Ο Μητσοτάκης θέλει να κάνει Σύνταγμα το πρόγραμμα της ΝΔ

Αντί για Σύνταγμα, δηλαδή τον θεμελιώδη χάρτη αρχών και εγγυήσεων της Ελληνικής Δημοκρατίας, η ΝΔ του Κυριάκου Μητσοτάκη προτείνει τη μετάλλαξή του σε ένα νόμο – ομπρέλα με άσχετα και επί μέρους ζητήματα, εξαιρετικά πονηρά.

Η ΝΔ του Κυριάκου Μητσοτάκη προτείνει αναθεώρηση έτσι ώστε το Σύνταγμα να καταστεί «όχημα» της ατζέντας του κόμματος.

Η πρόταση της ΝΔ έτσι όπως είναι διατυπωμένη, δεν περιορίζεται όπως θα έπρεπε σε θεμελιώδεις συνταγματικές αρχές αφού πολλά σημεία της προτεινόμενης αναθεώρησης μοιάζουν ως επιχείρηση για να χωρέσει ως συνταγματική επιταγή η ατζέντα της πολιτικής του κυβερνώντος κόμματος.

Για να το κάνουμε λιανά, η πρόταση της ΝΔ για το Σύνταγμα σε πολλά σημεία έχει σαν στόχο να συνταγματοποιήσει επιμέρους προτεραιότητες του κόμματος.

Από την τεχνητή νοημοσύνη έως την αξιολόγηση των δημοσίων υπαλλήλων, τον πρωτογενή τομέα, τη λειτουργία των κομμάτων, την ευνοϊκή φορολογική μεταχείριση των μεγάλων οικονομικών παικτών, ακόμα και πολεοδομικά εργαλεία όπως η μεταφορά συντελεστή δόμησης, η πρόταση μεταφέρει στο συνταγματικό επίπεδο θέματα που κανονικά θα ρυθμίζονταν με κοινούς νόμους.

Έτσι, το ερώτημα δεν είναι μόνο τι αλλάζει στο Σύνταγμα, αλλά και αν το Σύνταγμα μετατρέπεται σε εργαλείο κατοχύρωσης και θεσμικής θωράκισης μιας συγκεκριμένης πολιτικής ατζέντας, αυτής της ΝΔ του Κυριάκου Μητσοτάκη.

Τα επικίνδυνα σημεία της πρότασης για το Σύνταγμα

Από την πρώτη ανάγνωση εντοπίσαμε ορισμένα από τα πιο επικίνδυνα σημεία της πρότασης αναθεώρησης του Συντάγματος που κατατέθηκε από τη ΝΔ. Σημεία που καταδεικνύουν ότι πρόκειται για επιχείρηση να συνταγματοποιηθεί η ατζέντα του κόμματος. Σίγουρα με τη δεύτερη και τρίτη ανάγνωση θα εντοπιστούν και άλλα σκοτεινά σημεία.

1]Έλεγχος ίδρυσης και λειτουργίας κομμάτων — άρθρο 29

Η πρόταση λέει ότι νόμος θα ορίζει τις προϋποθέσεις ίδρυσης και λειτουργίας πολιτικού κόμματος και ότι το Ανώτατο Ειδικό Δικαστήριο θα ελέγχει αν ένα κόμμα μπορεί να συμμετέχει στις εκλογές.

Το ισχύον άρθρο 29 λέει ότι οι πολίτες μπορούν ελεύθερα να ιδρύουν και να συμμετέχουν σε κόμματα, υπό τον όρο ότι η οργάνωση και η δράση τους εξυπηρετεί την ελεύθερη λειτουργία του δημοκρατικού πολιτεύματος.

 Άρα η νέα πρόταση μπορεί να διαβαστεί ως μετάβαση από την ελευθερία ίδρυσης κομμάτων σε καθεστώς αυξημένου θεσμικού προελέγχου. Η πρόταση ακουμπά τον πολιτικό πλουραλισμό και την ελεύθερη εκδήλωση της λαϊκής θέλησης. Το κρίσιμο ερώτημα είναι ποιος θα ορίζει τις «προϋποθέσεις» και με πόσο ευρύ τρόπο.

2] Εύλογη αναλογικότητα και κυβερνησιμότητα στο εκλογικό σύστημα — άρθρο 54

Η πρόταση λέει ότι το εκλογικό σύστημα πρέπει να διασφαλίζει εύλογη αναλογικότητα και κυβερνησιμότητα.

Η «κυβερνησιμότητα» είναι πολιτικός στόχος, όχι συνταγματική αρχή. Αν μπει στο Σύνταγμα, μπορεί να λειτουργήσει ως συνταγματική νομιμοποίηση για ισχυρά μπόνους ή εκλογικά συστήματα που απομακρύνονται από την ισότητα της ψήφου και την αναλογική εκπροσώπηση.

