Τρεις υποθέσεις σε λίγες εβδομάδες – Τι συμβαίνει στο Υπουργείο Προστασίας του Πολίτη;

Σέρρες, Θεσσαλονίκη, Τίρυνθα: διαφορετικά περιστατικά, ένας κοινός παρονομαστής και σοβαρά ερωτήματα για τις μεταγωγές και τη φύλαξη κρατουμένων

Μία απόδραση μπορεί να είναι ένα μεμονωμένο περιστατικό.

Δύο σοβαρές αποδράσεις μέσα σε λίγες εβδομάδες και ένα τρίτο περιστατικό κατά το οποίο κρατούμενος βρέθηκε εκτός φυλακής χωρίς συνοδεία, όμως, επιβάλλουν πλέον ένα διαφορετικό ερώτημα:

Τι ακριβώς συμβαίνει στις υπηρεσίες που έχουν την ευθύνη φύλαξης και μεταγωγής κρατουμένων;

Και, τελικά:

Τι συμβαίνει στο Υπουργείο Προστασίας του Πολίτη;

Διότι, παρά τις διαφορετικές υπηρεσίες και τις διαφορετικές αρμοδιότητες σε κάθε περιστατικό, υπάρχει ένας θεσμικός κοινός παρονομαστής.

Η Ελληνική Αστυνομία υπάγεται στο Υπουργείο Προστασίας του Πολίτη.

Στο ίδιο Υπουργείο υπάγεται και η Γενική Γραμματεία Αντεγκληματικής Πολιτικής, η οποία έχει την ευθύνη για την οργάνωση και λειτουργία των σωφρονιστικών καταστημάτων και, σύμφωνα με την ίδια την επίσημη περιγραφή της αποστολής της, σχεδιάζει και υλοποιεί μέτρα ασφαλείας στα σωφρονιστικά καταστήματα και στις εξωτερικές φρουρές τους.

Επομένως, όταν μέσα σε λίγες εβδομάδες καταγράφονται τρία τόσο σοβαρά περιστατικά, δεν αρκεί πλέον να εξετάζεται το καθένα απομονωμένα.

11 Σεπτεμβρίου – Η ένοπλη απόδραση στις Σέρρες

Το πρώτο περιστατικό σημειώθηκε στις 11 Σεπτεμβρίου.

Κρατούμενος των φυλακών Νιγρίτας μεταφέρθηκε στο Γενικό Νοσοκομείο Σερρών.

Εκεί τον περίμεναν ένοπλοι συνεργοί του.

Με βαρύ οπλισμό αιφνιδίασαν τους εξωτερικούς φρουρούς των φυλακών που συμμετείχαν στη μεταγωγή, τους ακινητοποίησαν, αφαίρεσαν τουλάχιστον ένα υπηρεσιακό όπλο και απελευθέρωσαν τον κρατούμενο.

Ήταν μια κινηματογραφική επιχείρηση που αποκάλυψε με τον πλέον δραματικό τρόπο πόσο ευάλωτη μπορεί να καταστεί μια μεταγωγή κρατουμένου.

Η υπόθεση πήρε αμέσως μεγάλη δημοσιότητα.

Μάλιστα, από την πλευρά της ΕΛ.ΑΣ. διευκρινίστηκε ότι η συγκεκριμένη μεταγωγή δεν πραγματοποιούνταν από αστυνομικούς, αλλά από την εξωτερική φρουρά των φυλακών.

Σωστά.

Η ευθύνη κάθε υπηρεσίας πρέπει να αποδίδεται εκεί όπου πραγματικά ανήκει.

Μόνο που η εξωτερική φρουρά των σωφρονιστικών καταστημάτων υπάγεται, μέσω της Γενικής Γραμματείας Αντεγκληματικής Πολιτικής, στο ίδιο Υπουργείο Προστασίας του Πολίτη.

Λίγες εβδομάδες μετά – Απόδραση από περιπολικό στη Θεσσαλονίκη

Και πριν προλάβει να ξεχαστεί η υπόθεση των Σερρών, σημειώνεται δεύτερο σοβαρό περιστατικό.

Αυτή τη φορά στη Θεσσαλονίκη.

Ένας 21χρονος Αλγερινός, ο οποίος είχε οδηγηθεί στο Δικαστικό Μέγαρο, μεταφερόταν προς τα κρατητήρια μέσα σε περιπολικό της Ελληνικής Αστυνομίας.

Σύμφωνα με όσα έγιναν τελικά γνωστά σήμερα, άνοιξε την πόρτα του περιπολικού και έφυγε τρέχοντας.

Δεν συνελήφθη μερικά λεπτά αργότερα.

Ούτε μερικές ώρες αργότερα.

Παρέμεινε ασύλληπτος επί τέσσερις ημέρες.

Τελικά εντοπίστηκε στο Κιλκίς και συνελήφθη.

Και εδώ υπάρχει ένα επιπλέον ζήτημα που απαιτεί εξηγήσεις.

