Ιστορική απόφαση Αρείου Πάγου: Αποζημίωση για ψυχική οδύνη και σε σύντροφο χωρίς γάμο ή σύμφωνο συμβίωσης

Σημαντική εξέλιξη στη νομολογία για την έννοια της οικογένειας και το δικαίωμα αποζημίωσης λόγω ψυχικής οδύνης φέρνει απόφαση του Αρείου Πάγου, σύμφωνα με την οποία και ο σύντροφος που ζούσε σε ελεύθερη ένωση με το θύμα θανατηφόρου ατυχήματος, χωρίς να έχει τελέσει γάμο ή συνάψει σύμφωνο συμβίωσης, μπορεί να διεκδικήσει χρηματική ικανοποίηση.

Η υπόθεση αφορά τροχαίο δυστύχημα που σημειώθηκε τον Σεπτέμβριο του 2014 στην Άρτα, όταν φορτηγό παρέσυρε και σκότωσε μία 32χρονη γυναίκα, μητέρα τεσσάρων ανήλικων παιδιών. Ο σύντροφός της προσέφυγε στη Δικαιοσύνη, ζητώντας αποζημίωση για την ψυχική οδύνη που υπέστη από τον θάνατό της, τόσο για τον ίδιο όσο και για λογαριασμό των παιδιών τους.

Το ζευγάρι ζούσε μαζί επί 16 χρόνια, χωρίς να έχει τελέσει πολιτικό ή θρησκευτικό γάμο ούτε να έχει συνάψει σύμφωνο συμβίωσης. Είχε, ωστόσο, πραγματοποιήσει παραδοσιακό γάμο σύμφωνα με τα ήθη και τα έθιμα της κοινότητάς του.

Η ασφαλιστική εταιρεία προσέφυγε στον Άρειο Πάγο

Το Εφετείο Ιωαννίνων είχε επιδικάσει στον σύντροφο χρηματική ικανοποίηση ύψους 60.000 ευρώ. Η ασφαλιστική εταιρεία άσκησε αναίρεση, υποστηρίζοντας ότι, εφόσον δεν υπήρχε αναγνωρισμένος από την έννομη τάξη γάμος ή σύμφωνο συμβίωσης, ο σύντροφος δεν μπορούσε να θεωρηθεί μέλος της οικογένειας της θανούσας και να δικαιούται αποζημίωση.

Ο Άρειος Πάγος, με την υπ’ αριθμόν 575/2026 απόφασή του, απέρριψε τον συγκεκριμένο ισχυρισμό και επικύρωσε την κρίση του Εφετείου.

Το σκεπτικό του Αρείου Πάγου

Σύμφωνα με το σκεπτικό της απόφασης, η συμβίωση δύο προσώπων σε ελεύθερη ένωση μπορεί να θεμελιώσει τη δημιουργία οικογενειακών δεσμών και την ύπαρξη οικογένειας, ιδίως όταν από τη σχέση έχουν αποκτηθεί παιδιά.

Όπως επισημαίνεται, η απουσία γάμου ή συμφώνου συμβίωσης δεν αποκλείει αυτομάτως την αναγνώριση της πραγματικής οικογενειακής σχέσης. Κατά συνέπεια, ο επιζών σύντροφος μπορεί να θεωρηθεί μέλος της οικογένειας του θύματος και να ασκήσει αγωγή για χρηματική ικανοποίηση λόγω ψυχικής οδύνης, βάσει του άρθρου 932 του Αστικού Κώδικα.

Το ποσό των 60.000 ευρώ που είχε επιδικαστεί στον σύντροφο κρίθηκε ότι δεν ήταν δυσανάλογο, λαμβάνοντας υπόψη τις συνθήκες της υπόθεσης και τον ισχυρό συναισθηματικό δεσμό που τον συνέδεε με τη γυναίκα.

Η απόφαση αναδεικνύει ότι η πραγματική οικογενειακή ζωή και οι δεσμοί που έχουν δημιουργηθεί μεταξύ των συντρόφων μπορούν να αναγνωριστούν νομικά, ακόμη και όταν δεν υπάρχει επίσημη πράξη γάμου ή σύμφωνο συμβίωσης. Η δυνατότητα αποζημίωσης, πάντως, δεν είναι αυτόματη σε κάθε περίπτωση, καθώς η ύπαρξη και η ένταση των οικογενειακών δεσμών αξιολογούνται από το δικαστήριο με βάση τα πραγματικά περιστατικά.

lawandorder.gr