Αγραφιώτης: «Ήρεμα νερά» ή ήρεμη κοινή γνώμη;

Ο Μητσοτάκης, ο Αϋφαντής και η πραγματικότητα που δεν χωρά στο κυβερνητικό αφήγημα

Για σχεδόν τρία χρόνια ο Κυριάκος Μητσοτάκης και η κυβέρνησή του παρουσίαζαν την πολιτική των λεγόμενων «ήρεμων νερών» με την Τουρκία περίπου ως απόδειξη της επιτυχίας της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής.

Το αφήγημα ήταν βολικό, απλό και κυρίως επικοινωνιακά αξιοποιήσιμο:

Η Τουρκία δεν προκαλεί όπως παλιά.
Τα τουρκικά μαχητικά δεν παραβιάζουν καθημερινά τον ελληνικό εναέριο χώρο.
Η Πολεμική Αεροπορία δεν χρειάζεται να σηκώνει συνεχώς ελληνικά μαχητικά για αναχαιτίσεις.
Το Πολεμικό Ναυτικό δεν βρίσκεται διαρκώς σε κατάσταση συναγερμού.
Η χώρα εξοικονομεί χρήματα και το Αιγαίο είναι «ήρεμο».

Και έτσι καλλιεργήθηκε στην ελληνική κοινωνία η εικόνα ότι η κυβέρνηση Μητσοτάκη είχε περίπου καταφέρει εκεί όπου οι προηγούμενοι απέτυχαν: να «ηρεμήσει» την Τουρκία.

Μόνο που υπάρχει ένα πρόβλημα.

Η πραγματικότητα δεν είναι δελτίο Τύπου του Μεγάρου Μαξίμου.

Και αυτή ακριβώς την πραγματικότητα έφερε ξανά στο προσκήνιο ο πρέσβης επί τιμή Γιώργος Αϋφαντής, μιλώντας στην εκπομπή «Καθαρές Κουβέντες».

Ο Αϋφαντής δεν περιορίστηκε σε μια γενική πολιτική κριτική. Κατήγγειλε ευθέως ότι η εικόνα των «ήρεμων νερών» που παρουσιάστηκε στους Έλληνες δεν ανταποκρίνεται στην πραγματική έκταση της τουρκικής δραστηριότητας στο Αιγαίο και υποστήριξε ότι η κυβέρνηση αποκρύπτει πολιτικά την πραγματική εικόνα, προβάλλοντας επιλεκτικά εκείνα τα στοιχεία που εξυπηρετούν το κυβερνητικό αφήγημα.

Και αυτό είναι μια εξαιρετικά σοβαρή καταγγελία.

Διότι άλλο πράγμα είναι τα στοιχεία να υπάρχουν σε έναν πίνακα του ΓΕΕΘΑ και άλλο πράγμα η πολιτική ηγεσία να ενημερώνει ουσιαστικά τον ελληνικό λαό για το τι πραγματικά συμβαίνει.

Η πολιτική απόκρυψη δεν απαιτεί να εξαφανίσεις έναν αριθμό από μια ιστοσελίδα. Αρκεί να μην τον λες ποτέ όταν απευθύνεσαι στους πολίτες.

Να προβάλεις τις μειωμένες αναχαιτίσεις αλλά να μην εξηγείς τι συμβαίνει στη θάλασσα.

Να μιλάς για αποκλιμάκωση αλλά να μην αναφέρεις τις χιλιάδες παραβιάσεις των ελληνικών χωρικών υδάτων.

Να επαναλαμβάνεις τη φράση «ήρεμα νερά» τόσο συχνά, ώστε στο τέλος η επικοινωνιακή εικόνα να αντικαταστήσει την πραγματικότητα.

Τα επίσημα στοιχεία, άλλωστε, δεν είναι καθόλου αμελητέα.

Το 2024 υπήρξε πράγματι εντυπωσιακή αποκλιμάκωση στον αέρα. Οι παραβιάσεις του Εθνικού Εναέριου Χώρου περιορίστηκαν δραστικά. Την ίδια χρονιά όμως καταγράφηκαν 301 παραβάσεις των Κανόνων Εναέριας Κυκλοφορίας, ενώ η εικόνα άλλαξε ξανά το 2025, με 225 παραβιάσεις του ΕΕΧ και 711 παραβάσεις ΚΕΚ. (Καθημερινή⁠)

Και στη θάλασσα;

Εκεί βρίσκεται ίσως το πιο άβολο κομμάτι της ιστορίας των «ήρεμων νερών».

