Η «προφητική» έκθεση του Πολυτεχνείου για τις φωτιές από το δίκτυο ηλεκτροδότησης – Στοχοποίηση βλέπει ο ΔΕΔΔΗΕ

Αποκαλυπτική έκθεση είχε συντάξει τον Δεκέμβριο του 2025 ερευνητική ομάδα του ΕΜΠ για τον κίνδυνο πρόκλησης πυρκαγιών από το δίκτυο ηλεκτροδότησης.

Αφορμή για την έρευνα ήταν η σύναψη σύμβασης μεταξύ της Περιφερειακής Ένωσης Δήμων Κρήτης και του ΕΜΠ, με σκοπό την αξιολόγηση της εναέριας διέλευσης της γραμμής μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας υψηλής τάσης (ΚΥΤ Χανίων-ΚΥΤ Δαμάστας) στη βόρεια Κρήτη.

Η έκθεση έκρουσε τότε το καμπανάκι του κινδύνου και σήμερα γίνεται επίκαιρη λόγω των αποκαλύψεων ότι φωτιές που έκαψαν τις τελευταίες 15 ημέρες χιλιάδες στρέμματα προκλήθηκαν από πυλώνες ηλεκτροδότησης που ήταν εγκατεστημένες σε σημεία εξαιρετικά αυξημένου κινδύνου για εκδήλωση φωτιάς και μέσα σε ανεκτίμητης αξίας φυσικό περιβάλλον.

Η ερευνητική ομάδα του ΕΜΠ σημείωνε ότι «στην Ελλάδα, σύμφωνα με στοιχεία των Koutantou et al (2025), από τις 41 μεγαλύτερες πυρκαγιές του 2025 στη χώρα, οι 15 αποδόθηκαν πιθανότατα στις εναέριες γραμμές και στο ηλεκτρικό δίκτυο καταστρέφοντας συνολικά 51.000 στρέμματα. Παλαιότερες πυρκαγιές έχουν επίσης αποδοθεί σε βλάβες και ηλεκτρικά τόξα σε πυλώνες του δικτύου υψηλής τάσης του ΑΔΜΗΕ.  Χαρακτηριστικά στο πόρισμα της Πυροσβεστικής για τη φωτιά στη Βαρυμπόμπη το 2021, που έκαψε 100.000 στρέμματα πευκοδάσους και 130 κατοικίες, αναφέρεται ότι η φωτιά προκλήθηκε από πυλώνα υψηλής τάσης του ΑΔΜΗΕ, λόγω δημιουργίας ηλεκτρικών τόξων από ακαθάριστους μονωτήρες».

Σημειώνεται ότι «η υπογειοποίηση των γραμμών μεταφοράς υψηλής τάσης αντιμετωπίζεται ως η κύρια εναλλακτική λύση απέναντι στις παραδοσιακές εναέριες γραμμές (ΕΓΜΥΤ)». Και  αυτό διότι οι εναέριες γραμμές εμφανίζουν αυξημένη ευπάθεια σε καιρικά φαινόμενα και συνδέονται με αυξημένο κίνδυνο πυρκαγιάς, με αιτία είτε την πτώση πτηνών πάνω στα καλώδια είτε βραχυκυκλώματα, σπινθήρες, επαφή κλαδιών στις γραμμές κλπ».

Οι γραμμές υψηλής τάσης

Η έκθεση αναφέρεται στις γραμμές υψηλής τάσης, ωστόσο, ένα από τα μέλη της ερευνητικής ομάδας θέτει το θέμα επί γενικότερης βάσης σε σχέση με την επίδραση των εναέριων γραμμών μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας.

Πιο συγκεκριμένα, στο θέμα αναφέρθηκε με ανάρτησή του ο καθηγητής του ΕΜΠ Νίκος Μπελαβίλας, ο οποίος ήταν μέλος της ερευνητικής ομάδας που εκπόνησε την έκθεση. Όπως λέει, οι εξελίξεις για τα αίτια που προκάλεσαν τη μεγάλη φωτιά στο Ρέθυμνο (που ξέσπασε σύμφωνα με την Πυροσβεστική από το δίκτυο ηλεκτροδότησης) έρχονται να δείξουν ότι οι προειδοποιήσεις της έρευνας μόνο αβάσιμες δεν ήταν:

