Το σκε­πτικό-υπόδειγμα που έβγαλε έξω από τη φυλακή τον Γιω­τόπουλο

Όποιος δια­βάσει το σκε­πτικό των έμπει­ρων εφε­τών που με βούλευμά τους παρήγ­γει­λαν την υφ’ όρον απόλυση του Αλέξαν­δρου Γιω­τόπου­λου, ύστερα από 24 χρόνια κράτη­σης, θα δια­πι­στώ­σει ότι πρόκει­ται για την πεμ­πτου­σία της εμπε­ρι­στα­τω­μένης αιτιο­λο­γίας.

Κάτι που είναι αδύνα­τον να μη δια­πι­στώ­σει ο αντει­σαγ­γε­λέας του Άρειου Πάγου Σοφο­κλής Λογο­θέτης, ο οποίος κλήθηκε να φέρει σε πέρας την εσπευ­σμένη και ανα­με­νόμενη παραγ­γε­λία του εισαγ­γε­λέα του Αρείου Πάγου Κων­στα­ντίνου Τζα­βέλλα να εξε­τάσει εάν το επίμαχο βούλευμα μπο­ρεί να προ­σβλη­θεί διά της αναι­ρέσεως.

Εξέλιξη που θα μπο­ρούσε να σημει­ω­θεί όχι σε μια ευνο­μούμενη πολι­τεία, αλλά σε μια χώρα όπου η Δικαιο­σύνη κάνο­ντας δια­κρίσεις ανάμεσα στους κρα­τούμε­νους εφαρ­μόζει τον νόμο κατά το δοκούν, εξυ­πη­ρε­τώ­ντας ενίοτε «ανίε­ρες» επι­θυ­μίες. Πόσο μάλ­λον όταν αυτός που παρήγ­γειλε την «ιερά εξέταση» του βου­λεύμα­τος καταρ­τι­σμένων αλλά και θαρ­ρα­λέων εφε­τών είναι ο ανώ­τα­τος εισαγ­γε­λι­κός λει­τουρ­γός της χώρας, ο οποίος πρόσφατα αρνήθηκε να προ­σέλθει στην Επι­τροπή Θεσμών και Δια­φάνειας της Βου­λής με το προ­σχη­μα­τικό επι­χείρημα της «διάκρι­σης των εξου­σιών».

Μια «διάκριση» με ιδιο­τε­λές πρόσημο καθώς εξυ­πη­ρε­τεί τους δικα­στές που θέλουν να απο­φύγουν τη λογο­δο­σία. Σε αντίθεση με τη διάκριση που έχει πολ­λάκις βρει έδα­φος στην περίπτωση Γιω­τόπου­λου και δια­χω­ρίζει τους κρα­τούμε­νους σε κατη­γο­ρίες, ακόμη και για ένα φλέγον ζήτημα όπως είναι η υφ’ όρον απόλυση, που όπως ο ίδιος ο νόμος ορίζει δεν εξε­τάζο­νται οι πράξεις οι οποίες οδήγη­σαν σε κατα­δίκες.

Εξε­τάζε­ται απο­κλει­στικά και μόνο εάν πλη­ρούνται οι τυπι­κές προ­ϋπο­θέσεις (χρόνος κράτη­σης) αλλά και οι ουσια­στι­κές που εδράζο­νται κυρίως στη δια­γωγή, η οποία επι­δείχθηκε εντός των τει­χών της φυλα­κής. Αλλά και εκτός αυτών, κατά τον χρόνο που ο κάθε κρα­τούμε­νος που αιτείται απο­φυ­λάκιση βρέθηκε στην ελεύθερη κοι­νω­νία με άδεια εξόδου.

