Προς δύσκολες διαπραγματεύσεις στο Ισραήλ: 55 έδρες ο Νετανιάχου, 49 ο Άιζενκοτ – Ρυθμιστής τα «ανεπιθύμητα» αραβικά κόμματα με 16 έδρες

Σύμφωνα με τα μέχρι στιγμής επίσημα αποτελέσματα  καταγράφεται άνευ προηγουμένου άνοδος των κομμάτων με αραβική ηγεσία που συγκεντρώνουν 16 έδρες. Συγκεκριμένα, η κατά βάση αραβική «Κοινή Λίστα», ο εκλογικός συνασπισμός στον οποίο συμμετέχουν μεταξύ άλλων το ΚΚ Ισραήλ και το ΧΑΝΤΑΣ, συγκεντρώνουν 12 έδρες ενώ το αραβικό κόμμα Ra’am, το οποίο στο παρελθόν έχει συμπράξει σε στήριξη κυβέρνησης ισραηλινών κομμάτων που αντιτίθενται στον Νετανιάχου, συγκεντρώνει 4 έδρες.

Ο Νετανιάχου έχει δηλώσει ότι είναι «εκτός συζήτησης» ο σχηματισμός κυβέρνησης που θα στηρίζεται από αραβικά κόμματα, ενώ ο Άιζενκοτ έχει υποστηρίξει ότι τα κόμματα υπό αραβική ηγεσία δεν πληρούν τα σιωνιστικά κριτήρια για να κυβερνήσουν

Έτοιμοι να σχηματίσουν κυβέρνηση δηλώνουν αμφότεροι Νετανιάχου και Άιζενκοτ

Παρά την αβεβαιότητα για την τελική κατανομή των εδρών, τόσο ο Μπενιαμίν Νετανιάχου όσο και ο Γκάντι Άιζενκοτ εμφανίζονται ως νικητές της εκλογικής αναμέτρησης, διεκδικώντας ο καθένας την πολιτική νομιμοποίηση για τον σχηματισμό κυβέρνησης.

Μιλώντας στις 3 τα ξημερώματα, τοπική ώρα, ο Νετανιάχου – ο μακροβιότερος πρωθυπουργός του Ισραήλ- δεσμεύτηκε να συγκροτήσει κυβερνητικό συνασπισμό μέσω συμφωνιών μεταξύ του κόμματός του, του Λικούντ, ακροδεξιών παρατάξεων και εβραϊκών θρησκευτικών κομμάτων.

«Πρέπει να σχηματίσουμε μια ισχυρή κυβέρνηση της Δεξιάς», δήλωσε ο Νετανιάχου στους υποστηρικτές του, οι οποίοι τον επευφημούσαν. «Η εβραϊκή και σιωνιστική πλειοψηφία πρέπει να ενωθεί», πρόσθεσε.

Ο επικεφαλής του Γιασάρ, και πρώην αρχηγός του ισραηλινού στρατού,  Γκάντι Άιζενκοτ, μιλώντας νωρίτερα το βράδυ στους δικούς του υποστηρικτές στο Τελ Αβίβ, δήλωσε ότι «ο λαός αποφάσισε υπέρ της αλλαγής» και ότι ο Νετανιάχου θα έπρεπε να είχε «ανακοινώσει σήμερα την αποχώρησή του από την πολιτική».

Οι εκλογές χαρακτηρίστηκαν από την ιστορικά υψηλή συμμετοχή Ισραηλινών πολιτών παλαιστινιακής καταγωγής, μιας μειονότητας που υφίσταται διακρίσεις και αντιπροσωπεύει περίπου το 20% του πληθυσμού της χώρας. Πολλοί από αυτούς επιδιώκουν να αποκτήσουν ισχυρότερη πολιτική φωνή, έπειτα από δεκαετίες αποχής από τις εκλογές στο εβραϊκό κράτος.

