Ένας στους τρεις δικαιολογεί προπηλακισμούς πολιτικών, τραπεζιτών και δημοσιογράφων

Αρνητική στάση απέναντι στις περισσότερες μορφές πολιτικής βίας εκφράζει η πλειονότητα των Ελλήνων, ωστόσο ένα σημαντικό ποσοστό πολιτών εμφανίζεται να δικαιολογεί προπηλακισμούς συγκεκριμένων προσώπων, σύμφωνα με πανελλαδική δημοσκόπηση της QED, τα αποτελέσματα της οποίας παρουσιάστηκαν στο podcast του Σταύρου Θεοδωράκη «Γκάλοπ εν βρασμώ».

Η έρευνα εξετάζει τις αντιλήψεις της κοινής γνώμης για πρακτικές όπως οι καταλήψεις, οι προπηλακισμοί, οι βανδαλισμοί και οι επιθέσεις, αλλά και για τον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζονται από τα πολιτικά κόμματα και την Πολιτεία.

Τα βασικά ευρήματα

Παρότι οι περισσότεροι πολίτες απορρίπτουν τις καταλήψεις κτιρίων, τις συγκρούσεις με την αστυνομία και τις καταστροφές δημόσιας ή ιδιωτικής περιουσίας ως μορφές πολιτικής διαμαρτυρίας, η δημοσκόπηση καταγράφει ότι ποσοστά από 27% έως 40% θεωρούν δικαιολογημένους τους προπηλακισμούς συγκεκριμένων προσώπων.

Στις κατηγορίες αυτές περιλαμβάνονται τραπεζίτες, μεγαλοδημοσιογράφοι, μεγαλοεπιχειρηματίες, υπουργοί, βουλευτές της αντιπολίτευσης, Ισραηλινοί τουρίστες και μετανάστες χωρίς χαρτιά.

Παράλληλα, η μεγάλη πλειονότητα των ερωτηθέντων καταδικάζει τις επιθέσεις με γκαζάκια όταν αυτές προκαλούν τραυματισμούς. Ωστόσο, σύμφωνα με την έρευνα, η αποδοκιμασία είναι ελαφρώς μικρότερη όταν οι δράστες χαρακτηρίζονται ως αντιεξουσιαστές, κυρίως μεταξύ όσων αυτοτοποθετούνται πολιτικά στην Αριστερά.

Η έρευνα δείχνει επίσης ότι οι περισσότεροι πολίτες χαρακτηρίζουν όσους συμμετέχουν σε τέτοιες ενέργειες ως «εγκληματίες» ή «χούλιγκαν», ενώ πολύ λιγότεροι χρησιμοποιούν ιδεολογικούς χαρακτηρισμούς, όπως «φασίστες» ή «κοινωνικοί επαναστάτες».

«Η πολιτική βία είναι πολύ συχνά μια πράξη εκδήλωσης ενός συμβολισμού»

Σχολιάζοντας τα ευρήματα της έρευνας, ο καθηγητής Πολιτικής Επιστήμης στο Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης Στάθης Καλύβας υποστήριξε ότι οι πράξεις πολιτικής βίας δεν αποσκοπούν απαραίτητα στην επίτευξη συγκεκριμένου αποτελέσματος.

«Δεν είναι απαραίτητο ότι θεωρούν ότι θα πετύχουν κάτι. Είναι πολύ συχνά μια πράξη εκδήλωσης ενός συμβολισμού. Εκδήλωσης ότι είμαστε παρόντες, ότι εκφραζόμαστε με αυτόν τον τρόπο. Σε ένα δεύτερο επίπεδο υπάρχει το στοιχείο των κοινωνικών δικτύων. Δηλαδή πολλές από αυτές τις μικρές ομάδες που εκδηλώνονται με αυτό τον τρόπο, το κάνουν για την αναπαραγωγή τους, για να μπορέσουν να στρατολογήσουν καινούργια μέλη, να εμφανιστούν ως ήρωες σε ένα μικρό μεν αλλά συνεκτικό κοινό», ανέφερε.

Απαντώντας σε ερώτηση για το κατά πόσο η στάση της Πολιτείας συμβάλλει στη συνέχιση τέτοιων φαινομένων, ο κ. Καλύβας επισήμανε ότι η εφαρμογή του νόμου στην Ελλάδα είναι συχνά ελλιπής.

«Δεν νομίζω ότι είναι ηρωοποίηση το να εφαρμόζεις τον νόμο. Αλλά υπάρχει ένα γενικό φαινόμενο στην Ελλάδα που είναι η χαλαρή εφαρμογή του νόμου σε πάρα πολλά θέματα. Θεωρώ ότι το μεγάλο ταμπού στην ελληνική κοινωνία είναι ο θάνατος. Εάν πεθάνει κάποιος, εκεί περνάς μια γραμμή… Αλλά εάν δεν υπάρξει θάνατος αλλά καταστροφή, εκεί υπάρχει μια χαλαρότητα. Εκεί λοιπόν βλέπουμε ότι δεν υπάρχει καταστολή ουσιαστική. Άρα το ρίσκο της ενέργειας είναι πολύ χαμηλό. Οπότε ουσιαστικά για πάρα πολύ μεγάλο ποσοστό των ανθρώπων που δραστηριοποιούνται σε αυτό το χώρο έχουν από τη μία χαμηλό ρίσκο και από την άλλη αναγνώριση σε ένα μικρό μεν αλλά όχι ασήμαντο κοινό. (…) Το να φανείς πιο ηρωικός, πιο μάγκας – παίζει πάρα πολύ αυτό το μάτσο στοιχείο σε αυτά τα περιβάλλοντα – δηλαδή, το να κάνεις μια ενέργεια που δείχνει ένταση και πάθος και βία, είναι κάτι το οποίο το επιδιώκουν αυτοί οι άνθρωποι», τόνισε.

Η δημοσκόπηση