Γιατί δεν πείθει το «μανιφέστο Τσίπρα» – Τα 5 θεμελιώδη λάθη

Στην καλύτερη δεκαετία του – ανάμεσα στο 2012 και το 2023- ο Αλέξης Τσίπρας υπήρξε μια φορά Πρωθυπουργός και δυο αρχηγός της αξιωματικής αντιπολίτευσης. Αλλά σ αυτό το διάστημα ήταν επικεφαλής ενός σχεδόν… ανύπαρκτου κόμματος.

Ο ΣΥΡΙΖΑ, υπό την ηγεσία του έφτασε στο 36% – το 2015 είχε 2.245.978 ψηφοφόρους.- αλλά τα κομματικά μέλη του έμειναν γύρω στις 30.000! Η παρουσία του στο «μαζικό χώρο» ήταν πάντα ισχνή: πχ στον Συνδικαλισμό, στην Αυτοδιοίκηση, στις φοιτητικές εκλογές κλπ φλέρταρε μονίμως με την τελευταία θέση.

Η «πρώτη φορά Αριστερά» ήταν το μεγαλύτερο fake news από τη Μεταπολίτευση. Ασφαλώς δεν έγιναν αιφνιδίως «αριστεροί» ο ένας στους τρεις Έλληνες. Το μόνο άξιο αναφοράς της, ήταν ο ίδιος ο Τσίπρας.

Οι παλαιοί οι ψηφοφόροι του ΠΑΣΟΚ – ήτοι του χώρου διαμόρφωσε ο Ανδρέας Παπανδρέου, ως «συνάντηση» της ευρωπαϊκής Σοσιαλδημοκρατίας με την ελληνική Κεντροαριστερά – «τον ερωτεύθηκαν, αλλά δεν τον παντρεύτηκαν», που θα έλεγε ο Γεώργιος Παπανδρεου.

Τον ψήφισαν αλλά δεν έδειξαν ενδιαφέρον για το κόμμα του και τελικά το εγκατέλειψαν απογοητευμένοι. Στο τέλος το εγκατέλειψε απαξιωτικά και ο ίδιος.

Η «Ιθάκη» που ακολούθησε -ως ετεροχρονισμένη και αχρείαστη – απόπειρα αυτοδικαίωσης, έχει περιορισμένη απήχηση, αν κριθεί από το εύρος και το είδος των ακροατών του στις παρουσιάσεις της.

Οι υποδείξεις για rebranding από μια τουλάχιστον ξένη εταιρία πολιτικού μάρκετινγκ, δεν διασφαλίζουν νέα καριέρα την πολιτική με αξιώσεις πρωταγωνιστή. Ο «χώρος Τσίπρα» – κατά το χαρακτηρισμό του από τον Νίκο Κοτζιά – δείχνει οριακός.

Πέραν των παλαιών χειρισμών του τον αποδυνάμωσαν η αποδοκιμασία τα «Κασσελακικά» και προσώπων και καταστάσεων του παρελθόντος του από τον ίδιο.

Στα παλαιά λάθη προστέθηκαν καινούργια: η ενοχική «αυτοκριτική», η πόλωση με παλιούς υποστηρικτές του στο μιντιακό και η προσέγγιση κέντρων με τα οποία υποτίθεται τον χώριζε βάθος απροσμέτρητο σε ζητήματα, πολιτικής, ιδεολογίας, ταξικής αναφοράς, ηθικής και συμφερόντων.

Το πολυθρύλητο «Μανιφέστο για τη Συμπαράταξη της Σοσιαλδημοκρατίας, της Ριζοσπαστικής Αριστεράς και της Πολιτικής Οικολογίας» είναι το πρώτο δείγμα για τα χαρακτηριστικά του νέου «κόμματος Τσίπρα».

Αν το πόνημα φιλοδοξεί να Κάνει τη δουλειά που έκανε για τον Ανδρέα Παπανδρέου η Διακήρυξη της 3ης Σεπτέμβρη απο 54 χρονια, απέτυχε. Από τις πρώτες αντιδράσεις προκυπτει ότι δεν πείθει. Ούτε καν πρόσωπα πολύ κοντά στον Τσίπρα, όπως ο καθηγητής Λιάκος.

Οι επικριτές αποδίδουν στο κείμενο αδυναμίες, κενά, παραλείψεις και σε κάποιες περιπτώσεις φλύαρες διαστρεβλώσεις.

Πρώτο: Ήταν μάλλον ατυχής, η ανάθεση σε έναν ως πρόσφατα επικριτή του Τσίπρα, με λιτό βιογραφικό του -που ασφαλώς δεν είναι ο καλύτερος του «χώρου» -να συντονίσει νέους και παλαιότερους πανεπιστημιακούς. Ανάμεσά τους και φίρμες, όπως ο καθηγητής Μαραντζίδης, εισηγητής της θεωρίας «ο Τσίπρας θα χάνει μέχρι να κερδίσει».