Όχι σε δεύτερη ποινή

Από την πλευρά τους πάντως οι εφέτες του Πει­ραιά που απο­φυ­λάκι­σαν τον Γιω­τόπουλο ανα­γκάζο­νται να τονίσουν το αυτο­νό­ητο. Ότι ένας πολίτης δικάζε­ται μόνο μία φορά για την ίδια πράξη και δεν νοείται να τιμω­ρείται διαρ­κώς με μια παρε­πόμενη, πιο βαριά ποινή, την παράνομη παράταση της κράτη­σής του. Ξεκα­θα­ρίζουν ρητά στο βούλευμα, τον έλεγχο του οποίου επι­θυ­μεί ο Κων. Τζα­βέλ­λας: «Δεν λαμ­βάνο­νται υπόψη στοι­χεία που ανάγο­νται στον προ της κατα­δίκης του χρόνο και δη στην πράξη για την οποία κατα­δι­κάστηκε, στην προη­γούμενη ζωή του και στις προ­γε­νέστε­ρες ατο­μι­κές και κοι­νω­νι­κές του περι­στάσεις, αφού τα στοι­χεία αυτά αξιο­λο­γήθη­καν, κατ’ αρ. 79 ΠΚ, για την επι­μέτρηση της ποι­νής του».

«Καμία σημα­σία η κατα­δίκη»

Αξίζει να επι­ση­μα­νθεί, προ­τού παρα­θέσουμε αυτούσια απο­σπάσματα του σκε­πτι­κού, ότι οι δικα­στές του Συμ­βου­λίου Εφε­τών, με πρόε­δρο τον πρόε­δρο εφε­τών Πέτρο Πρέκα, δια­κρίνο­νται για τη νομική τους κατάρ­τιση αλλά και την αυστη­ρότητα, χαρα­κτη­ρι­στικά που δίνουν ιδιαίτερη βαρύτητα στην απόφασή τους για την απο­φυ­λάκιση Γιω­τόπου­λου.

Ως προς τις τυπι­κές προ­ϋπο­θέσεις ξεκα­θα­ρίζε­ται τι απαι­τεί ο νόμος: Τονίζε­ται, μεταξύ άλλων, ότι:

«Κατά τη διάταξη του άρθρου 106 παρ. 1 του προϊσχύσα­ντος Ποι­νι­κού Κώδικα (ΠΚ), η οποία εφαρ­μόζε­ται εν προ­κει­μένω, η απόλυση υπό όρο χορη­γείται οπωσ­δήποτε, εκτός αν κρι­θεί με ειδική αιτιο­λο­γία ότι η δια­γωγή του κατα­δίκου, κατά την έκτιση της ποι­νής του, καθι­στά απο­λύτως ανα­γκαία τη συνέχιση της κράτη­σής του, για να απο­τρα­πεί η τέλεση από αυτόν νέων αξιόποι­νων πράξεων.

Από τη γραμ­μα­τική δια­τύπωση της διάτα­ξης συνάγε­ται ότι, εφόσον συντρέχει η τυπική προ­ϋπόθεση της εκτίσεως μέρους της ποι­νής που προ­βλέπει το άρ. 105 του ΠΚ, μονα­δική ουσια­στική προ­ϋπόθεση για τη χορήγηση της απόλυ­σης υπό όρους είναι η καλή δια­γωγή του κρα­του­μένου κατά τη διάρ­κεια εκτίσεως της ποι­νής του.

Εφόσον αυτή συντρέχει, η υπό όρο απόλυση του κατα­δίκου χορη­γείται υπο­χρε­ω­τικά, εκτός αν το αρμόδιο δικα­στικό συμ­βούλιο κρίνει, με ειδική αιτιο­λο­γία, ότι η δια­γωγή αυτού κατά τη διάρ­κεια της εκτίσεως της ποι­νής του, συμπε­ρι­λαμ­βα­νο­μένης και της προ­σω­ρι­νής κρα­τήσεώς του, δεν υπήρξε καλή ή υπήρξε κατ’ επίφαση μόνο καλή και ως εκ τούτου υπάρ­χει κίν­δυ­νος ότι ο απο­λυ­όμε­νος υπό όρο θα τελέσει νέες αξιόποι­νες πράξεις και για αυτό καθίστα­ται ανα­γκαία η συνέχιση της κράτη­σής του.

