Μεγάλος αδελφός για τα χρέη: Το κράτος δημιουργεί φακέλους για κάθε οφειλή πολιτών και επιχειρήσεων

Από τις 20 Μαΐου ενεργοποιείται ένα νέο ψηφιακό εργαλείο παρακολούθησης του ιδιωτικού χρέους, το οποίο φιλοδοξεί να συγκεντρώσει σε μία ενιαία βάση σχεδόν κάθε οικονομική εκκρεμότητα πολιτών και επιχειρήσεων. Τράπεζες, servicers, εφορία, ασφαλιστικά ταμεία, δήμοι, ακόμη και φορείς κοινής ωφέλειας θα αποστέλλουν αναλυτικά στοιχεία για χρέη, καθυστερήσεις, ρυθμίσεις και εισπρακτικά μέτρα, δημιουργώντας ουσιαστικά έναν κεντρικό «χάρτη» του ιδιωτικού χρέους στη χώρα.

Η κυβέρνηση παρουσιάζει το νέο Μητρώο Παρακολούθησης Ιδιωτικού Χρέους ως εργαλείο στατιστικής παρακολούθησης και καλύτερου σχεδιασμού πολιτικής. Ωστόσο, η έκταση των πληροφοριών που θα συλλέγονται αποκαλύπτει ένα ιδιαίτερα πυκνό σύστημα καταγραφής οικονομικών δεδομένων, σε μια περίοδο κατά την οποία τα νοικοκυριά συνεχίζουν να πιέζονται από ακρίβεια, στεγαστικό κόστος και υψηλά επιτόκια.

Η νέα πλατφόρμα, που θα λειτουργεί υπό τη Γενική Γραμματεία Χρηματοπιστωτικού Τομέα και Διαχείρισης Ιδιωτικού Χρέους, θα περιλαμβάνει αναλυτική εικόνα για κάθε οφειλή: από το αρχικό ποσό και τις προσαυξήσεις μέχρι τις δόσεις που πληρώθηκαν, τις εγγυήσεις, τα δικαστικά μέτρα και την πορεία εξυπηρέτησης του χρέους.

Στην πράξη, το Δημόσιο αποκτά τη δυνατότητα να παρακολουθεί συγκεντρωτικά τη συνολική οικονομική κατάσταση ενός οφειλέτη, ακόμη κι αν οι οφειλές του είναι διασκορπισμένες σε διαφορετικούς πιστωτές. Το στοιχείο αυτό θεωρείται κρίσιμο για την ανάλυση του ιδιωτικού χρέους, αλλά ταυτόχρονα ενισχύει τις ανησυχίες για το εύρος της ψηφιακής επιτήρησης που σταδιακά επεκτείνεται στον οικονομικό βίο πολιτών και επιχειρήσεων.

Η κυβέρνηση επιχειρεί να προλάβει τις αντιδράσεις δίνοντας έμφαση στην ανωνυμοποίηση των στοιχείων. Επισήμως, στο Μητρώο δεν θα εμφανίζονται ονοματεπώνυμα ή ΑΦΜ. Για τον φορολογικό αριθμό προβλέπεται διαδικασία ψευδωνυμοποίησης, ώστε να δημιουργείται ένας μοναδικός κωδικός που θα επιτρέπει τη σύνδεση όλων των οφειλών του ίδιου προσώπου χωρίς να αποκαλύπτεται η ταυτότητά του.

Παρά τις διαβεβαιώσεις, παραμένει ανοικτή η συζήτηση για το πού τελειώνει η «στατιστική επεξεργασία» και πού ξεκινά η ουσιαστική χαρτογράφηση της οικονομικής συμπεριφοράς των πολιτών. Ιδίως όταν τα δεδομένα θα διατηρούνται για διάστημα έως και 20 ετών, προκειμένου να χρησιμοποιούνται σε μοντέλα πρόβλεψης και ανάλυσης.

Τα στοιχεία που θα διαβιβάζονται είναι ιδιαίτερα εκτεταμένα. Για κάθε οφειλή θα καταγράφεται αν είναι εξυπηρετούμενη ή σε καθυστέρηση, το ανεξόφλητο υπόλοιπο, οι τόκοι, οι προσαυξήσεις, οι ενεργές ρυθμίσεις, οι πληρωμές που έγιναν ανά εξάμηνο, ακόμη και αν έχουν ληφθεί διοικητικά ή δικαστικά μέτρα αναγκαστικής είσπραξης.

Ταυτόχρονα, για τους ίδιους τους οφειλέτες θα αποστέλλονται πληροφορίες όπως ο τόπος κατοικίας, η χώρα διαμονής, η επαγγελματική δραστηριότητα, ο βασικός ΚΑΔ, το μέγεθος της επιχείρησης, ο αριθμός εργαζομένων, ακόμη και αν πρόκειται για άνεργο ή για επιχείρηση που βρίσκεται σε καθεστώς πτώχευσης.

Το νέο σύστημα έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία το ιδιωτικό χρέος παραμένει ένας από τους μεγαλύτερους πονοκεφάλους της οικονομίας. Οι ληξιπρόθεσμες οφειλές προς την εφορία κινούνται σε δυσθεώρητα επίπεδα, ενώ χιλιάδες δανειολήπτες συνεχίζουν να βρίσκονται αντιμέτωποι με πιέσεις από servicers και διαδικασίες αναγκαστικής εκτέλεσης.

Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, η δημιουργία ενός τόσο εκτεταμένου μηχανισμού συλλογής δεδομένων δεν περνά απαρατήρητη. Κυβερνητικά στελέχη υποστηρίζουν ότι το Μητρώο θα επιτρέψει πιο στοχευμένες πολιτικές διαχείρισης του ιδιωτικού χρέους και καλύτερη αποτύπωση των πραγματικών συνθηκών στην αγορά.

Στον αντίποδα, πάντως, δεν λείπουν οι φωνές που βλέπουν ακόμη ένα βήμα προς τη δημιουργία ενός ολοένα πιο συγκεντρωτικού ψηφιακού μοντέλου οικονομικής παρακολούθησης, όπου το κράτος θα διαθέτει σχεδόν πλήρη εικόνα για τις οικονομικές εκκρεμότητες κάθε πολίτη και επιχείρησης.

Η πρώτη αποστολή στοιχείων για το δεύτερο εξάμηνο του 2025 θα πρέπει να ολοκληρωθεί έως τις 20 Μαΐου, ημερομηνία που σηματοδοτεί και την επίσημη έναρξη λειτουργίας του νέου μηχανισμού.

topontiki.gr