Θεσσαλία: Ένα έργο 372.000 ευρώ γίνεται από το ΥΠΕΝ με 3,1 εκατ.

Είναι να γελάς και να κλαις. Πριν από λίγες ημέρες προκηρύχθηκαν δύο έργα στη Θεσσαλία με το ίδιο αντικείμενο.

Την πρόγνωση πλημμυρών και το σύστημα ενημέρωσης για τη Θεσσαλία και τον Πηνειό. Το ένα έργο γίνεται από την Περιφέρεια Θεσσαλίας και το δεύτερο από το ΥΠΕΝ.

Μόνο που το έργο της Περιφέρειας κοστίζει 372.000 με ΦΠΑ και του ΥΠΕΝ 3,1 εκατ. με ΦΠΑ. Δηλαδή, ο προϋπολογισμός του ΥΠΕΝ είναι οκταπλάσιος με πρόσθετες εργασίες που δεν αντιστοιχούν, όμως, στην εκτόξευση του προϋπολογισμού.

Και δεν είναι καθόλου τυχαίο ότι ο Κώστας Λαγουβάρδος, Διευθυντής Ερευνών στο Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών (ΕΑΑ), σχολιάζει τον προϋπολογισμό των δύο έργων με, σχεδόν, το ίδιο αντικείμενο με δύο λέξεις: «Παντέρμη Θεσσαλία…».

Τα πάρουμε τα πράγματα από την αρχή για να καταλάβουμε πώς ένα έργο 300.000 ευρώ μπορεί να φτάσει τα 3,2 εκατομμύρια ευρώ.

Πρόγνωση πλημμυρών στη Θεσσαλία με 372.000 ευρώ

Ο προϋπολογισμός της Περιφέρειας Θεσσαλίας για το συγκεκριμένο έργο με τίτλο «Ανάπτυξη συστήματος πρόγνωσης και έγκαιρης προειδοποίησης πλημμυρών στη Θεσσαλία» (που περιλαμβάνει και τον Πηνειό) ανέρχεται σε 372.000 με ΦΠΑ.

Το έργο αυτό υλοποιείται μέσω προγραμματικής σύμβασης μεταξύ της Περιφέρειας Θεσσαλίας, του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών και του Ελληνικού Κέντρου Θαλασσίων Ερευνών (ΕΛΚΕΘΕ).

Πηγή Χρηματοδότησης είναι το Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης (ΕΠΑ), στο πλαίσιο της πράξης «Δράσεις πρόληψης και διαχείρισης κινδύνων Περιφέρειας Θεσσαλίας» και αντικείμενο η ανάπτυξη υδρομετεωρολογικών μοντέλων, ψηφιακής εφαρμογής οπτικοποίησης και λειτουργία του συστήματος για 40 μήνες.

Σκοπός του έργου είναιη έγκαιρη προειδοποίηση για πλημμύρες σε ποτάμια και λεκάνες απορροής της Θεσσαλίας (όπως ο Πηνειός), προσφέροντας κρίσιμο χρόνο αντίδρασης μετά τη φονική πλημμύρα του Daniel.

Πρόγνωση πλημμυρών στη Θεσσαλία με 3,1 εκατ. ευρώ

Η προκήρυξη του ΥΠΕΝ για το σύστημα πρόγνωσης πλημμυρών στον Πηνειό, η οποία αναρτήθηκε στις 30 Μαρτίου 2026, αφορά το έργο παροχής υπηρεσιών με τίτλο:

«Επιχειρησιακή διαχείριση πλημμυρών της Θεσσαλίας και ανάπτυξη συστήματος πρόγνωσης και έγκαιρης προειδοποίησης πλημμυρών (ΣΠΕΠΠ) στον ποταμό Πηνειό».

Η εκτιμώμενη αξία της σύμβασης ανέρχεται σε 2.500.000 ευρώ (πλέον ΦΠΑ 24%), φτάνοντας συνολικά τα 3.100.000 ευρώ.

