ως πιθανός παράγοντας που κρύβεται πίσω από την αυξανόμενη πίεση από τις ΗΠΑ και άλλους διεθνείς παίκτες. Η αξία αυτών των πόρων και το πολιτικό και οικονομικό ενδιαφέρον γύρω από αυτούς δίνουν τροφή σε θεωρίες συνωμοσίας αλλά και σε σοβαρές αναλύσεις για το αν πίσω από την κρίση βρίσκεται πραγματικό γεωπολιτικό παιχνίδι για έλεγχο ενεργειακών πόρων.

Στα social media πολλές δημοσιεύσεις δίνουν έμφαση σε “μυστικές συμφωνίες για πετρέλαιο” και “παρασκηνιακά παιχνίδια των μεγάλων δυνάμεων”. Ορισμένες από αυτές αγγίζουν τα όρια της θεωρίας συνωμοσίας, μιλώντας για «παγκόσμιο σχεδιασμό» και «βελούδινες ανταλλαγές» πίσω από τις κλειστές πόρτες των διεθνών διαπραγματεύσεων.

Τελικά, είτε πρόκειται για αυθεντικά γεγονότα μεγάλης γεωπολιτικής κλίμακας είτε για ένα “δράμα” που μεταφέρεται μέσα από τις πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης με υπερβολές και παραμορφώσεις, το σίγουρο είναι ότι η κρίση στη Βενεζουέλα έχει παγκόσμιες επιπτώσεις. Ενεργειακές αγορές, διεθνείς σχέσεις, περιφερειακή σταθερότητα και η ίδια η έννοια της εθνικής κυριαρχίας μπαίνουν στο τραπέζι της δημόσιας συζήτησης. Το τι θα ακολουθήσει –πολιτική μεταρρύθμιση, αντιπαραθέσεις, ή νέα φάση διπλωματικών και στρατιωτικών κινήσεων– παραμένει ανοικτό, καθώς η κατάσταση συνεχίζει να εξελίσσεται με ταχύ ρυθμό.

newsauto.gr