Δεύτερο: Η αναζήτηση ιδεολογικού βάθους, ενός κόμματος που θέλει να εμφανιστεί ως σύγχρονη Αριστερά, με αναφορές στον Ζαν Ζακ Ρουσσώ και τον Μπέρνι Σάντερς, αποκαλύπτει επιδερμική αντίληψη των ιδεολογικών και πολιτικών ρευμάτων των δυο τελευταίων αιώνων. Αυτό ενοχλεί τους «διανοούμενους» που έχουν σχετιστεί ως τώρα με τον ΣΥΡΙΖΑ και την κομματική βάση του – την οποία προσπαθεί να συσπειρώσει ο Τσίπρας.

Τρίτο: Με την κυκλοφορία του μπαίνει το κάρο μπροστά από το άλογο- κυριολεκτικά. Χωρις την ανακοίνωση κόμματος με όνομα , πολιτικές προτάσεις και οργανωτική δομή , δεν έχει νόημα να προτάσσεται ένας θεωρητικός αχταρμάς, με δήθεν αριστερή φλυαρία.

Τέταρτο: Η σύγκλιση των τριών ρευμάτων του προηγούμενου αιώνα- Σοσιαλδημοκρατία, ριζοσπάστη Αριστερά, πολιτική Οικολογία- ως πολλαπλασιαστής στη διαμόρφωση «κυβερνώσας Αριστεράς», παραβλέπει τη σημερινή, σχεδόν παρακμιακή, κατάστασή τους.

Η Σοσιαλδημοκρατία δεν εμπνέει, η Οικολογία έχει εξαερωθεί πολιτικά και η ριζοσπαστική Αριστερά έχει συρρικνωθεί σε «γκρουπούσκουλα>»,  με μικρή ομάδα στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο -όπου τους συσχετισμούς διαμορφώνουν οι πολίτες – και δεν είναι σε θέση να ηγηθεί κινημάτων με απήχηση.

Πέμπτο: Το κείμενο επιχειρεί να αναδείξει τις διαχωριστικές γραμμές Δεξιάς – Αριστέας με ερασιτεχνική τεκμηρίωση που εξαντλείται σε διαπιστώσεις που εμφανίζονται ως «ανάλυση» και παράθεση συνθημάτων και υποσχέσεων, ως μέτρα πολιτικής. Πχ αναφέρεται στον «κόσμο της Εργασίας» αλλά υπόσχεται μονό… επαναφορά των συλλογικών συμφάσεων και της… επιθεώρησης Εργασίας και όχι την επαναφορά της εργατικής νομοθεσίας που καταργήθηκε από τη σημερινή κυβέρνηση.

Το Μανιφέστο, διαπιστώνει με κοινότυπες διατυπώνεις, προβλήματα, αδυνατεί να ερμηνεύσει τη δημιουργία τους και εστιάζει στη διανομή του πλούτου, παραβλέποντας όμως τις προϋποθέσεις της παραγωγής του.

Έτσι η «κυβερνώσα Αριστερά» εμφανίζεται σαν κάτι ανάμεσα σε σεμινάριο, φορέα μεταρρυθμίσεων υπέρ του «δημοσίου συμφέροντος» και εισηγητή νομικών ριζοσπαστισμών. Οι «ρεαλιστικές προτάσεις > συγχέονται με το «όραμα για το μέλλον» και πακετάροντας ως «νέο δίκαιο κοινωνικό συμβόλαιο».

Οι αναφορές στις αιχμές της διεθνούς κρίσης είναι άνισες Δεν καταδικάζεται η ρωσική εισβολή δεν αναφέρεται καν το κράτος του Ισραήλ και ο εγκληματίας πολέμου Νετανιάχου ως ένοχοι για τη γενοκτονία στη Γάζα που επεκτείνονται στο Λιβανό και εταίροι του Τραμπ στους βομβαρδισμούς στο Ιράν

Ακόμη και οι αναφορές στην κοινοτική Ευρώπη αντιλαμβάνονται την υποχώρησή της και ως αίτιο και ως αποτέλεσμα, που αποδίνονται στην «ανεπάρκεια των ηγεσιών».

Κοντολογίς το πρώτο θεωρητικό κείμενο του «κόμματος Τσίπρα», δεν συλλαμβάνει τα συμφραζόμενα της συγκυρίας και συνεπώς δεν μπορεί προσελκύσει τις ομάδες της κοινωνίας που δρουν ως πρωτοπορίες- στις πολιτικές μεταβολές.

Πόσο μάλλον να θεμελιώσει την ανάγκη για την εμφάνιση του νέου κόμματος, που αναφέρεται πάντα στο δημόσιο χώρο με κεντρικό προσδιορισμό το όνομα ενός πολιτικού, που δεν παύει να είναι έναν πρώην.

Ήδη σπατάλησε αβασάνιστα μέρος από το πολιτικό του κεφάλαιο. Πώς θα συγκροτήσει εμπροσθοβαρή πολιτικό φορέα, όταν δεν το έκανε την εποχή της ακτινοβολίας του;

Γιώργος Λακόπουλος

ieidiseis.gr

INTIME | Δημήτρης Αλεξούδης