Το έργο χρηματοδοτείται από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (RRF), στο πλαίσιο των δράσεων για την ανασυγκρότηση της Θεσσαλίας και η διάρκεια υλοποίησης ορίζεται σε 24 μήνες από την υπογραφή της σύμβασης.

Η προκήρυξη του έργου προβλέπει τα εξής:

1. Εγκατάσταση Δικτύου Σταθμών: Τοποθέτηση νέων τηλεμετρικών υδρομετρικών και μετεωρολογικών σταθμών σε κρίσιμα σημεία του Πηνειού και των παραποτάμων του.
2. Μοντέλα Πρόγνωσης: Ανάπτυξη ψηφιακών μοντέλων που θα μετατρέπουν τη βροχόπτωση σε πρόβλεψη στάθμης νερού σε πραγματικό χρόνο.
3. Πλατφόρμα Προειδοποίησης: Δημιουργία επιχειρησιακού κέντρου που θα στέλνει ειδοποιήσεις 12 ώρες πριν την πιθανή εκδήλωση πλημμύρας.

Εν ολίγοις το έργο της Περιφέρειας Θεσσαλίας με τη συνεισφορά του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών και του Ελληνικού Κέντρου Θαλασσίων Ερευνών (ΕΛΚΕΘΕ) ήδη υλοποιείται.

Το έργο του ΥΠΕΝ όταν θα ολοκληρωθεί ο διαγωνισμός αναμένεται να είναι έτοιμο το 2029.

«Παντέρμη Θεσσαλία…»

Ο Κώστας Λαγουβάρδος, Διευθυντής Ερευνών στο Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών, με ανάρτησή του στο  Facebook, σχολίασε το γεγονός ότι τα δύο έργα με σχεδόν το ίδιο αντικείμενο έχουν οκταπλάσια διαφορά στον προϋπολογισμό τους.

Παράλληλα, άσκησε οξεία κριτική στις προϋποθέσεις που ζητούνται στη διακήρυξη του ΥΠΕΝ.

«Ο προϋπολογισμός του έργου είναι περίπου οκταπλάσιος από αυτόν του έργου που υλοποιούμε ήδη για την Περιφέρεια Θεσσαλίας. Ας το αφήσουμε αυτό προς το παρόν, γιατί η προκήρυξη ζητά περισσότερες εργασίες από αυτές που υλοποιούμε. Ωστόσο, κατά τη γνώμη μου, οι πρόσθετες εργασίες δεν φαίνεται να αντιστοιχούν σε οκταπλάσιο όγκο ή οκταπλάσια απαιτούμενη προσπάθεια», σημειώνει ο Κώστας Λαγουβάρδος.

Στη συνέχεια περνάει στα τεχνικά χαρακτηριστικά αναφέροντας ότι «η περιγραφή της Ομάδας Έργου και των απαιτούμενων προσόντων των στελεχών που θα αναλάβουν την υλοποίηση. «Εδώ αρχίζουν τα σημεία που προσωπικά θεωρώ προβληματικά». Και συγκεκριμένα:

1] Απουσία εξειδικευμένης μετεωρολογικής απαίτησης στην Ομάδα Έργου: Η διακήρυξη εμφανίζει πολύ υψηλή εξειδίκευση ως προς τα υδρολογικά, υδραυλικά και υδροδυναμικά χαρακτηριστικά του έργου, ενώ το αντικείμενο προβλέπει αξιοποίηση μετεωρολογικών δεδομένων, προγνώσεων, παρατηρήσεων, ραντάρ και συναφών πληροφοριών. Παρ’ όλα αυτά, δεν προβλέπεται αντίστοιχη θέση εξειδικευμένου μετεωρολόγου στην Ομάδα Έργου. Αυτό δημιουργεί αναντιστοιχία, διότι η πλημμύρα δεν είναι αποκλειστικά υδρολογικό ή υδραυλικό φαινόμενο, αλλά κατεξοχήν υδρομετεωρολογικό. Η ποιότητα της πρόγνωσης πλημμυρών εξαρτάται άμεσα από την ορθή αξιολόγηση, επεξεργασία και χρήση της μετεωρολογικής πληροφορίας, ιδίως σε ένα επιχειρησιακό σύστημα έγκαιρης προειδοποίησης.

