«Τέμπη» σε Εξωτερική Πολιτική και Αμυνα

Ουδείς πρέπει να αμφισβητεί την αναγκαιότητα να υπάρχει διάλογος και να διατηρούνται ανοικτοί οι δίαυλοι επικοινωνίας ανάμεσα σε αντιπάλους, ακόμα και σε δύσκολες περιόδους στις σχέσεις Ελλάδας – Τουρκίας. Ωστόσο, τείνει να λάβει διαστάσεις κακόγουστης φάρσας η σχεδιαζόμενη – για την Τετάρτη 11 Φεβρουαρίου – επίσκεψη Μητσοτάκη στην Τουρκία, και απλά να προσφέρει άλλοθι στην Αγκυρα, η οποία θέλει να επιδεικνύει διεθνώς ότι στις σχέσεις της με την Ελλάδα όλα είναι … μέλι – γάλα.

Ενώ λοιπόν ο πρωθυπουργός ετοιμάζει τις βαλίτσες του για την Αγκυρα, όπου θα συναντηθεί με τον Τούρκο πρόεδρο, έχουν εκδηλωθεί οι εξής κινήσεις εκ μέρους της Τουρκίας:

1. Ανακινήθηκε και πάλι το γνωστό γαϊτανάκι της έκδοσης NAVTEX. Με τη διαφορά ότι αυτή τη φορά έγινε ένα ποιοτικό άλμα και η Αγκυρα δηλώνει ότι είναι «αορίστου διαρκείας». Κοντολογίς, «χαράσσει» τις διαχρονικές απαιτήσεις της στο μέσον του Αιγαίου, με την υπογράμμιση μάλιστα ότι η Ελλάδα δεν μπορεί να ασκήσει κυριαρχικά δικαιώματα της και δικαιώματα που έχει βάσει του διεθνούς Δικαίου χωρίς να ρωτήσει την Τουρκία.

2. Τις τελευταίες ημέρες καταγράφτηκαν παραβιάσεις του ελληνικού εναέριου χώρου (ΕΕΧ). Φαινόμενο που είχε σημαντικά μειωθεί έως μηδενιστεί εδώ και σχεδόν δύο χρόνια. Σύμφωνα με το ελληνικό ΓΕΕΘΑ, στις 4 Φεβρουαρίου 2026 κατεγράφησαν εννέα παραβιάσεις του ΕΕΧ από ένα κατασκοπευτικό αεροσκάφος, ATR, και από ένα μη επανδρωμένο αεροσκάφος (UAV), στο Βορειοανατολικό, Κεντρικό και Νοτιοανατολικό Αιγαίο. Επίσης, στις 3 – 2 – 2026, ένα UAV παραβίασε έξι φορές τον ΕΕΧ στο Νοτιοανατολικό Αιγαίο.

Ολα αυτά αποτελούν μηνύματα προς την Αθήνα ενόψει της συνάντησης Μητσοτάκη – Ερντογάν, και είναι απορίας άξιον πως σε τέτοιο κάθε άλλο παρά κλίμα «ήρεμων υδάτων» θα πραγματοποιηθούν οι ελληνοτουρκικές επαφές κορυφής στο πλαίσιο του Ανωτάτου Συμβουλίου Συνεργασίας.

Οι σχεδιασμοί της Αγκυρας

Στο μεταξύ, προς υπεράσπιση της απαράδεκτης πρακτικής των NAVTEX, συνεχείς είναι οι «διαρροές» του τουρκικού υπουργείου Αμυνας, όπου γίνεται λόγος για «μονομερείς ενέργειες, αξιώσεις και δηλώσεις» της Ελλάδας «που παραβιάζουν τα δικαιώματα της Τουρκικής πλευράς».

Ομως, ακόμα πιο διαφωτιστικό ως προς την τουρκική τακτική, είναι δημοσίευμα του – απολύτως ελεγχόμενου από την κυβέρνηση της γείτονος – κρατικού πρακτορείου, Anadolu, ότι οι NAVTEX «αποτελούν μέρος της μακροπρόθεσμης στρατηγικής της Τουρκίας για την αλλαγή του status quo στο Αιγαίο, το οποίο θεωρεί άδικο και άνισο. Η δήλωσή τους ως αόριστης διάρκειας υπογραμμίζει ότι γίνεται υπέρβαση από την παραδοσιακή πρακτική και τονίζει τη μονιμότητα του ισχυρισμού».