Είναι άλλο να επιλέγει ο κοινός νομοθέτης εκλογικό σύστημα και άλλο να συνταγματοποιείται η κυβερνησιμότητα ως σχεδόν ισότιμη αρχή με την αναλογικότητα.

3] Κατάργηση της πρόβλεψης για εκδίκαση των πολιτικών εγκλημάτων σε μικρά ορκωτά δικαστήρια — άρθρο 97

Τα πολιτικά εγκλήματα είναι κατεξοχήν ευαίσθητη κατηγορία, γιατί συνδέονται με πολιτική δράση, αντιπαράθεση με την εξουσία και δημόσια ελευθερία. Η συμμετοχή ενόρκων λειτουργεί ιστορικά ως εγγύηση απέναντι στον κίνδυνο κρατικής ή πολιτικής αυστηρότητας.

4] Κατάργηση τεκμηρίου αρμοδιότητας υπέρ αποκεντρωμένων διοικήσεων — άρθρο 101

Η πρόταση προβλέπει κατάργηση του τεκμηρίου αρμοδιότητας υπέρ των αποκεντρωμένων διοικήσεων και λέει ότι το αποκεντρωτικό σύστημα μπορεί να λειτουργεί είτε με αποκεντρωμένη κρατική δομή είτε με αποκεντρωμένες υπηρεσίες υπουργείων.

Μπορεί να εξελιχθεί σε βήμα επανασυγκέντρωσης αρμοδιοτήτων στο κεντρικό κράτος.

5] ΟΤΑ έως δύο βαθμοί — άρθρο 102

Η πρόταση λέει ότι ο νόμος καθορίζει τους βαθμούς τοπικής αυτοδιοίκησης, οι οποίοι είναι έως δύο. Θεωρητικά ο κοινός νομοθέτης θα μπορούσε να κρατήσει έναν μόνο βαθμό αυτοδιοίκησης. Αυτό αγγίζει την αυτοδιοικητική αυτοτέλεια και την ισορροπία κεντρικού κράτους – τοπικής δημοκρατίας.

6] Οριστική παύση δημοσίων υπαλλήλων μέσω αξιολόγησης — άρθρο 103

Η πρόταση προβλέπει υποχρεωτική αξιολόγηση δημοσίων υπαλλήλων και δυνατότητα συνεπειών, συμπεριλαμβανομένης της οριστικής παύσης, ύστερα από απόφαση υπηρεσιακού συμβουλίου.  Το πρόβλημα είναι η σύνδεση της παύσης της μονιμότητας ως συνταγματικής επιταγής.

Η μονιμότητα των δημοσίων υπαλλήλων δεν είναι προνόμιο, είναι εγγύηση ουδετερότητας της διοίκησης απέναντι στην εκάστοτε κυβέρνηση. Αν η αξιολόγηση γίνει εργαλείο απομάκρυνσης χωρίς πολύ ισχυρές εγγυήσεις, μπορεί να υπονομεύσει τη διοικητική ανεξαρτησία. Και άλλωστε ισχύουν και σήμερα καθαρές προβλέψεις για το πότε ένας δημόσιος υπάλληλος, παύεται.

7] Σταθερό φορολογικό καθεστώς για στρατηγικές ιδιωτικές επενδύσεις — άρθρο 78

Η πρόταση προβλέπει δυνατότητα κινήτρων για σταθερό φορολογικό καθεστώς σε στρατηγικές για την εθνική οικονομία ιδιωτικές επενδύσεις. Είναι εντελώς ανεπίτρεπτο με συνταγματική επιταγή να προβλέπεται ειδική μεταχείριση μεγάλων ιδιωτικών επενδύσεων.

Το ζήτημα είναι αν δημιουργείται προνομιακό καθεστώς φορολογικής ασφάλειας για ορισμένους μεγάλους οικονομικούς παίκτες, ενώ οι υπόλοιποι πολίτες και επιχειρήσεις παραμένουν πλήρως εκτεθειμένοι σε αλλαγές φορολογικής πολιτικής.

8] Δυνατότητα μεταφοράς συντελεστή δόμησης– άρθρο 17

Πρόκειται για την πιο πονηρή πρόταση της ΝΔ. Καθώς ένα πολεοδομικό εργαλείο όπως η μεταφορά συντελεστή δόμησης προτείνεται να γίνει συνταγματική επιταγή.

Δηλαδή, ένα πολεοδομικό εργαλείο, που κανονικά θα έπρεπε να ρυθμίζεται από τον κοινό νομοθέτη και να ελέγχεται με βάση τον χωροταξικό σχεδιασμό και την προστασία του περιβάλλοντος, επιχειρείται να αποτελέσει Συνταγματική Αρχή προκειμένου να γίνονται δουλίτσες χωρίς τον κίνδυνο να απορριφθούν από το ΣτΕ.

neostrategy.gr