2] Δυσανάλογα περιοριστική σύνθεση εμπειρίας. Το πρόβλημα δεν είναι ότι ζητείται υψηλή εμπειρία. Για ένα τέτοιο έργο είναι λογικό να ζητούνται ισχυρά τεχνικά προσόντα. Το πρόβλημα είναι ότι οι απαιτήσεις είναι τόσο ειδικά διατυπωμένες, ώστε περιορίζουν σημαντικά τον κύκλο δυνητικών υποψηφίων.

3] Δυσανάλογα περιοριστική απαίτηση πρόσφατης εμπειρίας: Σε ένα τόσο εξειδικευμένο αντικείμενο, αντίστοιχα έργα μεγάλης κλίμακας δεν ανατίθενται συχνά. Η αυστηρή απαίτηση εμπειρίας αποκλειστικά εντός της τελευταίας πενταετίας ηχεί παράξενα. Αν υπάρχει εμπειρία επιχειρησιακής πρόγνωσης πλημμυρών στη χώρα την τελευταία πενταετία, γιατί δεν είδαμε κάτι σχετικό όταν τον φετινό χειμώνα, λόγω των πολύ ισχυρών βροχοπτώσεων, εκδηλώθηκαν πλημμυρικά επεισόδια σε μεγάλο αριθμό ποταμών της χώρας, από τον Έβρο μέχρι την Πελοπόννησο;

4] Ασάφεια και αμφισβητήσιμη συνάφεια ως προς τον ειδικό φυσικών καταστροφών: Εδώ βρίσκεται ίσως το πιο χαρακτηριστικό σημείο. Ζητείται μέλος της Ομάδας Έργου με εμπειρία σε φυσικές καταστροφές και συμμετοχή στον σχεδιασμό επιχειρησιακής άσκησης πεδίου πλήρους ανάπτυξης επιπέδου περιφέρειας. Δεν προκύπτει όμως με σαφήνεια από την προκήρυξη ότι αντίστοιχη άσκηση πεδίου αποτελεί αντικείμενο ή παραδοτέο του έργου. Επιπλέον, ενώ η διακήρυξη είναι εξαιρετικά ειδική στα υδρολογικά και υδραυλικά προσόντα των άλλων μελών της Ομάδας Έργου, στο συγκεκριμένο σημείο γίνεται ξαφνικά πολύ «ανοικτή» και χρησιμοποιεί τον γενικό όρο «φυσικές καταστροφές», χωρίς να διευκρινίζει αν απαιτείται εμπειρία σε άσκηση για πλημμύρα ή υδρομετεωρολογικό κίνδυνο.

Και ο Κώστας Λαγουβάρδος καταλήγει αναφέροντας: «Θα μου πείτε: είναι η πρώτη φορά που τέτοια χαρακτηριστικά εντοπίζονται σε μία προκήρυξη; Όχι, βέβαια.

Αλλά όταν όλοι μιλάμε για τη Θεσσαλία, για την τεράστια καταστροφή από τις πλημμύρες του 2023 και για την ανάγκη να δημιουργήσουμε κάτι πραγματικά καινοτόμο, λειτουργικό και χρήσιμο, ώστε να είμαστε καλύτερα προετοιμασμένοι ως κοινωνία στην επόμενη θεομηνία, η προσέγγιση που έχει επιλεγεί δεν μοιάζει η βέλτιστη — για να το θέσω ευγενικά».

neostrategy.gr