Οπως χαρακτηριστικά γράφει στην ανάλυσή του για λογαριασμό του Anadolu ο Τούρκος πανεπιστημιακός, Αλτούγκ Γκιουνάλ (Altug Gunal), «αντί να εκδίδει προσωρινές «αντι-NAVTEX» διαδοχικά ως απάντηση στις ελληνικές NAVTEX, η Τουρκία ενδέχεται να έχει ως στόχο να δημιουργήσει προληπτικά μια μόνιμη de facto κατάσταση και διπλωματική πίεση. Η στρατηγική αυτή θέτει επίσης την άλλη πλευρά σε δίλημμα μεταξύ της συνεχούς αντίρρησης ή του κόστους της σιωπής».

Στόχος η φινλανδοποίηση της Ελλάδας

Το άκρως ανησυχητικό είναι ότι όλα αυτά τα θέματα, που διαχρονικά ανακινεί η Τουρκία, εκδηλώνονται λίγο πριν την επίσκεψη Μητσοτάκη στην γείτονα. Υπάρχει, δε, ο κίνδυνος στο όνομα της διατήρησης του κλίματος των δήθεν «ήρεμων υδάτων», να παραμείνουν αναπάντητα από την Αθήνα. Κάτι που με τη σειρά του, αυξάνει τους βάσιμους τους φόβους για «Τέμπη» στην Εξωτερική Πολιτική και Αμυνα.

Η Αγκυρα, βέβαια, γνωρίζει πολύ καλά ότι, εκδίδοντας NAVTEX, δεν σημαίνει ότι αυτομάτως αποκτά νομικά δικαιώματα επί των περιοχών που θέλει. Ο στόχος της είναι άλλος. Τόσο με τις ναυτικές οδηγίες και άλλες κινήσεις της, όσο και με την προκλητική παρουσία πολεμικών πλοίων της, όπως στην Κάσο και αλλού, καθώς και με τους ισχυρισμούς της περί «αποστρατιωτικοποίησης» των ελληνικών νησιών του Ανατολικού Αιγαίου, προσπαθεί να επιβάλλει την «ακινησία» της Ελλάδας, την φινλαδοποίηση – δορυφοριοποίησή της. Να μην μπορεί να κάνει, δηλαδή, τίποτα χωρίς να πάρει την «άδεια» της Αγκυρας. Και η κυβέρνηση Μητσοτάκη φαίνεται ότι είναι λίαν … επιρρεπής στην πολιτική του κατευνασμού έναντι της Αγκυρας.

Προσπαθεί να «μπετονάρει» τις απαιτήσεις της σε διεθνές επίπεδο

Σε αυτή τη φάση, στόχος της είναι να «καθιερώσει» διεθνώς την εικόνα ότι κυριαρχικά δικαιώματα που ισχυρίζεται η Ελλάδα ότι έχει στο Αιγαίο, απλά δεν τα έχει. Αντίθετα, πρέπει να τα διαπραγματευτεί με την Τουρκία. Είναι η γνωστή τουρκική πρακτική του «γκριζαρίσματος» («γκρίζες ζώνες) στο Αιγαίο. Αρχικά, όπως μεταξύ των άλλων παραδειγμάτων στα Ιμια, αμφισβητεί την ελληνική κυριαρχία και «γκριζάρει» περιοχές, νησίδες και θαλάσσιες περιοχές, και στην επόμενη φάση ισχυρίζεται ότι αυτά είναι δικά της.

«Το κύριο ζήτημα δεν είναι αν η NAVTEX δημιουργεί δεσμευτικό δίκαιο, αλλά μάλλον ποια πλευρά μπορεί να καταστήσει την αξίωσή της για «δικαιοδοσία συντονισμού» και «νόμιμη διαχείριση περιοχής» πιο ορατή και βιώσιμη στα μάτια του διεθνούς κοινού», γράφει στο Anadolu ο A. Γκιουνάλ. Και «οι προαναφερθείσες NAVTEX μπορούν να θεωρηθούν ως μια έξυπνη πρωτοβουλία προκειμένου να καταστεί ορατή η θέση της Τουρκίας».

Ο Τούρκος αναλυτής δίνει και μια ακόμα ενδιαφέρουσα διάσταση. Λέγει ότι «η μέθοδος που χρησιμοποιείται (σ.σ. από την Τουρκία) στην Ανατολική Μεσόγειο, εφαρμόζεται και στο Αιγαίο. Ωστόσο, ενώ το ενεργειακό ζήτημα κυριαρχεί στην Ανατολική Μεσόγειο, τα προβλήματα στο Αιγαίο είναι πολύ πιο περίπλοκα. Παρ’ όλα αυτά, ζητήματα όπως τα υποβρύχια καλώδια, η υπεράκτια αιολική ενέργεια και η ασφάλεια των κρίσιμων υποδομών είναι που θα έρθουν στο προσκήνιο στο Αιγαίο Πέλαγος στο εγγύς μέλλον, και όχι οι υδρογονάνθρακες». Ουσιαστικά, αναφέρει ότι η Αγκυρα θα συνεχίσει τις προσπάθειές της για να μπλοκάρει τα έργα, όπως αυτό της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας – Κύπρου – Ισραήλ. Κατά τον ίδιον, στόχος αυτών των NAVTEX είναι «να επαναλαμβάνεται το επιχείρημα της Τουρκίας ότι τα ελληνικά νησιά δεν μπορούν να έχουν πλήρως δικαιώματα υφαλοκρηπίδας και Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης (ΑΟΖ)».

