Πόλεμος στο Ιράν: Κάμερες, αλγόριθμοι και μυστικές υπηρεσίες – Το σχέδιο δολοφονίας του Χαμενεΐ

Μια μακροχρόνια, πολυεπίπεδη εκστρατεία πληροφοριών του Ισραήλ οδήγησε στη δολοφονία του Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ στην Τεχεράνη.

Για χρόνια οι ισραηλινές υπηρεσίες πληροφοριών είχαν διεισδύσει βαθιά στις υποδομές της ιρανικής πρωτεύουσας, χακάροντας κάμερες κυκλοφορίας και αποκτώντας πρόσβαση σε δίκτυα κινητής τηλεφωνίας.

Μέσω αλγορίθμων και ανάλυσης τεράστιων όγκων δεδομένων, δημιούργησαν λεπτομερή προφίλ για τα μέλη της προσωπικής ασφάλειας ανώτερων Ιρανών αξιωματούχων, χαρτογραφώντας τις συνήθειες, τις μετακινήσεις και τις επαφές τους, αυτό που οι υπηρεσίες αποκαλούν «μοτίβο ζωής».

Αυτή η συστηματική συλλογή δεδομένων, σε συνδυασμό με άλλες πηγές πληροφοριών και συνεργασία με τη CIA, επέτρεψε τον ακριβή προσδιορισμό του χρόνου και των συνθηκών παρουσίας του Χαμενεΐ στο γραφείο του το κρίσιμο πρωινό.

Παράλληλα το Ισραήλ φέρεται να παρενέβη σε πύργους κινητής τηλεφωνίας της περιοχής, ώστε να εμποδίσει πιθανές προειδοποιήσεις προς τη φρουρά του. Σύμφωνα με Ισραηλινό αξιωματούχο, η γνώση της Τεχεράνης ήταν τόσο λεπτομερής ώστε μπορούσαν να εντοπίσουν ακόμη και την παραμικρή ασυνήθιστη αλλαγή, γεγονός που παρουσιάζεται ως καθοριστικός παράγοντας για την επιτυχία της επιχείρησης αναφέρει το δημοσίευμα των Financial Times.

«Γραμμή παραγωγής» στόχων προς εξουδετέρωση

Η λεπτομερής εικόνα που είχε το Ισραήλ για την Τεχεράνη προέκυψε από πολυετή και συστηματική συλλογή δεδομένων, με τη συμβολή της Μονάδας 8200 (signals intelligence), ανθρώπινων πηγών της Μοσάντ και ανάλυσης τεράστιων όγκων πληροφοριών από τη στρατιωτική υπηρεσία πληροφοριών.

Μέσω ανάλυσης κοινωνικών δικτύων, επεξεργάστηκαν δισεκατομμύρια δεδομένα για να εντοπίσουν κέντρα λήψης αποφάσεων και πιθανούς στόχους, δημιουργώντας μια «γραμμή παραγωγής» στόχων προς εξουδετέρωση. Σύμφωνα με Ισραηλινό αξιωματούχο, η παροχή στοχευμένης πληροφόρησης για δολοφονίες αποτελεί κεντρικό στοιχείο της ισραηλινής στρατηγικής κουλτούρας.

Το Ισραήλ έχει πραγματοποιήσει εκατοντάδες στοχευμένες δολοφονίες στο εξωτερικό, αν και το στρατηγικό όφελος αυτής της πρακτικής παραμένει αντικείμενο διαφωνίας. Η επιχειρησιακή του υπεροχή φάνηκε ιδιαίτερα σε έναν 12ήμερο πόλεμο, όπου δολοφονήθηκαν Ιρανοί επιστήμονες και στρατιωτικοί, ενώ εξουδετερώθηκε η ιρανική αεράμυνα μέσω κυβερνοεπιθέσεων, drones και πυραύλων μεγάλης ακρίβειας τύπου Sparrow.

Παρακολουθήστε όλες τις εξελίξεις για τη Μέση Ανατολή στο liveblog του Βήματος

Το καταφύγιο που έσωσε τον Χαμενεΐ

Δεν είναι γνωστές όλες οι λεπτομέρειες της τελευταίας επιχείρησης. Ορισμένες ίσως να μην δημοσιοποιηθούν ποτέ, για την προστασία πηγών και μεθόδων που εξακολουθούν να χρησιμοποιούνται για τον εντοπισμό άλλων στόχων.