Για την αξιο­λόγηση της δια­γω­γής του κατα­δίκου πρέπει να λαμ­βάνε­ται υπόψη η εν γένει συμπε­ρι­φορά του, όπως εκδη­λώ­θηκε κατά τη διάρ­κεια της κρα­τήσεώς του, για τη δε αξιο­λόγηση της επι­κιν­δυ­νότη­τας αυτού προς τέλεση νέων αξιόποι­νων πράξεων πρέπει να λαμ­βάνε­ται υπόψη και ο χαρα­κτήρας του, όπως δια­γι­γνώ­σκε­ται με βάση την όλη δια­γωγή του κατά τη διάρ­κεια εκτίσεως της ποι­νής του. Αντίθετα δεν λαμ­βάνο­νται υπόψη στοι­χεία που ανάγο­νται στον προ της κατα­δίκης του χρόνο και δη στην πράξη για την οποία κατα­δι­κάστηκε, στην προη­γούμενη ζωή του και στις προ­γε­νέστε­ρες ατο­μι­κές και κοι­νω­νι­κές του περι­στάσεις, αφού τα στοι­χεία αυτά αξιο­λο­γήθη­καν, κατ’ αρ. 79 ΠΚ, για την επι­μέτρηση της ποι­νής του».

Ως προς τις τυπι­κές προ­ϋπο­θέσεις, ο Αλε­ξάν­δρος Γιω­τόπου­λος: «Είχε συμπλη­ρώ­σει την 18.7.2025 (ημε­ρο­μη­νία σύντα­ξης του πίνακα υπο­λο­γι­σμού χρόνου έκτι­σης), χρο­νικό διάστημα πραγ­μα­τι­κής παρα­μο­νής του στο κατάστημα κράτη­σης πλέον των 19 ετών (23 έτη, 10 μήνες και 27 ημέρες), ενώ με ευερ­γε­τικό υπο­λο­γι­σμό λόγω εξ απο­στάσεως εκπαίδευ­σης και ηλι­κίας (άνω των 65 ετών) έχει εκτίσει ποινή 42 ετών, 2 μηνών και 4 ημε­ρών. Επο­μένως, πλη­ροί τις τυπι­κές προ­ϋπο­θέσεις (ΠΚ 105, παρ., 4 εδάφ. β και 6 εδάφ. δ) για την υπό όρο απόλυσή του.

Περαι­τέρω ο εκκα­λών, πριν από την κράτησή του συζούσε με τη σύντροφό του στην οικία της στον Βύρωνα Αττι­κής, με την οποία και θα συνε­χίζει να δια­μένει αν απο­φυ­λα­κι­στεί».

Οι επι­στο­λές στο Documento

Ως προς τη δια­γωγή, ενι­σχυ­τική της καλής συμπε­ρι­φο­ράς του είναι και η επι­κοι­νω­νία του με το Documento, στο οποίο κατά και­ρούς ο Αλ. Γιω­τόπου­λος απέστειλε επι­στο­λές, σε πολ­λές από τις οποίες ανα­φε­ρόταν στις συνθήκες των φυλα­κών όχι μόνο σε σχέση με τον ίδιο, αλλά και για συγκρα­τούμε­νούς του που δεν είχαν «φωνή» σε Μέσα. Ενδει­κτικά στο βούλευμα τονίζε­ται: Απέστειλε επι­στολή στην εφη­με­ρίδα Documento, στην οποία δήλωσε μεταξύ άλλων την υπο­στήριξή του στο κράτος δικαίου και στη δίκαιη εφαρ­μογή των νόμων για όλους.

«Εξάλ­λου –τονίζε­ται– κατά το διάστημα που επα­κο­λούθησε από την τελευ­ταία αυτή επι­στολή μέχρι σήμερα εκτίει την ποινή του συμ­μορ­φούμε­νος ειλι­κρινά προς τους κανόνες της φυλα­κής, χωρίς να δημιουρ­γεί το οποιο­δήποτε πρόβλημα στις σχέσεις του με άλλους συγκρα­τούμε­νους και τους υπαλ­λήλους της φυλα­κής, όπως προ­κύπτει από το Συνο­πτικό Σημείωμα της Κοι­νω­νι­κής Λει­τουρ­γού».