Εκατομμύρια άλλοι Παλαιστίνιοι που ζουν υπό ισραηλινή κυριαρχία στην κατεχόμενη Δυτική Όχθη και στη Γάζα δεν έχουν δικαίωμα ψήφου, γεγονός που έχει οδηγήσει σε κατηγορίες περί απαρτχάιντ.

Ρυθμιστής τα αραβικά  κόμματα με άνευ προηγουμένου άνοδο

Αν και με βάση τα μέχρι στιγμής αποτελέσματα τα «ανεπιθύμητα»  αραβικά κόμματα εξασφαλίζουν συνολικά 16 έδρες, η συμμετοχή τους σε οποιονδήποτε κυβερνητικό συνασπισμό θα ήταν δύσκολη.

Ο Νετανιάχου έχει δηλώσει ότι είναι «εκτός συζήτησης» ο σχηματισμός κυβέρνησης που θα στηρίζεται από αραβικά κόμματα, ενώ ο Άιζενκοτ έχει υποστηρίξει ότι τα κόμματα υπό αραβική ηγεσία δεν πληρούν τα σιωνιστικά κριτήρια για να κυβερνήσουν.

Ο Παλαιστίνιος υποψήφιος Γιουσέφ Τζαμπάρεν, του κόμματος «Κοινή Λίστα», αντιδρά στα αποτελέσματα των exit polls κατά τη διάρκεια των εθνικών εκλογών του Ισραήλ, στο εκλογικό αρχηγείο του κόμματος στη Ναζαρέτ, στο βόρειο Ισραήλ, στις 27 Οκτωβρίου 2026. REUTERS/Jamal Awad

Ετυμηγορία εν μέσω γενοκτονίας στη Γάζα

Οι εκλογές της Τρίτης διεξήχθησαν ενώ το Ισραήλ αντιμετωπίζει κατηγορίες για γενοκτονία στη Γάζα και εθνοκάθαρση Παλαιστινίων στη Δυτική Όχθη. Παράλληλα, ο Νετανιάχου καταζητείται από το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο (ΔΠΔ) για φερόμενα εγκλήματα πολέμου.

Η εκλογική αναμέτρηση θεωρήθηκε ευρέως δημοψήφισμα για τον 77χρονο ηγέτη, με τη συμμετοχή να φτάνει το 77,7%, το υψηλότερο ποσοστό από το 1999. Ιδιαίτερα αισθητή ήταν η αύξηση της συμμετοχής εν ενεργεία στρατιωτικών. Υπήρξαν επίσης αναφορές ότι δεκάδες χιλιάδες Ισραηλινοί που ζουν στο εξωτερικό είχαν επιστρέψει τις προηγούμενες ημέρες για να ψηφίσουν, ενώ πολλοί εξακολουθούσαν να φτάνουν στο αεροδρόμιο Μπεν Γκουριόν την Τρίτη, προκειμένου να ασκήσουν το εκλογικό τους δικαίωμα.

Ο Νετανιάχου και αρκετά άλλα κόμματα επιχείρησαν να παρατείνουν τη λειτουργία των εκλογικών τμημάτων πέρα από την προβλεπόμενη ώρα κλεισίματος, στις 22:00, αλλά η Κεντρική Εκλογική Επιτροπή απέρριψε το αίτημα.

Ο πρωθυπουργός είχε αφήσει δημόσια να εννοηθεί ότι η «Αριστερά και οι Άραβες» επιχειρούσαν να κλέψουν τις εκλογές, ισχυρισμός που απορρίφθηκε από την Επιτροπή. Ενώ βρίσκεται αντιμέτωπος με τη μακροχρόνια δίκη για διαφθορά, ο Νετανιάχου και ο ακροδεξιός συνασπισμός του υποστήριζαν ότι το Ισραήλ θα ήταν ευάλωτο σε πυρηνική επίθεση χωρίς τον ίδιο στην εξουσία. Η προεκλογική εκστρατεία, ιδιαίτερα τεταμένη ακόμη και για τα ισραηλινά δεδομένα, περιλάμβανε τη δημοσίευση από τον Νετανιάχου μιας εικόνας πυρηνικής έκρηξης που καταστρέφει το Τελ Αβίβ, την παραμονή της έναρξης της ψηφοφορίας.