Μόνο το 2025, σύμφωνα με το ίδιο το ΓΕΕΘΑ, καταγράφηκαν 2.988 παραβιάσεις των ελληνικών χωρικών υδάτων. Το ΓΕΕΘΑ αναφέρει ρητά ότι πραγματοποιήθηκαν από τουρκικά πολεμικά πλοία, σκάφη της τουρκικής ακτοφυλακής και τουρκικά αλιευτικά. (ΓΕΕΘΑ⁠)

2.988 παραβιάσεις.

Πόσο «ήρεμα» μπορούν να χαρακτηριστούν νερά στα οποία καταγράφονται σχεδόν τρεις χιλιάδες τέτοια περιστατικά μέσα σε έναν χρόνο;

Αυτό ακριβώς κάνει την παρέμβαση του Γιώργου Αϋφαντή πολιτικά τόσο ενοχλητική για την κυβέρνηση.

Γιατί ο πρέσβης ουσιαστικά αμφισβητεί όχι απλώς την επιτυχία μιας πολιτικής. Αμφισβητεί τον τρόπο με τον οποίο η κυβέρνηση Μητσοτάκη παρουσίασε αυτή την πολιτική στον ελληνικό λαό.

Και τώρα έρχεται η δεύτερη πράξη του έργου.

Όταν τα «ήρεμα νερά» εξυπηρετούσαν το κυβερνητικό αφήγημα, ήταν αποτέλεσμα της επιτυχημένης πολιτικής Μητσοτάκη.

Τώρα που η τουρκική δραστηριότητα αυξάνεται ξανά, ακούμε μια διαφορετική εξήγηση:

Τα «ήρεμα νερά», μας λένε πλέον, δεν ήταν αυτοσκοπός. Ήταν ένας πολύτιμος χρόνος μέσα στον οποίο η Ελλάδα ενίσχυσε τις Ένοπλες Δυνάμεις της παραγγέλλοντας οπλικά συστήματα εκατομμυρίων ευρώ, τις συμμαχίες της και συνολικά τη θέση της.

Ο ίδιος ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης δήλωσε στις 24 Αυγούστου ότι από τα «ήρεμα νερά» η Ελλάδα «κέρδισε», αναφέροντας μεταξύ άλλων την ενίσχυση των Ενόπλων Δυνάμεων. Ήδη από την 1η Ιουλίου υποστήριζε ότι μέσα στην τριετία αυτή η Ελλάδα εξόπλισε το Ναυτικό και την Αεροπορία της και βελτίωσε σημαντικά την αμυντική της θέση. (Υπουργείο Εξωτερικών⁠)

Εδώ λοιπόν ο Κυριάκος Μητσοτάκης οφείλει μια πολύ συγκεκριμένη απάντηση.

Τελικά ποια από τις δύο εκδοχές ισχύει;

Είχαμε «ήρεμα νερά» επειδή η Τουρκία άλλαξε συμπεριφορά και η κυβερνητική διπλωματία πέτυχε;

Ή είχαμε μια προσωρινή περίοδο που η κυβέρνηση αξιοποίησε για να αγοράσει χρόνο και να προετοιμάσει στρατιωτικά τη χώρα απέναντι σε μια Τουρκία που παρέμενε απειλή;

Γιατί αυτά είναι δύο πολύ διαφορετικά πράγματα.

Και κυρίως:

Αν αυτή ήταν εξαρχής μια στρατηγική αγοράς χρόνου, γιατί δεν ειπώθηκε εξαρχής έτσι στον ελληνικό λαό;

Γιατί επί χρόνια κυριάρχησε η εικόνα της ελληνοτουρκικής «κανονικότητας»;

Γιατί η κυβέρνηση δεν έλεγε μαζί με τις μειωμένες εναέριες παραβιάσεις και τις χιλιάδες παραβιάσεις των χωρικών μας υδάτων;

Γιατί χρειάστηκε να επιστρέψει η ένταση για να αλλάξει και η ερμηνεία της προηγούμενης τριετίας;

Και σήμερα οι αριθμοί είναι ακόμη πιο δύσκολο να κρυφτούν πίσω από οποιοδήποτε επικοινωνιακό σύνθημα.