Παρά την τεχνολογική διάσταση, τονίζεται ότι η απόφαση για τη δολοφονία του Χαμενεΐ ήταν πολιτική. Όταν η CIA και το Ισραήλ διαπίστωσαν ότι ο Χαμενεΐ θα πραγματοποιούσε συνάντηση το πρωί του Σαββάτου στο γραφείο του κοντά στην οδό Παστέρ, η ευκαιρία να τον σκοτώσουν μαζί με μεγάλο μέρος της ανώτερης ηγεσίας του Ιράν θεωρήθηκε ιδιαίτερα πρόσφορη.

Εκτίμησαν ότι η καταδίωξή τους μετά την επίσημη έναρξη πολέμου θα ήταν πολύ δυσκολότερη, καθώς οι Ιρανοί θα υιοθετούσαν γρήγορα πρακτικές αποφυγής, συμπεριλαμβανομένης της μετάβασης σε υπόγεια καταφύγια απρόσβλητα από ισραηλινές βόμβες.

Σε αντίθεση με τον ηγέτη της Χεζμπολάχ Χασάν Νασράλα, που ζούσε επί χρόνια κρυμμένος, ο Χαμενεΐ δεν ζούσε μόνιμα σε καταφύγιο, αν και σε καιρό πολέμου λάμβανε ορισμένες προφυλάξεις. Σύμφωνα με πηγή, αν βρισκόταν στο υπόγειο καταφύγιό του τη στιγμή της επίθεσης, δεν θα μπορούσε να πληγεί με τα διαθέσιμα μέσα. «Ήταν ασυνήθιστο να μην βρίσκεται στο καταφύγιό του -είχε δύο καταφύγια- και αν βρισκόταν εκεί, το Ισραήλ δεν θα μπορούσε να τον πλήξει με τις βόμβες που διαθέτει» ανέφερε πηγή με γνώση.

Ο ισραηλινός στρατός πρόσθεσε ότι η επίθεση υπό το φως της ημέρας παρείχε πλεονέκτημα. «Η απόφαση να πληγεί ο στόχος το πρωί αντί για τη νύχτα επέτρεψε στο Ισραήλ να επιτύχει τακτικό αιφνιδιασμό για δεύτερη φορά, παρά την έντονη ιρανική ετοιμότητα», ανέφερε.

Δύο ξεχωριστά γεγονότα

Η επιτυχία της επιχείρησης ήταν αποτέλεσμα δύο κομβικών εξελίξεων με διαφορά άνω των 20 ετών, δήλωσε η Σίμα Σάιν, πρώην αξιωματούχος της Μοσάντ με εξειδίκευση στο Ιράν.

Η πρώτη ήταν η απόφαση του 2001 του τότε πρωθυπουργού Αριέλ Σαρόν να θέσει το Ιράν ως απόλυτη προτεραιότητα για τη Μοσάντ. Έκτοτε, το Ισραήλ επικεντρώθηκε συστηματικά στην αποδυνάμωση της Τεχεράνης, σαμποτάροντας το πυρηνικό της πρόγραμμα, δολοφονώντας επιστήμονες και πλήττοντας συμμάχους και πληρεξουσίους της. Παράλληλα όμως, οι ιρανικές υπηρεσίες πληροφοριών αποδείχθηκαν ικανός αντίπαλος, πραγματοποιώντας και οι ίδιες κυβερνοεπιθέσεις και επιχειρήσεις συλλογής πληροφοριών κατά ισραηλινών στόχων.

Η δεύτερη καθοριστική εξέλιξη ήταν η επίθεση της Χαμάς στις 7 Οκτωβρίου 2023, η οποία -κατά το Ισραήλ με ιρανική υποστήριξη- άλλαξε μια μακροχρόνια ισραηλινή «κόκκινη γραμμή»: ότι οι δολοφονίες ξένων ηγετών θεωρούνταν εκτός ορίων ακόμη και σε περίοδο πολέμου.

Αν και τέτοιες ενέργειες θεωρούνται επικίνδυνες και δυνητικά αποσταθεροποιητικές, οι συνεχόμενες επιτυχίες των ισραηλινών υπηρεσιών ενίσχυσαν την αυτοπεποίθηση και την επιθετικότητά τους.

«Στα εβραϊκά λέμε: “Με το φαγητό ανοίγει η όρεξη”», είπε. «Με άλλα λόγια, όσο περισσότερα έχεις, τόσο περισσότερα θέλεις» λέει η Σάιν.

Πανδώρα Κουλάδη

tovima.gr