Από τον «στρατηγό άνεμο» του Πολύδωρα στον «Τυφώνα» του Μητσοτάκη

Ήταν 27 Αυγούστου 2007 όταν ο τότε υπουργός Δημόσιας Τάξης Βύρωνας Πολύδωρας επικαλέστηκε τον «στρατηγό άνεμο» για να δικαιολογήσει την αδυναμία του κρατικού μηχανισμού να αντιμετωπίσει τις μεγάλες πυρκαγιές σε διαφορετικές περιοχές της χώρας – θυμίζω ότι τότε είχαμε την τραγωδία στην Ηλεία.

Το γεγονός ότι η αποστροφή αυτή του Βύρωνα Πολύδωρα έγινε έκτοτε συνώνυμο της κυβερνητικής αμηχανίας όταν αποδεικνύεται η απρονοησία σε σχέση με την πολιτική προστασία, δεν απέτρεψε παραλλαγές της να επαναλαμβάνονται οποτεδήποτε αποτυγχάνει ο κρατικός μηχανισμός.

Τελευταίο παράδειγμα ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης που στην καθιερωμένη εβδομαδιαία ανάρτησή του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ανέφερε ότι «υπάρχουν στιγμές που η φύση και η ένταση των καιρικών φαινομένων ξεπερνούν κάθε ανθρώπινο σχεδιασμό και κάθε επιχειρησιακή δυνατότητα».

Το πρόβλημα με αυτή τη δήλωση του πρωθυπουργού είναι ότι αυτό που συμβαίνει αυτές τις ημέρες δεν είναι κάτι που δεν ήταν προβλέψιμο, τουλάχιστον ως προς την ένταση των καιρικών φαινομένων.

Είναι πια κοινός τόπος ότι η πιθανότητα «ακραίων καιρικών φαινομένων» έχει αυξηθεί. Η κλιματική αλλαγή δεν είναι εικόνα από το μέλλον, αλλά αναπόσπαστο τμήμα της καθημερινότητας των κατοίκων του πλανήτη.

Ξέρουμε με βεβαιότητα ότι κάθε χρόνο θα έχουμε μέρες που η ένταση των ανέμων θα ξεπερνά τα όρια εντός των οποίων μπορούν να επιχειρούν τα εναέρια μέσα, με τον ίδιο τρόπο που ξέρουμε ότι κάθε χρόνο θα έχουμε μέρες που η βροχόπτωση θα ξεπερνάει κατά πολύ τα αναμενόμενα και θα υπάρχει κίνδυνος πλημμύρας, και γνωρίζουμε ότι θα έχουμε μέρες που θα είναι πολύ πιο ζεστές από το αναμενόμενο και το σύστημα διανομής ηλεκτρικού ρεύματος θα δοκιμάζεται επειδή τα κλιματιστικά θα δουλεύουν στο φουλ.

Επειδή όλα αυτά τα ξέρουμε με βεβαιότητα, είναι σαφές ότι ο σχεδιασμός θα πρέπει να τα λαμβάνει υπόψη. Δηλαδή, υποθέτει κανείς ότι το χειμώνα, όταν γίνεται ο σχεδιασμός για το καλοκαίρι και επανασχεδιάζονται τα επιχειρησιακά σχέδια όλα αυτά συνυπολογίζονται. Έστω ως το «χειρότερο δυνατό σενάριο». Και ότι διασφαλίζονται πόροι, ανθρώπινο δυναμικό, εξοπλισμός ώστε να μπορεί να αντιμετωπιστεί και αυτό το σενάριο, γιατί ξέρουμε πολύ καλά ότι οι τραγωδίες τότε είναι που συμβαίνουν.

Διαφορετικά ένας σχεδιασμός που γίνεται μόνο για συνθήκες «ευνοϊκές», απέχει πολύ από αυτό που ονομάζουμε ετοιμότητα για παν ενδεχόμενο και είναι ανεπαρκής.

