Ηλεκτρικά πατίνια: «Κόφτης» από την Αποκεντρωμένη για τους περιορισμούς – Οι τελικές ρυθμίσεις

Μία δεύτερη πιο… light εκδοχή της κανονιστικής που είχε εγκριθεί τον περασμένο Νοέμβριο για τα ηλεκτρικά πατίνια αναγκάστηκε να ψηφίσει τελικά τη Δευτέρα το δημοτικό συμβούλιο της Αθήνας. Ο δήμος δεδομένης της εκρηκτικής αύξησης των εν λόγω οχημάτων στους δρόμους της πρωτεύουσας είχε επιχειρήσει να βάλει ένα αυστηρό πλαίσιο κανόνων με στόχο να τερματιστεί το χάος που επικρατεί με τα παρατημένα πατίνια.

Ωστόσο, η πρώτη και σαφώς πιο αυστηρή κανονιστική που επεξεργάστηκε η δημοτική αρχή «κόπηκε» από την Αποκεντρωμένη Διοίκηση ύστερα από προσφυγές εταιρειών εκμίσθωσης, με το τελικό πλαίσιο που εγκρίθηκε να περιορίζεται σχεδόν αποκλειστικά σε χωροταξικές ρυθμίσεις και θέματα στάθμευσης.

Το αποτέλεσμα είναι πως, παρά τα συνεχή περιστατικά τραυματισμών, αλλά και του θανάτου ενός ανηλίκου τις προηγούμενες εβδομάδες, ο δήμος εξακολουθεί να μην έχει ουσιαστική δυνατότητα παρέμβασης σε κρίσιμα ζητήματα κυκλοφορίας, ταχύτητας ή ελέγχου των πατινιών, καθώς αυτά παραπέμπονται αποκλειστικά στις ρυθμίσεις του ΚΟΚ. Όπως παραδέχτηκαν κατά τη χθεσινή συνεδρίαση τόσο η δημοτική αρχή όσο και στελέχη της αντιπολίτευσης, στην Αθήνα όπου εκτιμάται ότι κυκλοφορούν αυτήν τη στιγμή περί τα 5.000 πατίνια, η αυτοδιοίκηση έχει ελάχιστα εργαλεία για να επιβάλει πραγματικούς κανόνες.

Η νέα κανονιστική που τελικά εγκρίθηκε προβλέπει τη δημιουργία 1.574 θέσεων στάθμευσης για κοινόχρηστα ηλεκτρικά πατίνια σε 124 ζώνες μαζικής στάθμευσης σε όλες τις δημοτικές κοινότητες της Αθήνας. Οι εταιρείες θα πληρώνουν ετήσιο αντίτιμο ανά θέση, από 60 έως 120 ευρώ ανάλογα με την περιοχή, ενώ απαγορεύεται η στάθμευση εκτός των ειδικά οριοθετημένων ζωνών.

Η αναλογία θέσεων στάθμευσης στις προκαθορισμένες θέσεις είναι 90% για τα πατίνια των εταιρειών εκμίσθωσης με την πληρωμή του παραπάνω ετήσιου τέλους, και 10% για τα πατίνια των ιδιωτών χρηστών, οι οποίοι θα μπορούν να τα σταθμεύουν ατελώς.

Όπως επισημάνθηκε στη συνεδρίαση, στην πράξη το μόνο που μπορεί να ρυθμίσει ο δήμος είναι πού θα εναποτίθενται τα πατίνια και όχι πώς θα κυκλοφορούν με το σημείο αυτό να προκαλεί τις μεγαλύτερες αντιδράσεις.

Υπενθυμίζεται ότι το αρχικό σχέδιο του περασμένου Νοεμβρίου ήταν πολύ αυστηρότερο. Προέβλεπε μεταξύ άλλων ζώνες πλήρους απαγόρευσης κυκλοφορίας, αυστηρότερα πρόστιμα, δυνατότητα άμεσης απομάκρυνσης πατινιών, ακόμα και τεχνικά μέτρα περιορισμού της χρήσης από ανηλίκους ή παραβατικούς χρήστες.