Στην προεκλογική εκστρατεία κυριάρχησαν τα ερωτήματα σχετικά με την απόδοση ευθυνών για τις φερόμενες αποτυχίες στον τομέα της ασφάλειας, οι διαφωνίες για τη στρατιωτική θητεία των υπερορθόδοξων Εβραίων και οι προσπάθειες αποκλεισμού των κομμάτων με αραβική ηγεσία.

Όλα αυτά έχουν περιορίσει ακόμη περισσότερο τις ήδη χαμηλές προσδοκίες ότι οι εκλογές θα μπορούσαν να επιφέρουν οποιαδήποτε ουσιαστική βελτίωση στη ζωή των Παλαιστινίων. Οι θανατηφόρες επιθέσεις συνεχίζονται σχεδόν καθημερινά στη Γάζα, παρά την εκεχειρία που διαρκεί εδώ και έναν χρόνο, ενώ τα πογκρόμ εποίκων και οι επιδρομές του ισραηλινού στρατού έχουν ενταθεί στην κατεχόμενη Δυτική Όχθη.

«Ολόκληρο το ισραηλινό πολιτικό σύστημα λειτουργεί μέσα σε ένα ρατσιστικό πλαίσιο εβραϊκής υπεροχής», δήλωσε στο Al Jazeera ο Γεχούντα Σενχάβ-Σαχραμπανί, διακεκριμένος Ισραηλινός κοινωνιολόγος.

«Κανένας από τους ηγέτες που παρουσιάζονται ως εναλλακτική λύση στον Νετανιάχου δεν μπορεί πραγματικά να χαρακτηριστεί αριστερός. Η φρικτή πραγματικότητα που βιώνουμε δεν είναι απλώς προϊόν του Νετανιάχου ή της ακροδεξιάς. Έχει τις ρίζες της στην ίδια τη σιωνιστική πολιτική σκέψη, η οποία είναι δομημένη γύρω από την αρχή της εβραϊκής υπεροχής. Δεν υπάρχει τρόπος να παρακαμφθεί αυτό το θεμελιώδες γεγονός», ανέφερε.

«Ανεπιθύμητα»

Αυτό που, σύμφωνα με αναλυτές και παρατηρητές, δεν τέθηκε στην κάλπη είναι η δυνατότητα αμφισβήτησης μιας εξωτερικής πολιτικής και μιας πολιτικής ασφάλειας που έχουν αποτελέσει το υπόβαθρο για τον θάνατο περισσότερων από 74.000 ανθρώπων στη Γάζα, την αύξηση της βίας στη Δυτική Όχθη και την έναρξη πολλαπλών πολέμων. Από την πολύνεκρη επίθεση που εξαπέλυσε η Χαμάς στις κοινότητες του νότιου Ισραήλ, στις 7 Οκτωβρίου 2023, το Ισραήλ έχει εξαπολύσει φονικές επιθέσεις στον Λίβανο, έχει καταλάβει νέα εδάφη στη Συρία και έχει εξαπολύσει, μαζί με τις ΗΠΑ, πόλεμο εναντίον του Ιράν.

Κανένας από τους βασικούς υποψηφίους στις εκλογές του Οκτωβρίου δεν έχει δηλώσει ότι θα επιδιώξει τη συμμετοχή κομμάτων με αραβική ηγεσία σε έναν ενδεχόμενο κυβερνητικό συνασπισμό.