«Τα περιστατικά αυτά δημιουργούν σοβαρά ερωτήματα για τον ρόλο των δικτύων ηλεκτρικής ενέργειας στην εκδήλωση δασικών πυρκαγιών. Αντί να αναζητούμε εύκολους ενόχους σε θεωρίες περί «ξένων πρακτόρων», «Τούρκων» ή «αναρχικών», οφείλουμε να εξετάσουμε με σοβαρότητα έναν παράγοντα που επανεμφανίζεται διαρκώς: τα εναέρια δίκτυα μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας, τους πυλώνες, τις υποδομές των ΑΠΕ και τη γενικευμένη βιομηχανικού τύπου δικτύωση ορεινών και δασικών περιοχών».

Ο κ. Μπελαβίλας προσθέτει ότι δεν μπορεί να σχεδιάζεται η «πράσινη μετάβαση» για τη μείωση των εκπομπών άνθρακα και την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής με τίμημα εκατοντάδες χιλιάδες στρέμματα καμένου φυσικού πλούτου:

«Αν οι σχετικοί υπολογισμοί είναι σωστοί, οι εκπομπές αυτές είναι της ίδιας τάξης μεγέθους με την ετήσια εξοικονόμηση εκπομπών που αποδίδεται στο γιγαντιαίο πάρκο ΑΠΕ με τις εκατοντάδες ανεμογεννήτριες που αλλοίωσαν το τοπίο του Κάβο Ντόρο και της βραχονησίδας Σαν Τζώρτζη. Κάπου, λοιπόν, υπάρχει μια θεμελιώδης αντίφαση. Αν η ενεργειακή μετάβαση προϋποθέτει την εκβιομηχάνιση των τελευταίων παρθένων φυσικών τοπίων και συνοδεύεται από ολοένα μεγαλύτερο κίνδυνο καταστροφής των δασικών οικοσυστημάτων, τότε ο σχεδιασμός της δεν είναι απλώς προβληματικός· είναι αυτοαναιρούμενος».

Τι λέει ο ΔΕΔΔΗΕ

Από την πλευρά του ο ΔΕΔΔΗΕ κάνει λόγο για αυθαίρετη στοχοποίηση του δικτύου ηλεκτροδότησης. Αναλυτικά η τελευταία ανακοίνωση:

«Την ώρα που τα συνεργεία του ΔΕΔΔΗΕ έχουν παρουσία σε όλα τα μέτωπα των πυρκαγιών, δίνοντας υπεράνθρωπο αγώνα για να διευκολύνουν τις πυροσβεστικές δυνάμεις στην κατάσβεση και την αποκατάσταση της ηλεκτροδότησης, επαναλαμβάνονται αυθαίρετες δημόσιες αναφορές που επιχειρούν να αποδώσουν ευθύνες για τις φωτιές στο ηλεκτρικό δίκτυο, χωρίς κανένα αποδεικτικό στοιχείο.

Η εύκολη στοχοποίηση του ΔΕΔΔΗΕ κάθε φορά που εκδηλώνεται μία πυρκαγιά δεν υπηρετεί ούτε την αλήθεια ούτε την προστασία των πολιτών. Αντιθέτως, δημιουργεί εσφαλμένες εντυπώσεις, και, σε αρκετές περιπτώσεις, φαίνεται να εξυπηρετεί πρόσκαιρες σκοπιμότητες και ιδιοτελείς επιδιώξεις καλύπτοντας τοπικές ευθύνες.

Σύμφωνα με τα στοιχεία του Ενιαίου Συντονιστικού Κέντρου Επιχειρήσεων και Διαχείρισης Κρίσεων (Ε.Σ.Κ.Ε.ΔΙ.Κ.) για το 2025 το ποσοστό των περιστατικών που πραγματικά αποδίδονται στο δίκτυο ηλεκτροδότησης, αγγίζει μόλις το 1% (ενώ για παράδειγμα στις ΗΠΑ φτάνει το 3%).

Ο ΔΕΔΔΗΕ θα συνεχίσει να συνεργάζεται πλήρως με τις αρμόδιες αρχές και να βρίσκεται δίπλα στις τοπικές κοινωνίες που πλήττονται από τις πυρκαγιές, ζητώντας από όλους υπευθυνότητα, τεκμηρίωση και σεβασμό στα πραγματικά δεδομένα».

ieidiseis.gr