Προβληματισμοί κι Ερωτήματα 21 χρόνια μετά το δυστύχημα του Σινούκ

Η λέξη στρατηγική προέρχεται από την αρχαία ελληνική «Στρατηγός» που στο παρελθόν αναφερόταν σε όποιον κατείχε την τέχνη της στρατιωτικής διοίκησης και υποδήλωνε την ικανότητα του, να καταστρώνει ένα ευρύ και μακροπρόθεσμο σχέδιο για την επίτευξη συγκεκριμένων στόχων. Η υιοθέτηση της από άλλους τομείς της ανθρώπινης δράσης αργότερα (π.χ οικονομία, πολιτική,  διοίκηση επιχειρήσεων, κλπ)  υποδηλώνει μια άμεση παραδοχή της διαχρονικής ανωτερότητας των στρατιωτικών οργανισμών, στην παραγόμενη σκέψη και στην ικανότητα σχεδιασμού και υλοποίησης στόχων. Με άλλα λόγια η οικονομία παραδεχόταν, ότι οι Ένοπλες Δυνάμεις μονίμως ήταν και οφείλουν, να βρίσκονται εμπρός, σε επίπεδα οργάνωσης και αποτελεσματικότητας από οποιονδήποτε άλλο τομέα της ανθρώπινης δραστηριότητας.

Ενισχύστε το militaire.gr ,δείτε γιατί ΕΔΩ

Το 2006 ο ICAO εισήγαγε την υποχρεωτική εισαγωγή συστημάτων διαχείρισης ασφάλειας (SMS) στην Πολιτική Αεροπορία, εισάγοντας τον τομέα της ασφάλειας και της πρόληψης αεροπορικών ατυχημάτων, σε μια νέα εποχή, με λιγότερα ατυχήματα και καλύτερη πρόληψη. Στην Ελλάδα στις 11 Σεπτεμβρίου 2004, σαν σήμερα πριν 21 χρόνια, στα νερά του Πόρτο Κουφού, οι Ένοπλες Δυνάμεις έχαναν 17 ψυχές κι ένα ελικόπτερο Σινούκ. Μερικά χρόνια αργότερα, στις 11 Φεβ 2016 το ΠΝ έχανε το ελικόπτερο ΠΝ-28 και μαζί του τις ζωές τριών άξιων στελεχών του. Ένα έτος αργότερα πάλι η Αεροπορία Στρατού έχανε στο Σαραντάπορο μέσα στο ελικόπτερο ΕΣ 625(19 Απριλίου 2017) τέσσερα αξιόλογα στελέχη της, ενώ επιζούσε η νεαρή μηχανοσυνθέτης υποχρεωμένη για την υπόλοιπη ζωή της περιοδικά να ανακαλεί στην μνήμη και την ψυχή της δυσάρεστες εικόνες και συναισθήματα. Αλήθεια ποια ήταν η αντίδραση των Ενόπλων Δυνάμεων στο πέρασμα του χρόνου απέναντι σε όλα αυτά τα αεροπορικά δυστυχήματα; Τι πραγματικά άλλαξαν και τι έκαναν διαφορετικά για να μην θυσιάζονται άνθρώπινες ζωές άδικα; Πέρα από τις τελετές μνήμης και τα τρισάγια όλα αυτά τα χρόνια, δεν είδαμε το παραμικρό.