Στα δημοφιλή ισραηλινά μέσα ενημέρωσης, οι αναφορές στους ηγέτες του κόμματος Ραάμ ή της Κοινής Λίστας χρησιμοποιούνται συνήθως από αντίπαλους υποψηφίους για να κατηγορήσουν ο ένας τον άλλον ότι εξετάζει το ενδεχόμενο μελλοντικής συνεργασίας με Παλαιστίνιους πολιτικούς, είτε σήμερα είτε στο παρελθόν.

Πόσο χρόνο έχει στη διάθεσή του ένας ηγέτης για να σχηματίσει κυβέρνηση

Παρότι τα μέχρι στιγμής αποτελέσματα δείχνουν ότι η υποστήριξη προς τον  συνασπισμό του Νετανιάχου  μειώνεται, το εκλογικό αδιέξοδο θα μπορούσε να λειτουργήσει υπέρ του, υποστηρίζει o Guardian. Ένα τέτοιο αδιέξοδο θα του επέτρεπε να παραμείνει στην εξουσία ως υπηρεσιακός πρωθυπουργός, ενώ θα παρεμπόδιζε τις προσπάθειες της αντιπολίτευσης να σχηματίσει συνασπισμό, ακόμη και προκαλώντας πρόωρες εκλογές.

Αυτή η κατάσταση έχει οδηγήσει στο παρελθόν σε διαδοχικές εκλογικές αναμετρήσεις. Από το 2019 έως το 2022, το Ισραήλ διεξήγαγε πέντε εκλογές.

Τα τελικά αποτελέσματα αναμένονται την Πέμπτη ή την Παρασκευή. Το κατακερματισμένο πολιτικό σύστημα του Ισραήλ δίνει στα μικρότερα κόμματα τη δυνατότητα να αναδειχθούν σε ρυθμιστές των εξελίξεων κατά τις διαπραγματεύσεις για τον σχηματισμό κυβέρνησης, οι οποίες σε προηγούμενες εκλογές έχουν διαρκέσει εβδομάδες ή και μήνες. Εάν κανένα από τα δύο μπλοκ δεν καταφέρει να σχηματίσει κυβέρνηση, ενδέχεται να χρειαστεί να διεξαχθούν νέες εκλογές, ενδεχόμενο στο οποίο αντιτάχθηκε ο Άιζενκοτ, δεδομένης της υψηλής συμμετοχής των ψηφοφόρων.

Ο χρόνος που έχει στη διάθεσή του ένας πολιτικός αρχηγός για τον σχηματισμό κυβέρνησης φτάνει τις 42 ημέρες. Ο υποψήφιος διαθέτει αρχικά 28 ημέρες, αλλά ο πρόεδρος μπορεί να παρατείνει το χρονικό αυτό διάστημα κατά 14 ακόμη ημέρες.

Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, τα κόμματα μπορούν να διεξάγουν εντατικές διαπραγματεύσεις και να συνάπτουν συμφωνίες, επιδιώκοντας πολιτικές παραχωρήσεις ή πιθανά υπουργικά χαρτοφυλάκια, ενώ ο υποψήφιος που έχει οριστεί προσπαθεί να συγκεντρώσει επαρκή υποστήριξη για να κυβερνήσει.

Εάν ο υποψήφιος δεν καταφέρει να συγκροτήσει συνασπισμό με τουλάχιστον 61 έδρες, μπορεί επίσης να προσπαθήσει να σχηματίσει κυβέρνηση μειοψηφίας, βασιζόμενος στη στήριξη μικρότερων κομμάτων, ή να διαπραγματευτεί μια συμφωνία κατανομής εξουσίας με εναλλασσόμενους πρωθυπουργούς.

Για να ορκιστεί, μια νέα κυβέρνηση πρέπει να κερδίσει ψήφο εμπιστοσύνης από το κοινοβούλιο με απλή πλειοψηφία, η οποία μπορεί να είναι μικρότερη από 61 ψήφους εάν ορισμένα κόμματα απέχουν.

in.gr