Ανι­διο­τε­λής προ­σφορά

Κατά το βούλευμα, «αξιο­ση­μείωτο είναι ότι, σύμ­φωνα με το ίδιο το σημείωμα, κατά το χρόνο παρα­μο­νής του στη φυλακή, με εξ απο­στάσεως φοίτηση, απέκτησε πτυ­χίο, μετα­πτυ­χιακό και διδα­κτο­ρικό τίτλο σπου­δών (2021) στα μαθη­μα­τικά από το γαλ­λικό πανε­πι­στήμιο PARIS DIDEROT VII, γεγο­νός που αφε­νός απο­τε­λεί αναμ­φίβολα πτυχή της δια­γω­γής του, κατά την έννοια που ανα­φέρθηκε παρα­πάνω, ενώ αφε­τέρου κατα­δει­κνύει την αυτο­πει­θαρ­χία του, την επι­μέλειά του, την πιστή τήρηση εκ μέρους του των ακα­δη­μαϊκών κανόνων φοίτη­σης και την ανι­διο­τελή προ­σφορά του στην επι­στήμη, ιδίως με την εκπόνηση της διδα­κτο­ρι­κής του δια­τρι­βής, με την παρα­γωγή πρω­τότυ­πης επι­στη­μο­νι­κής γνώ­σης στην ακα­δη­μαϊκή κοι­νότητα, συμ­βάλ­λο­ντας στην εξέλιξη του επι­στη­μο­νι­κού πεδίου που επέλεξε και μάλι­στα κάτω από τις αντίξοες συνθήκες του εγκλει­σμού του και χωρίς τη χρήση ηλε­κτρο­νι­κού υπο­λο­γι­στή. Τον Μάιο του 2022 του απο­νε­μήθηκε έπαι­νος για την επι­τυχή ολο­κλήρωση τω διδα­κτο­ρι­κών του σπου­δών στο UNIVERSITE PARIS CITE».

Καλή χρήση αδειών

Επίσης, «μέχρι τη σύνταξη του προ­α­να­φε­ρόμε­νου Συνο­πτι­κού Σημει­ώ­μα­τος είχαν χορη­γη­θεί σε αυτόν έξι (6) τακτι­κές άδειες έχο­ντας ζητήσει και την 7η (ο ίδιος στο δικόγραφο της έφε­σης ανα­φέρει ότι έχει λάβει εννέα άδειες), στις οποίες αντα­πο­κρίθηκε θετικά, κάνο­ντας καλή χρήση αυτών και τηρώ­ντας τους επι­βλη­θέντες σε αυτόν όρους, ενώ δέχε­ται τακτι­κές επι­σκέψεις στη φυλακή από τη σύντροφό του, περι­στα­σιακά από την αδερφή του και την ανι­ψιά του, όποτε αυτή έρχε­ται Ελλάδα από τη Μαδρίτη. Σε ηλι­κία 80 ετών, το έτος 2024, νοση­λεύτηκε σε νοσο­κο­μείο, λόγω πνευ­μο­νι­κής εμβο­λής που υπέστη».

Αλη­θινή θετική συμπε­ρι­φορά

«…Προ­κύπτει ότι επέδειξε, κατά το χρόνο του εγκλει­σμού του, αλη­θινή, θετική συμπε­ρι­φορά, ηθική βελ­τίωση και υπο­δειγ­μα­τική στάση ως κρα­τούμε­νος, που βασίζε­ται στην πραγ­μα­τική απο­δοχή και οικειο­θελή τήρηση εκ μέρους του των κανόνων συμπε­ρι­φο­ράς του και της μη τέλε­σης εγκλη­μα­τι­κών πράξεων μετά την απο­φυ­λάκισή του και της ομα­λής κοι­νω­νι­κής επα­νέντα­ξής του… κρίνε­ται ότι δεν καθίστα­ται απο­λύτως ανα­γκαία η συνέχιση της κράτη­σής του, αφού δεν δια­φαίνε­ται κίν­δυ­νος τέλε­σης από αυτόν νέων αξιόποι­νων πράξεων, ιδίως αφού ληφθούν υπόψη πέραν των όσων ανα­φέρθη­καν, η προ­χω­ρη­μένη ηλι­κία του (ήδη 82 ετών), τα προ­βλήματα υγείας και η ύπαρξη υπο­στη­ρι­κτι­κού περι­βάλ­λο­ντος που δια­θέτει… από κανένα στοι­χείο δεν προ­κύπτει το αντίθετο ή ότι η ως άνω καλή δια­γωγή είναι προ­σχη­μα­τική, μάλι­στα δε για τόσο μεγάλο χρο­νικό διάστημα».