Όμως η Αποκεντρωμένη Διοίκηση έκρινε ότι μεγάλο μέρος των ρυθμίσεων υπερέβαινε τις αρμοδιότητες του δήμου και αφορούσε ζητήματα που μπορούν να ρυθμιστούν μόνο μέσω του Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας (ΚΟΚ), δηλαδή νομοθετικής παρέμβασης από τα αρμόδια υπουργεία.

Η αντιδήμαρχος Αστικής Αναζωογόνησης και Ανθεκτικότητας, Μάρω Ευαγγελίδου, παραδέχθηκε ότι η δημοτική αρχή αναγκάστηκε ουσιαστικά να «ευθυγραμμιστεί» με τις παρατηρήσεις της Αποκεντρωμένης. Όπως εξήγησε, υπήρξαν πέντε βασικές κατηγορίες ενστάσεων. Η πρώτη αφορούσε τα πρόστιμα και τις κυρώσεις, καθώς θεωρήθηκε ότι ο δήμος δεν μπορούσε να επιβάλει δικό του αυστηρότερο πλαίσιο πέραν όσων προβλέπει ο ΚΟΚ. Η δεύτερη αφορούσε τις απαγορεύσεις κυκλοφορίας σε συγκεκριμένες περιοχές, όπως η Ερμού ή οι πεζόδρομοι γύρω από την Ακρόπολη.

Ο Δήμος είχε επιχειρήσει να αξιοποιήσει το άρθρο 79 του Κώδικα Δήμων και Κοινοτήτων ώστε να θεσπίσει ειδικές ρυθμίσεις για περιοχές ιδιαίτερου χαρακτήρα. Ωστόσο, η Αποκεντρωμένη δεν αποδέχθηκε αυτή την ερμηνεία και έκρινε ότι απαιτούνται ειδικές κυκλοφοριακές μελέτες και ρυθμίσεις βάσει του ΚΟΚ.

«Εμείς θεωρούσαμε ότι σε ορισμένες περιοχές έπρεπε να υπάρχει πλήρης απαγόρευση κυκλοφορίας. Η Αποκεντρωμένη κινήθηκε στο γράμμα του νόμου και μας είπε ότι δεν έχουμε αυτή τη δυνατότητα», ανέφερε χαρακτηριστικά η κ. Ευαγγελίδου.

Αντίστοιχα, απορρίφθηκαν και διατάξεις που προέβλεπαν πιο άμεσες παρεμβάσεις της δημοτικής αστυνομίας, όπως η δυνατότητα ακινητοποίησης πατινιών με κλείδωμα τροχών, κάτι που είχε ζητηθεί από γονείς στο πλαίσιο της δημόσιας διαβούλευσης ή η ευκολότερη απομάκρυνσή τους από πεζοδρόμια και κοινόχρηστους χώρους.

Την εξαιρετικά περιορισμένη δυνατότητα παρέμβασης του δήμου ανέλυσε και ο ίδιος ο δήμαρχος Αθηναίων, Χάρης Δούκας σε τηλεοπτικές του δηλώσεις. Όπως είπε, ακόμα και όταν ένα πατίνι είναι παρατημένο σε πεζοδρόμιο, ο δήμος δεν μπορεί απλώς να το απομακρύνει. Μόνον εάν υπάρχουν τουλάχιστον τρία εγκαταλελειμμένα πατίνια στο ίδιο σημείο, η δημοτική αστυνομία μπορεί να λάβει μέτρα. Υποχρεώνεται πρώτα να ειδοποιήσει την εταιρεία, να περιμένει ώρες για συμμόρφωση και μόνο μετά από συγκεκριμένη διαδικασία να προχωρήσει σε απομάκρυνση.