Τι κι αν η Δικαιοσύνη (όχι η Στρατιωτική που δυστυχώς πάντοτε τα διαπίστωνε όλα νόμιμα και προβλεπόμενα) δικαίωνε τις οικογένειες των θυμάτων, με σειρά αποφάσεων με σκεπτικό και περιεχόμενο σε ευθεία αντίθεση με τα στρατιωτικά Δικαστήρια, τι πραγματικά άλλαξε στον τρόπο που επιχειρούν οι Ένοπλες Δυνάμεις, όλα αυτά τα χρόνια  και πως το 2025 εκείνες μπορούν να αποδεικνύουν ότι βρίσκονται μπροστά σε επίπεδο οργάνωσης, εξέλιξης και αποτελεσματικότητας, από τις δυνάμεις της οικονομίας στον πολιτικό στίβο; Δυστυχώς για παράδειγμα στο ΓΕΣ «χρεωμένος» με την ασφάλεια έναντι των ατυχημάτων από δεκαετίες, είναι ο Γενικός Επιθεωρητής Στρατού, όταν σε κάθε αεροπορική εταιρεία, για την ασφάλεια των πτήσεων δεσμεύεται με σχετική δημόσια δήλωση ο κάθε φορά διευθύνων σύμβουλος(CEO).Αλήθεια πως πράγματι υπηρετείται το συμφέρον των Ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων με την εμμονή, της μη εξέλιξης του, στο πέρασμα των ετών; Άραγε μπορεί να είναι επιλογή να μην ακολουθούν οι Ένοπλες Δυνάμεις τον δρόμο της εξέλιξης; Και τι χρειάζεται ένα κράτος αναποτελεσματικές ένοπλες δυνάμεις; Μήπως όλο αυτό σχετίζεται με την απροθυμία νέων ανθρώπων, σήμερα  να υπηρετήσουν στο στράτευμα, εκτός από τους καταφανώς δυσμενείς οικονομικούς λόγους που τους αποτρέπουν, να εισέρχονται στον «στρατιωτικό μοναχισμό» και για αυτό τα τελευταία χρόνια οι Στρατιωτικές Σχολές παραμένουν κενές από ανθρώπινο δυναμικό; Μήπως δεν έχει φτάσει η σχετική γνώση στις ανώτατη βαθμίδα της στρατιωτικής ιεραρχίας ή δεν εισακούγονται οι εισηγήσεις από το ΥΕΘΑ; Άραγε τι κάνει το  ΥΕΘΑ για να είναι βέβαιο ότι οδηγεί τις Ένοπλες Δυνάμεις συνολικά στην πρόοδο και την εξέλιξη; Πόσα χρόνια και την αλλαγή πόσων κυβερνήσεων χρειαζόμαστε για να διαπιστώσουμε(εφόσον προκύπτει) ότι πλέον οι Ένοπλες Δυνάμεις έχουν ξεπεραστεί προ πολλού σε επίπεδο οργάνωσης, από τους πολιτικούς αεροπορικούς οργανισμούς  και ενδεχομένως συμπερασματικά έχουν καταστεί αναποτελεσματικές;

Ενισχύστε το militaire.gr ,δείτε γιατί ΕΔΩ

Για αυτό σήμερα 21 χρόνια μετά , στην ανάμνηση του δυστυχήματος του Σινούκ του 4^ου ΤΕΑΣ, ιδιαίτερα όσοι από εμάς υπηρετήσαμε στις Ένοπλες Δυνάμεις και συνδεόμασταν με στενούς δεσμούς με τα θύματα αναρωτιόμαστε: «Αλήθεια σήμερα το 2025 πόσα χρόνια είμαστε πίσω από την εξέλιξη;». Την απάντηση σε αυτή την ερώτηση δίνει ο Pat Lagadec ως εξής: «Η ικανότητα να διαχειρίζεσαι μια κρίσιμη κατάσταση σχετίζεται άμεσα με τις δομές που έχουν σχεδιασθεί και αναπτυχθεί πριν εμφανιστεί το χάος. Το ατύχημα-δυστύχημα μπορεί να αντιμετωπίζεται ως μια έκτακτη και απότομη αξιολόγηση: μέσα σε ένα δευτερόλεπτο οτιδήποτε αφέθηκε χωρίς προετοιμασία και αντιμετώπιση από το παρελθόν μετατρέπεται σε ένα πολύπλοκο πρόβλημα και κάθε αδυναμία εμφανίζεται φουριόζα στο προσκήνιο».

Εμείς σήμερα είμαστε μικροί κι ασήμαντοι για να αντιμετωπίζουμε τέτοιου μεγέθους προβλήματα, ως τέτοιοι όμως δικαιούμαστε να ανησυχούμε και να αναμένουμε την δράση όσων  μόνοι τους γράφουν την ιστορία τους και θα κριθούν στο μέλλον για ότι έπραξαν και ότι παρέλειψαν. Εμείς θα συνεχίσουμε να προσευχόμαστε για τις ψυχές των συμπολεμιστών μας και θα συνεχίζουμε να αισιοδοξούμε αναμένοντας    να βλέπουμε την Ελλάδα, να προοδεύει και τους Έλληνες να είναι υπερήφανοι όχι μόνο για την ιστορία τους αλλά και για την πρόοδο των Ενόπλων Δυνάμεων.

ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΣΟΥΚΕΡΑΣ*

*Ο Δημήτριος Σούκερας είναι Απόστρατος Αξιωματικός της Αεροπορίας Στρατού, χειριστής ελικοπτέρων και Δικαστικός Πραγματογνώμονας για Αεροπορικά Ατυχήματα στα Ελληνικά Δικαστήρια

militaire.gr