Η εισαγ­γε­λική ακρο­βα­σία

Αντίθετα ο αντει­σαγ­γε­λέας εφε­τών Πει­ραιά Νικ. Φιστόπου­λος ζήτησε τη μη απο­φυ­λάκιση Γιω­τόπου­λου. Εκείνο βέβαια που προ­βλη­μα­τίζει είναι η επι­χει­ρη­μα­το­λο­γία που ανα­πτύσ­σει σε υπο­στήριξη της κρίσης του. Για παράδειγμα, φαίνε­ται πως ζητά από έναν κατα­δι­κα­σθέντα που δηλώ­νει αθώος «μετα­μέλεια για τις πράξεις του», ενώ ακόμη και για τον επι­στη­μο­νικό άθλο Γιω­τόπου­λου ανα­φέρει ότι «κατα­δει­κνύει ανα­ντίρ­ρητα την προ­σήλωσή του στο στόχο του να παρα­μείνει λει­τουρ­γι­κός» αλλά αυτό «δεν συνε­πάγε­ται την απαι­τούμενη ηθική του βελ­τίωση».

«Ακόμη περιμένω απαντήσεις»

Είναι έκδηλος ο λόγος για τον οποίο ο Αλέξανδρος Γιωτόπουλος στη μια και αποκλειστική του δήλωση την περασμένη Παρασκευή, επανέλαβε την ερώτηση στην οποία όπως τονίζει αναμένει ακόμη τη απάντηση: «Μετά από 24 έτη κράτησης αναμένω ακόμη την απάντηση στο καίριο ερώτημα: Σε ποιο χώρο έγινε η ηθική αυτουργία μου; Πότε έγινε; Τι καιρό έκανε; Ποιοι ήταν παρόντες και ποιες συγκεκριμένες λέξεις χρησιμοποιήθηκαν για να πειστούν οι φυσικοί αυτουργοί;».

Βασιλική Καμηλάρη : «Τυχόν ασκηθείσα αναίρεση δεν έχει τύχη»

Η Βασιλική Καμηλάρη, νομική παραστάτρια του Αλέξανδρου Γιωτόπουλου, επισήμανε στο Documento: «Το βούλευμα του Συμβουλίου Εφετών είναι ο ορισμός της ειδικής και εμπεριστατωμένης αιτιολογίας. Αναγνώρισε τη νομικά εσφαλμένη δικαιοδοτική κρίση του βουλεύματος του Συμβουλίου Πλημμελειοδικών Πειραιά. Θεωρώ ότι συγκεκριμένοι δικαστές τίμησαν τον θεσμικό τους ρόλο με την έκδοση αυτής της απόφασης». Οσο για την παρέμβαση Τζαβέλλα, η Β. Καμηλάρη ανέφερε: «Οι φήμες που ακούγονται σε σχέση με την παρέμβαση του εισαγγελέα του Αρειου Πάγου θεωρώ ότι αφορούν επικοινωνιακούς λόγους και μόνο. Το συγκεκριμένο βούλευμα είναι ο ορισμός της ειδικής και εμπεριστατωμένης αιτιολογίας και η τυχόν ασκηθείσα αναίρεση δεν θα έχει καμία τύχη».

Κατερίνα Κατή, Βαγγέλης Βαλαβάνης

Πηγή