Τέσσερις ημέρες σιωπής

Από την έρευνα στις δημόσια διαθέσιμες ανακοινώσεις της ΕΛ.ΑΣ. και στα δημοσιεύματα εκείνων των ημερών, δεν εντοπίζεται μέχρι στιγμής ανακοίνωση για την απόδραση όταν αυτή συνέβη.

Δεν εντοπίζεται επίσης δημοσίευμα των πρώτων ημερών που να ενημερώνει τους πολίτες της Θεσσαλονίκης ότι ένας κρατούμενος είχε αποδράσει από περιπολικό και αναζητούνταν.

Και όμως, τις ίδιες ημέρες η ΕΛ.ΑΣ. εξέδιδε κανονικά ανακοινώσεις για άλλα αστυνομικά περιστατικά.

Η συγκεκριμένη υπόθεση φαίνεται να γίνεται ευρέως γνωστή όταν ο δραπέτης έχει πλέον εντοπιστεί.

Και το ερώτημα είναι αναπόφευκτο:

Γιατί;

Υπήρξε επιλογή να μη δοθεί αμέσως δημοσιότητα σε μία δεύτερη απόδραση, λίγες μόλις εβδομάδες μετά το περιστατικό των Σερρών, ώστε να μη δημιουργηθεί στην κοινή γνώμη εικόνα επαναλαμβανόμενων προβλημάτων στη φύλαξη και στις μεταγωγές κρατουμένων;

Δεν γνωρίζουμε εάν συνέβη κάτι τέτοιο.

Γι’ αυτό ακριβώς ζητάμε απάντηση.

Και τώρα Τίρυνθα

Και πριν ακόμη δοθούν απαντήσεις για όλα αυτά, έρχεται στο φως ένα τρίτο περιστατικό.

Στις Αγροτικές Φυλακές Τίρυνθας, κρατούμενος τουρκικής υπηκοότητας, ο οποίος σύμφωνα με δημοσιεύματα φέρεται να συνδέεται με το οργανωμένο έγκλημα, παρουσίασε σοβαρό πρόβλημα υγείας και χρειάστηκε να μεταφερθεί στο Νοσοκομείο Άργους.

Το ασθενοφόρο του ΕΚΑΒ τον παρέλαβε.

Μόνο που έφυγε χωρίς να βρίσκεται μέσα στο ασθενοφόρο σωφρονιστικός υπάλληλος ή αστυνομικός συνοδός.

Τα πρώτα δημοσιεύματα ανέφεραν ότι χρειάστηκαν περίπου δέκα λεπτά μέχρι οι υπεύθυνοι να αντιληφθούν ότι ο κρατούμενος είχε φύγει από τη φυλακή χωρίς συνοδεία.

Υπάρχει, ωστόσο, και η εκδοχή του Σωματείου Σωφρονιστικών Υπαλλήλων των Αγροτικών Φυλακών Τίρυνθας, η οποία πρέπει να καταγραφεί.

Η πρόεδρος του Σωματείου υποστηρίζει ότι επρόκειτο για επείγον περιστατικό, ότι οι υπάλληλοι της βάρδιας δεν μπορούσαν να εγκαταλείψουν τις θέσεις τους και ότι είχε ειδοποιηθεί η εξωτερική φρουρά των φυλακών Ναυπλίου. Κατά την ίδια εκδοχή, το ΕΚΑΒ αναχώρησε πρώτο λόγω της επείγουσας κατάστασης και… το όχημα της εξωτερικής φρουράς ακολούθησε λίγα λεπτά αργότερα.

Εάν αυτή είναι η πλήρης εικόνα, δημιουργείται ένα διαφορετικό —αλλά εξίσου σοβαρό— ερώτημα:

Πώς είναι δυνατόν ένα σωφρονιστικό κατάστημα να μην έχει άμεσα διαθέσιμη δική του συνοδεία για μια επείγουσα μεταφορά κρατουμένου και να χρειάζεται να “δανείζεται” εξωτερική φρουρά από άλλη φυλακή;

Τρία περιστατικά – Ένα Υπουργείο

Ας βάλουμε λοιπόν τα γεγονότα στη σειρά.

Σέρρες: ένοπλοι στήνουν ενέδρα σε μεταγωγή, ακινητοποιούν εξωτερικούς φρουρούς, αφαιρούν υπηρεσιακό όπλο και απελευθερώνουν κρατούμενο.

Θεσσαλονίκη: κρατούμενος ανοίγει την πόρτα περιπολικού της ΕΛ.ΑΣ., διαφεύγει και παραμένει ασύλληπτος επί τέσσερις ημέρες.

Τίρυνθα: κρατούμενος μεταφέρεται επειγόντως με ασθενοφόρο εκτός φυλακής χωρίς συνοδό μέσα στο όχημα, ενώ η εξωτερική φρουρά καλείται από διαφορετικό σωφρονιστικό κατάστημα και, σύμφωνα με το Σωματείο, ακολουθεί λίγα λεπτά αργότερα. Παρά τις αντίθετες διαδικασίες ασφαλείας.

Τα περιστατικά δεν είναι ίδια.

Οι άμεσες ευθύνες δεν είναι κατ’ ανάγκην οι ίδιες.

