«Άγρια νερά» στο ΠΑΣΟΚ: Αιφνιδιασμός από τη συναίνεση Βενιζέλου στον Μητσοτάκη για τα εθνικά – Σκληρή γραμμή από Ανδρουλάκη

Δύο εντελώς διαφορετικά πολιτικά μηνύματα εκπέμπουν ο Ευάγγελος Βενιζέλος και ο Νίκος Ανδρουλάκης για την εξωτερική πολιτική της κυβέρνησης, με αφορμή την παρουσία του Κυριάκου Μητσοτάκη στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ και τις εξελίξεις στα ελληνοτουρκικά.

Ο πρώην πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ επιλέγει μια θεσμική, συναινετική προσέγγιση, αναγνωρίζοντας, γενναιόδωρα μάλλον, τη σημασία της παρέμβασης του πρωθυπουργού και ζητώντας να προστατευθούν τα εθνικά θέματα από την προεκλογική αντιπαράθεση. Ο σημερινός πρόεδρος του κόμματος, αντίθετα, υιοθετεί υψηλούς αντιπολιτευτικούς τόνους, απορρίπτει την κυβερνητική θριαμβολογία και καταλογίζει στο Μέγαρο Μαξίμου σοβαρές διπλωματικές αποτυχίες.

Η απόσταση αυτή αποκτά ιδιαίτερο ενδιαφέρον καθώς η χώρα εισέρχεται σε παρατεταμένη προεκλογική περίοδο και το ΠΑΣΟΚ αναζητά μια διακριτή πολιτική στρατηγική απέναντι στη ΝΔ. Δεν πρόκειται για ανοιχτή σύγκρουση μεταξύ των δύο πολιτικών. Ωστόσο, η χρονική σύμπτωση των παρεμβάσεών τους αναδεικνύει δύο διαφορετικές αντιλήψεις για τη σχέση εθνικής συναίνεσης και αντιπολιτευτικής κριτικής.

Η δημόσια στήριξη Βενιζέλου στον Μητσοτάκη

Η αρχή έγινε με το άρθρο του Ευάγγελου Βενιζέλου στο Βήμα της Κυριακής, με τίτλο «Η προεκλογική δοκιμασία της εθνικής στρατηγικής». Ο πρώην αντιπρόεδρος της κυβέρνησης και υπουργός Εξωτερικών χαρακτήρισε «αναμφίβολα σημαντική» την παρέμβαση του Κυριάκου Μητσοτάκη στον ΟΗΕ, εκτιμώντας ότι παρουσίασε με πληρότητα τις ελληνικές θέσεις για το παράνομο τουρκολιβυκό μνημόνιο.

Η τοποθέτηση αυτή είχε ιδιαίτερη πολιτική σημασία, καθώς προερχόταν από μια προσωπικότητα με ιστορική διαδρομή στην ηγεσία του ΠΑΣΟΚ, την ώρα που το κόμμα της αξιωματικής αντιπολίτευσης κλιμακώνει την κριτική του στην κυβέρνηση.

Τη Δευτέρα, μιλώντας στους Γιώργο Παπαχρήστο και Ράνια Τζίμα, στο Mega News 104.6, ο Ευάγγελος Βενιζέλος προχώρησε ακόμη περισσότερο, εξηγώντας ότι θεωρεί προσωπική του υποχρέωση να στηρίζει τον εκάστοτε πρωθυπουργό όταν εκπροσωπεί τη χώρα σε ένα κορυφαίο διεθνές όργανο. «Όταν η χώρα μιλάει στον ΟΗΕ, και μάλιστα ενώπιον του Συμβουλίου Ασφαλείας, μιλάει η χώρα», ανέφερε χαρακτηριστικά.Και ξεκαθάρισε ότι θα υποστήριζε οποιονδήποτε δημοκρατικά νομιμοποιημένο Έλληνα πρωθυπουργό παρουσίαζε τις εθνικές θέσεις με τον ίδιο τρόπο.