Σημαίνει αυτό πως μπορεί ο καλός σχεδιασμός να αποτρέψει κάθε καταστροφή; Η απάντηση είναι προφανώς και όχι. Όμως, ο σχεδιασμός που γίνεται όντως για κάθε ενδεχόμενο επιτρέπει στο να περιοριστούν οι ζημιές και οι καταστροφές.

Και βέβαια, δεν μπορεί ένας πρωθυπουργός να βγαίνει και να λέει ότι οι συνθήκες ξεπέρασαν κάθε σχεδιασμό, όταν οι συνθήκες ήταν γνωστό εκ των προτέρων ότι κάποια στιγμή θα επικρατούσαν και άρα ο όποιος σχεδιασμός έπρεπε να γίνει για αυτές. Ή τουλάχιστον, θα πρέπει να λέει κάτι τέτοιο ζητώντας συγγνώμη και κάνοντας αυτοκριτική, που η κυβέρνησή της οποίας προΐσταται δεν έκανε τη δουλειά της.

Ωστόσο, το πρόβλημά μας δεν είναι μόνο ότι ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης δεν κατέχει τα βασικά της πολιτικής ευθιξίας και λογοδοσίας και με περισσή ευκολία πάντοτε μιλάει ως ένας κάποιος άλλος να φταίει, αλλά ποτέ η κυβέρνησή του. Σε τελική ανάλυση έχουμε συνηθίσει αυτή τη κυβέρνηση να θεωρεί ότι δικαιούται ασυλίας για κάθε προβληματική ή ακόμη και καταστροφική επιλογή της και για κάθε θεσμική παραβατικότητά της. Είναι και αυτό ένα παράγωγο της αλαζονείας μιας κυβέρνησης που θεωρεί ότι είναι η μόνη πολιτική δύναμη που δικαιούνται πραγματικά να κυβερνά. Γιατί εάν κανείς πιστεύει ότι είναι η μόνη πραγματικά κυβερνητική δύναμη στην Ελλάδα, εύλογο είναι να πιστεύει και ότι ποτέ δεν κάνει λάθος.

Και αυτό μας φέρνει στο μεγαλύτερο πρόβλημα με τη διακυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας και του Κυριάκου Μητσοτάκη. Γιατί πιστεύω ότι τέτοιες δηλώσεις δεν γίνονται τυχαία.

Σε τελική ανάλυση γνωρίζω το επικοινωνιακό επιτελείο του Πρωθυπουργού και ξέρουν πολύ καλά ότι εάν κάνουν δηλώσεις τύπου «στρατηγός άνεμος» θα δεχτούν δικαιολογημένη κριτική.

Ο λόγος που κάνουν τέτοιες δηλώσεις είναι γιατί συνειδητά θέλουν να ρίξουν όσο πιο χαμηλά γίνεται το επίπεδο προστασίας που παρέχει το κράτος. Θέλουν ο πολίτης να πιστεύει ότι υπάρχουν όρια στο τι μπορεί να κάνει το κράτος για να τον προστατεύσει. Να αισθάνεται ότι από ένα σημείο και μετά είναι και δική του προσωπική ευθύνη. Θέλουν έναν πολίτη μειωμένων προσδοκιών ως προς την κρατική παρέμβαση σε όλα τα επίπεδα. Και αυτό δεν αφορά μόνο την πολιτική προστασία, αφορά κάθε τι που ορίζει το πραγματικό «αίσθημα ασφάλειας» του πολίτη: το σύστημα υγείας και το εάν πραγματικά καλύπτει όλες τις υγειονομικές ανάγκες, το σύστημα κοινωνικής προστασίας, το εργατικό δίκαιο, την ασφάλεια στην εργασία, την ασφάλεια των συγκοινωνιών.

Στην καλύτερη των περιπτώσεων αυτό που προσφέρεται στον πολίτη είναι το «112», ακόμη και αν αυτό που συμβαίνει στην πράξη είναι να θεωρείται ότι υποκαθιστά κάθε άλλο μέτρο προστασίας, στη χειρότερη ένα «πάμε και όπου βγει».

Όμως, όπως και να το δει κανείς, αυτό δεν είναι κράτος που κάνει τη δουλειά του…

in.gr