«Μου λένε γιατί δεν τα μαζεύεις. Δε μου επιτρέπεται να τα μαζέψω. Πρέπει να περιμένουμε ώρες και να ακολουθήσουμε συγκεκριμένη διαδικασία», ανέφερε χαρακτηριστικά ο κ. Δούκας, περιγράφοντας μια διαδικασία που διαρκεί το λιγότερο δέκα ώρες.

Να σημειωθεί ότι το ζήτημα των πατινιών βρίσκεται ψηλά στην ατζέντα το τελευταίο διάστημα μετά τα αλλεπάλληλα σοβαρά περιστατικά με πατίνια, σε πολλά εκ των οποίων θύματα είναι ανήλικοι. Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία, μόνο το 2025 σημειώθηκαν 517 περιστατικά με ηλεκτρικά πατίνια, εκ των οποίων δύο ήταν θανατηφόρα. Το 2026 έχει ήδη καταγραφεί ακόμα ένας θάνατος ανηλίκου, ενώ σύμφωνα με στοιχεία της ΠΟΕΔΗΝ περισσότεροι από 400 ανήλικοι χρειάστηκαν νοσηλεία μετά από ατυχήματα με τέτοια οχήματα.

Την ίδια στιγμή η εικόνα στους δρόμους της Αθήνας παραμένει χαοτική με πατίνια παρατημένα οπουδήποτε, πεζοδρόμια αποκλεισμένα, οδηγούς χωρίς κράνος και ανηλίκους που κινούνται ακόμα και ανάποδα σε μονόδρομους ή αναπτύσσουν υπερβολικές ταχύτητες.

Από την πλευρά του, πάντως, ο τ. δήμαρχος Κώστας Μπακογιάννης υπογράμμισε ότι με τη νέα κανονιστική χωροθετούνται μόλις 1.574 θέσεις, όταν ο στόλος αριθμεί περί τα 5.000 πατίνια και αναρωτήθηκε «τι θα γίνει με τα υπόλοιπα».

Σε ένα μήνα η απαγόρευση στους ανηλίκους

Εντός του Ιουνίου, πάντως, όπως έχει ανακοινωθεί από τους συναρμόδιους υπουργούς, η κυβέρνηση αναμένεται να νομοθετήσει αυστηροποιώντας τον ΚΟΚ σε ό,τι αφορά τα οχήματα μικροκινητικότητας, ούτε έναν χρόνο μετά την αναθεώρησή του.

Το νέο θεσμικό πλαίσιο, σύμφωνα με λεπτομερές ρεπορτάζ του «ethnos.gr» θα αλλάξει ριζικά το καθεστώς χρήσης των ηλεκτρικών πατινιών καθώς θα προβλέπει την καθολική απαγόρευση χρήσης ηλεκτρικών πατινιών από ανηλίκους, είτε πρόκειται για ιδιόκτητα είτε για κοινόχρηστα οχήματα. Παράλληλα θα καθιστά υποχρεωτική την ασφάλιση για όλους τους ενήλικους χρήστες, ενώ θα αυστηροποιεί τα πρόστιμα τόσο για τους οδηγούς όσο και για επιχειρήσεις που «πειράζουν» τα πατίνια ώστε να αναπτύσσουν μεγαλύτερες ταχύτητες.

Για τα κοινόχρηστα πατίνια προωθείται επίσης αυστηρή ταυτοποίηση των χρηστών μέσω Taxisnet πριν από κάθε ενοικίαση, ώστε να αποκλειστεί η πρόσβαση ανηλίκων στις πλατφόρμες, καθώς η τοποθέτηση πινακίδων κυκλοφορίας δε φαίνεται να προκρίνεται δεδομένου ότι το Δημόσιο ήδη δυσκολεύεται να αντεπεξέλθει σε αυτήν την υποχρέωση και για τα υπόλοιπα οχήματα.

Μαρία Λιλιοπούλου

ethnos.gr