Το μήνυμα ήταν σαφές: η υπεράσπιση των ελληνικών θέσεων δεν μπορεί να εξαρτάται από την κομματική ταυτότητα του πρωθυπουργού.

Η προειδοποίηση για τον προεκλογικό μικροκομματισμό

Ακόμη μεγαλύτερη πολιτική βαρύτητα είχε η προειδοποίηση του Ευάγγελου Βενιζέλου για τον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζονται τα εθνικά θέματα στο εσωτερικό πολιτικό πεδίο. Ο πρώην πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ εξέφρασε την ανησυχία του ότι, ενώ οι διεθνείς εξελίξεις είναι εξαιρετικά ρευστές, η ελληνική πολιτική ζωή διολισθαίνει σε μια στενά εκλογική αντιπαράθεση. Κατά τον ίδιο, η χώρα χρειάζεται σοβαρότητα, υπευθυνότητα, ιστορική γνώση και συναίνεση, ιδιαίτερα σε ζητήματα που αφορούν τις σχέσεις με την Τουρκία και τη συνολική εθνική στρατηγική.

Η παρέμβαση αυτή μπορεί να διαβαστεί και ως έμμεση προειδοποίηση προς το σύνολο του πολιτικού συστήματος, συμπεριλαμβανομένης της σημερινής ηγεσίας του ΠΑΣΟΚ, να μη μετατρέψει τα ελληνοτουρκικά σε ένα ακόμη πεδίο προεκλογικής σύγκρουσης.

Πάντως, ο Βενιζέλος δεν απέφυγε τις ουσιαστικές επισημάνσεις προς την κυβέρνηση. Διευκρίνισε ότι η παρουσία Μητσοτάκη στο Συμβούλιο Ασφαλείας δεν ισοδυναμούσε με επίσημη ελληνική προσφυγή ούτε συνοδεύτηκε από αίτημα έκδοσης ψηφίσματος. Παράλληλα, υπογράμμισε ότι οι αμυντικές συμφωνίες με τη Γαλλία, οι συνεργασίες με το Ισραήλ και την Αίγυπτο και η στρατιωτική ενίσχυση της χώρας δεν υποκαθιστούν την ανάγκη διπλωματικής στρατηγικής. Κατά την προσέγγισή του, η επίλυση των ζητημάτων οριοθέτησης απαιτεί τελικά διαπραγμάτευση ή δικαστική κρίση.

Ανδρουλάκης: «Ο Μητσοτάκης έκανε απλώς το καθήκον του»

Στον αντίποδα, ο Νίκος Ανδρουλάκης επέλεξε τη Δευτέρα μια σαφώς πιο συγκρουσιακή τοποθέτηση, μιλώντας σε εκδήλωση του ΠΑΣΟΚ για τα εθνικά θέματα και την εξωτερική πολιτική.

Ο πρόεδρος του κόμματος υποβάθμισε την κυβερνητική προβολή της παρέμβασης στον ΟΗΕ, επισημαίνοντας ότι ο πρωθυπουργός έκανε απλώς αυτό που όφειλε να κάνει ως εκπρόσωπος της χώρας. Για τον Ανδρουλάκη, το ουσιαστικό κριτήριο δεν είναι η παρουσίαση των ελληνικών θέσεων σε ένα διεθνές βήμα, αλλά τα αποτελέσματα της εξωτερικής πολιτικής στην πράξη.

Και σε αυτό το πεδίο εξαπέλυσε σφοδρή επίθεση στην κυβέρνηση. Επικαλέστηκε τις εξελίξεις στη Λιβύη και την επιβεβαίωση του τουρκολιβυκού μνημονίου από την ανατολική πλευρά της χώρας, παρά τις προηγούμενες κυβερνητικές διαβεβαιώσεις για βελτίωση των σχέσεων. Παράλληλα, έθεσε το ζήτημα των καθυστερήσεων στην ηλεκτρική διασύνδεση Κρήτης – Κύπρου και της τουρκικής προσπάθειας να αποκτήσει λόγο στις σχετικές έρευνες.