Όμως όλες οι εμπλεκόμενες δομές βρίσκονται τελικά κάτω από την πολιτική ομπρέλα του Υπουργείου Προστασίας του Πολίτη.

Και αυτό μεταφέρει πλέον τη συζήτηση από το επίπεδο του μεμονωμένου υπαλλήλου στο επίπεδο της οργάνωσης, της στελέχωσης, των πρωτοκόλλων και της πολιτικής εποπτείας.

Είναι τα πρωτόκολλα επαρκή και εφαρμόζονται;

Τα ερωτήματα προς την πολιτική ηγεσία είναι πλέον συγκεκριμένα.

Υπάρχει επαρκές προσωπικό στις εξωτερικές φρουρές των σωφρονιστικών καταστημάτων; Όχι και το γνωρίζουν!

Υπάρχουν σαφή και εφαρμόσιμα πρωτόκολλα για τις έκτακτες μεταγωγές κρατουμένων; Ναι υπάρχουν αλλά όπως φαίνεται δεν τηρούνται!

Γιατί οι Αγροτικές Φυλακές Τίρυνθας χρειάζονται εξωτερική φρουρά άλλου σωφρονιστικού καταστήματος για μια επείγουσα διακομιδή; Αυτό και εάν είναι ανεξήγητο…

Τι άλλαξε μετά την ένοπλη απόδραση των Σερρών;

Δόθηκαν νέες οδηγίες ασφαλείας;

Έγινε αξιολόγηση των διαδικασιών μεταγωγής;

Και πώς, λίγες εβδομάδες αργότερα, ένας άλλος κρατούμενος κατάφερε να ανοίξει την πόρτα ενός περιπολικού στη Θεσσαλονίκη και να εξαφανιστεί;

Και ένα ακόμη ερώτημα: γιατί δεν ενημερώθηκε η κοινωνία;

Υπάρχει όμως και μια διαφορετική διάσταση.

Στις Σέρρες η απόδραση έγινε αμέσως γνωστή.

Στη Θεσσαλονίκη, από όσα μέχρι σήμερα μπορούμε να εντοπίσουμε δημοσίως, η κοινωνία έμαθε για την απόδραση αφού ο δραπέτης είχε ήδη συλληφθεί.

Γιατί;

Υπήρξε δελτίο Τύπου όταν συνέβη η απόδραση;

Ενημερώθηκαν οι δημοσιογράφοι;

Πότε ενημερώθηκε η φυσική ηγεσία της ΕΛ.ΑΣ.;

Πότε ενημερώθηκε το Υπουργείο;

Και ποιος αποφάσισε εάν το περιστατικό θα δημοσιοποιηθεί ή όχι;

Η απάντηση είναι απλή: ας δημοσιοποιηθούν οι ημερομηνίες, οι ώρες και οι σχετικές υπηρεσιακές ενημερώσεις.

Το ζήτημα πλέον είναι πολιτικό και διοικητικό

Δεν χρειάζεται να προεξοφλήσει κανείς ευθύνες.

Ούτε είναι σωστό να εξισωθούν τρία διαφορετικά περιστατικά.

Όμως όταν μέσα σε τόσο μικρό χρονικό διάστημα εμφανίζονται επανειλημμένα σοβαρά ζητήματα γύρω από τη φύλαξη και τη μεταγωγή κρατουμένων, η πολιτική ηγεσία του αρμόδιου Υπουργείου οφείλει να δώσει συνολικές απαντήσεις.

Άλλωστε, το ίδιο το Υπουργείο Προστασίας του Πολίτη ανακοίνωνε μόλις τον περασμένο Ιούνιο την παράδοση 45 νέων SUV στις εξωτερικές φρουρές των σωφρονιστικών καταστημάτων, κάνοντας λόγο για αναβάθμιση της δυνατότητας «ασφαλούς μεταγωγής κρατουμένων».

Τα οχήματα, όμως, αποτελούν μόνο ένα μέρος της ασφάλειας.

Χρειάζονται άνθρωποι.

Χρειάζονται εκπαίδευση.

Χρειάζονται εφαρμόσιμα πρωτόκολλα.

Χρειάζεται συντονισμός.

Και πάνω απ’ όλα χρειάζεται λογοδοσία.

Σέρρες. Θεσσαλονίκη. Τίρυνθα.

Τρία διαφορετικά περιστατικά μέσα σε λίγες εβδομάδες.

Δύο αποδράσεις,  και μία ασυνόδευτη έξοδος κρατουμένου για επείγουσα νοσηλεία.

Δεν αποδεικνύουν από μόνα τους ότι ολόκληρο το σύστημα έχει αποτύχει.

Είναι όμως υπεραρκετά για να απαιτήσουμε από το Υπουργείο Προστασίας του Πολίτη να εξηγήσει τι ακριβώς συμβαίνει στη φύλαξη και στις μεταγωγές κρατουμένων — και τι πρόκειται να αλλάξει ώστε να μη χρειαστεί ένα τέταρτο περιστατικό για να δοθούν οι απαντήσεις.

Άγγελος Αγραφιώτης

Υποψήφιος Βουλευτής

ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΥΣΗΣ Μαγνησίας