Φημολογίες κάνουν άνω κάτω το ΥΠΕΞ

Ακρως ενδιαφέρον είναι ότι την ίδια περίοδο που προετοιμάζεται η επίσκεψη Μητσοτάκη στην Τουρκία, πλήθος φημών και πληροφοριών αναδύουν μια εικόνα «μπάχαλου» στο ελληνικό υπουργείο Εξωτερικών. Κάτι που ουδόλως συμβάλλει στην καλλιέργεια της εικόνας μιας συμπαγούς κυβέρνησης, η οποία μπορεί να διαχειριστεί σοβαρά θέματα εξωτερικής πολιτικής και ειδικά τα ελληνοτουρκικά.

Ως γνωστόν, για λόγους μικροκομματικών υπολογισμών και πολιτικών σχεδιασμών του Κυριάκου Μητσοτάκη, προκειμένου να ξεπεράσει τη δημοσκοπική πτώση της κυβέρνησης της ΝΔ, επανέρχεται η φημολογία περί επιστροφής του υπουργού Εξωτερικών, Γιώργου Γεραπετρίτη , στο μέγαρο Μαξίμου. Ταυτόχρονα, η υφυπουργός Εξωτερικών, Αλεξάνδρα Παπαδοπούλου, η οποία μάλιστα διεξάγει τον «πολιτικό διάλογο» με την Τουρκία, φέρεται να αποχωρεί από το υπουργείο για θέση στο εξωτερικό.

Ολα αυτά, τα οποία πληροφορούνται στα απέναντι παράλια διαβάζοντας τα ελληνικά ΜΜΕ, δείχνουν περισσότερο μια κυβέρνηση σε αναδρομή, που εσωστρεφής αναλίσκεται σε τακτικισμούς εν μέσω μιας παρατεταμένης προεκλογικής περιόδου, με αρκετά από τα στελέχη της που βλέπουν το καράβι να βουλιάζει, να πηδάνε από αυτό.

Υπερατλαντικοί δελφινισμοί

Με φόντο τα παραπάνω, ο υπουργός Αμυνας, Νίκος Δένδιας, στον οποίον ως λέγεται ο Κ. Μητσοτάκης έχει δώσει το δακτυλίδι της διαδοχής του στην περίπτωση που χάσει τις εκλογές, προτιμά να κάνει υπερατλαντικά ταξίδια, μετέχοντας τις προηγούμενες ημέρες σε συζητήσεις που διοργανώνει το … πολυπράγμον «Φόρουμ των Δλεφών», μιλώντας επί παντός επιστητού της διεθνούς και εγχώριας επικαιρότητας.

Ενώ ο ίδιος, ευρισκόμενος στις ΗΠΑ, κάνει τα πάντα για να προβάλλει το προφίλ του ως δελφίνος και βέβαια ενός υπουργού Αμυνας, ο οποίος θα «εκσυγχρονίσει» τις ελληνικές Ενοπλες Δυνάμεις και θα τις περάσει στον … αιώνα της καινοτομίας, στην Ελλάδα βαράει … μπιέλες η Ελληνική Αεροπορική Βιομηχανία (ΕΑΒ), που υποτίθεται, κατά τα λόγια του υπουργού, είναι ο πυλώνας της εγχώριας αμυντικής βιομηχανίας. Αυξάνονται, δε, οι υποψίες ότι μπανανόφλουδες στον Ν. Δένδια ρίχνει ο έτερος «δελφίνος», υπουργός Οικονομικών, Κυριάκος Πιερρακάκης, ο οποίος έχει – και αυτός – αρμοδιότητα επί της ΕΑΒ. Πραγματική εσωκομματική Βαβέλ (!).

Πάντως, ο Ν. Δένδιας συνάντησε τον «υπουργό Πολέμου» των ΗΠΑ, και μάλιστα το διαφήμισε δεόντως στις αναρτήσεις του στα social media. Δεν έδειξε, ωστόσο, την ίδια … καλή διάθεση και ο Πιτ Χέγκσεθ (Pete Hegseth), ο οποίος δεν έκανε την παραμικρή αναφορά στην ιστοσελίδα του στα social media και σε αυτήν του Πενταγώνου για τη συνάντησή του με τον Ελληνα ομόλογό του.

neostrategy.gr