Με ιδιαίτερα αιχμηρό τρόπο αμφισβήτησε το κυβερνητικό αφήγημα περί «ήρεμων νερών», αντιπαραβάλλοντάς το με το τουρκολιβυκό μνημόνιο, τη «Γαλάζια Πατρίδα» και τα εμπόδια που θέτει η Άγκυρα στο καλώδιο.

Ο Ανδρουλάκης παρουσίασε επίσης την πρότασή του για ένα «Νέο Ελσίνκι», που θα συνδέει την αναβάθμιση των ευρωτουρκικών σχέσεων με συγκεκριμένες υποχρεώσεις της Τουρκίας και την επιβολή κυρώσεων όταν αμφισβητούνται κυριαρχικά δικαιώματα.

Δύο γραμμές, ένα δύσκολο πολιτικό ερώτημα

Η αντίθεση είναι εμφανής. Ο Βενιζέλος ζητά να αναγνωρίζεται η θετική εθνική παρέμβαση ακόμη και όταν προέρχεται από πολιτικό αντίπαλο. Ο Ανδρουλάκης επιμένει ότι η κυβέρνηση πρέπει να κρίνεται πρωτίστως από τις επιδόσεις και τις αποτυχίες της.

Οι δύο προσεγγίσεις δεν είναι κατ’ ανάγκην ασύμβατες. Μπορεί κανείς να στηρίζει τις εθνικές θέσεις στον ΟΗΕ και ταυτόχρονα να ασκεί αυστηρή κριτική στους κυβερνητικούς χειρισμούς. Ωστόσο, η πολιτική τους απόσταση δεν μπορεί να αγνοηθεί.

Η δημόσια επιδοκιμασία του Μητσοτάκη από τον Βενιζέλο, την ίδια στιγμή που ο Ανδρουλάκης επιχειρεί να αναδείξει την αποτυχία της κυβερνητικής στρατηγικής, δημιουργεί μια διαφορετική εικόνα για το πού πρέπει να τεθούν τα όρια της συναίνεσης.

Και αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία για ένα ΠΑΣΟΚ που επιδιώκει να εμφανιστεί ως αξιόπιστη εναλλακτική κυβερνητική λύση, χωρίς να απομακρυνθεί από την παραδοσιακή του προσήλωση στην υπεύθυνη εξωτερική πολιτική.

Το πραγματικό ερώτημα είναι εάν η εθνική συναίνεση μπορεί να συνυπάρξει με μια σκληρή αντιπολιτευτική στρατηγική ή εάν, όσο πλησιάζουν οι εκλογές, η απόσταση ανάμεσα στις δύο αυτές επιλογές θα μεγαλώνει.

Και επιπλέον υπάρχει και μία «εσωτερικής πολιτικής λογικής» ερμηνεία, που αρχίζουν να δίνουν κάποιοι στην συναινετική παρέμβαση του κ. Βενιζέλου. Μιλούν για «υπερβατική κίνηση» από τον πληθωρικό πολιτικό, έτσι ώστε να μπορεί να απευθύνεται με θεσμική σοβαρότητα και εθνική υπευθυνότητα σε όλο το ακροατήριο από την κεντροαριστερά έως την κεντροδεξιά. Με ό,τι μπορεί να σημαίνει αυτό εάν μετά τις εκλογές αναζητούνται προσωπικότητες που να μπορούν να «ισορροπήσουν» σε μία αδιέξοδη κατάσταση με το ερώτημα πώς θα κυβερνηθεί η χώρα να αφορά πολλούς περισσότερους από τους παράγοντες μόνο ενός κομματικού σχηματισμού.

topontiki.gr