Σκάνδαλο εκατοντάδων εκατομμυρίων με τα υδρόμετρα

Σπάνια ένα τεχνικό έργο υποδομής αποκτά τη δραματική ένταση πολιτικού σκανδάλου. Η υπόθεση των ψηφιακών υδρομέτρων, όμως, φαίνεται να ανήκει σε αυτή την κατηγορία. Με συνολική δαπάνη που αγγίζει τα 500 εκατομμύρια ευρώ και χρηματοδότηση από το ΕΣΠΑ — δηλαδή, χρήματα των Ευρωπαίων φορολογουμένων — το πρόγραμμα αντικατάστασης παλαιών αναλογικών υδρομέτρων από δήμους και Δημοτικές Επιχειρήσεις Ύδρευσης-Αποχέτευσης (ΔΕΥΑ) όλης της χώρας βρίσκεται στο επίκεντρο μεγάλης έρευνας όπως αποκαλύπτει ο Γιάννης Σουλιώτης στην «Καθημερινή».

Το έργο και οι μεγάλες υποσχέσεις

Η ιδέα ήταν, στα χαρτιά, αδιαμφισβήτητα χρήσιμη: τα ψηφιακά υδρόμετρα επιτρέπουν την άμεση παρακολούθηση της κατανάλωσης νερού σε πραγματικό χρόνο, εντοπίζουν διαρροές στο δίκτυο και βοηθούν στον έλεγχο των υπερκαταναλώσεων. Πρόκειται για τεχνολογία αδιαμφισβήτητης αξίας, ιδίως σε μια χώρα με παλαιωμένες υδραυλικές υποδομές.

Το έργο εντάχθηκε στο πλαίσιο του προγράμματος «Ολοκληρωμένη Διαχείριση Δικτύων Ύδρευσης», χρηματοδοτούμενο από το ΕΣΠΑ με κονδύλια της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Συνολικά 55 προτάσεις από δήμους και δημοτικές επιχειρήσεις εγκρίθηκαν, με μέσο κόστος ανά έργο περίπου 9 εκατομμύρια ευρώ.

Τα e-mails που τα λένε όλα

Εδώ αρχίζει η σκοτεινή πλευρά της ιστορίας. Σύμφωνα με πληροφορίες που ήρθαν στο φως μέσω καταγγελίας whistleblower — ο οποίος επικαλέστηκε τη νομοθεσία για τους μάρτυρες δημοσίου συμφέροντος — στελέχη εταιρειών που εμπορεύονται υδρόμετρα επικοινωνούσαν απευθείας με υπαλλήλους των γραφείων προμηθειών δήμων, συζητώντας τιμές, τεχνικές προδιαγραφές και ύψος οικονομικών προσφορών.

Το αποτέλεσμα ήταν προβλέψιμο: οι διαγωνισμοί «στήνονταν» με τέτοιον τρόπο ώστε να ευνοούν συγκεκριμένους προμηθευτές, επιτυγχάνοντας περισσότερο συμφέρουσες προσφορές έναντι του ανταγωνισμού — τουλάχιστον για τους ίδιους.

Το κατηγορητήριο του καταγγέλλοντος, σε έγγραφο 28 σελίδων που κατατέθηκε το 2024, αναφέρει υπερκοστολόγηση σε ποσοστά που φτάνουν έως και 700%, αγορά μεγαλύτερου αριθμού υδρομέτρων από τον πραγματικά απαιτούμενο, καθώς και αμφισβητήσιμες μελέτες — όλα προς όφελος των προμηθευτών και κυβερνητικών αξιωματούχων.

Τρεις αρχές ερευνούν ταυτόχρονα

Η υπόθεση έχει προσελκύσει το ενδιαφέρον τριών διαφορετικών ερευνητικών φορέων:

Η Εθνική Αρχή Διαφάνειας (ΕΑΔ) ερευνά την υπόθεση εδώ και τουλάχιστον ενάμιση χρόνο. Το πόρισμα βρίσκεται ήδη στα χέρια της διοικήτριας Αλεξάνδρας Ρογκάκου, ωστόσο η Αρχή δεν έχει αποκαλύψει ακόμα λεπτομέρειες, ούτε αποδέχεται δημοσίως την έκθεση.

Η Επιτροπή Ανταγωνισμού διεξήγαγε ήδη ελέγχους σε επιχειρήσεις του κλάδου κατά το πρώτο εξάμηνο του 2024, στο πλαίσιο αυτεπάγγελτης έρευνας για πιθανή «οριζόντια σύμπραξη νόθευσης δημοσίων διαγωνισμών». Η έρευνα συνεχίζεται.

Η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία εξετάζει επίσης την υπόθεση, δεδομένου ότι εμπλέκονται κονδύλια της ΕΕ. Πληροφορίες αναφέρουν ότι η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία σχεδιάζει να καλέσει μάρτυρες με γνώση του θέματος, ενώπιον Ευρωπαίων εισαγγελέων.

Τι διακυβεύεται

Το σκάνδαλο δεν αφορά απλώς χρήματα — αν και τα ποσά είναι τεράστια. Αφορά τον τρόπο με τον οποίο δημόσιοι πόροι, ευρωπαϊκά κονδύλια και υποδομές ζωτικής σημασίας μπορούν να γίνονται αντικείμενο εκμετάλλευσης με τη συνέργεια δημοσίων υπαλλήλων και ιδιωτικών εταιρειών. Το νερό δεν είναι εμπόρευμα όπως τα άλλα — είναι κοινό αγαθό. Και η διαχείρισή του απαιτεί διαφάνεια.

Το πόρισμα της ΕΑΔ αναμένεται να δώσει απαντήσεις. Αρκεί να δοθεί στη δημοσιότητα.

Η έρευνα συνεχίζεται. Ονόματα εμπλεκόμενων δεν έχουν επίσημα ανακοινωθεί.

newsbreak.gr