Μέχρι τις 19 Αυγούστου 2026 είχαν ήδη καταγραφεί 443 παραβιάσεις του ελληνικού Εθνικού Εναέριου Χώρου, έναντι 225 σε ολόκληρο το 2025, καθώς και 9 εμπλοκές και 17 οπλισμένα τουρκικά αεροσκάφη. Το πρώτο εξάμηνο του 2026 καταγράφηκαν επίσης 1.527 παραβιάσεις ελληνικών χωρικών υδάτων, έναντι 1.167 το αντίστοιχο διάστημα του 2025. (ΤΑ ΝΕΑ⁠)

Αυτά δεν είναι «ήρεμα νερά».

Είναι αριθμοί.

Και οι αριθμοί έχουν ένα κακό για την επικοινωνιακή πολιτική: δεν χειροκροτούν και δεν ψηφίζουν.

Ο Γιώργος Αϋφαντής πηγαίνει όμως την κριτική ένα βήμα παραπέρα. Κατά τη δική του εκτίμηση, η εικόνα της ελληνοτουρκικής ηρεμίας χρησιμοποιήθηκε και για λόγους εσωτερικής πολιτικής κατανάλωσης, ώστε να καλλιεργηθεί η αίσθηση μιας ασφαλούς και σταθερής χώρας και να κεφαλαιοποιηθεί πολιτικά αυτή η εικόνα.

Αυτό είναι δική του καταγγελία και πρέπει να αξιολογηθεί ως τέτοια.

Όμως τα ερωτήματα που γεννά δεν μπορεί να τα προσπεράσει ο πρωθυπουργός.

Γιατί ο Κυριάκος Μητσοτάκης έχει δείξει πολλές φορές ότι επενδύει τεράστιο πολιτικό κεφάλαιο στην επικοινωνία.

Άλλο όμως η επικοινωνία για την οικονομία, την καθημερινότητα ή μια κυβερνητική μεταρρύθμιση.

Και άλλο τα εθνικά θέματα.

Το Αιγαίο δεν μπορεί να γίνεται εργαλείο πολιτικού μάρκετινγκ.

Οι τουρκικές διεκδικήσεις δεν μπορούν να εμφανίζονται και να εξαφανίζονται ανάλογα με τις ανάγκες της κυβερνητικής επικοινωνίας.

Και η κατάσταση των ελληνοτουρκικών σχέσεων δεν μπορεί να περιγράφεται με βάση το τι βολεύει περισσότερο το Μέγαρο Μαξίμου σε κάθε χρονική στιγμή.

Ο πρωθυπουργός δεν μπορεί να έχει δύο αλήθειες για το Αιγαίο:

Μία όταν χρειάζεται να παρουσιάσει τη διπλωματία του ως μεγάλη επιτυχία.

Και μία δεύτερη, όταν η Τουρκία επιστρέφει στις παραβιάσεις και πρέπει να εξηγηθεί γιατί τα περιβόητα «ήρεμα νερά» ξαφνικά αγρίεψαν.

Ο Πρόεδρος της ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΥΣΗΣ Κυριάκος Βελόπουλος είχε δηλώσει «Τέρμα ο διάλογος με τους Τούρκους, με τους Τούρκους κάνεις διάλογο με τις κάννες στραμμένες προς αυτούς!» και όπως φαίνεται δεν έχει άδικο,  αφού οι Τούρκοι ανέκαθεν είχαν και έχουν  επεκτατική και αναθεωρητικά πολιτική έναντι της χώρας μας.

Κανείς σοβαρός άνθρωπος δεν ζητά σύγκρουση με την Τουρκία.

Η Ελλάδα πρέπει να επιδιώκει την ειρήνη.

Πρέπει να αποφεύγει άσκοπες κρίσεις.

Αλλά η ειρήνη απαιτεί ισχύ και η δημοκρατία απαιτεί αλήθεια.

Ο ελληνικός λαός δικαιούται να γνωρίζει ολόκληρη την εικόνα και όχι μόνο το τμήμα της που χωρά κάθε φορά στο κυβερνητικό αφήγημα.

Γιατί εδώ πλέον δεν συζητάμε απλώς αν απέδωσε μια διπλωματική επιλογή.

Συζητάμε κάτι βαθύτερο:

Αν η κυβέρνηση Μητσοτάκη χρησιμοποίησε την εξωτερική πολιτική και ένα μείζον εθνικό ζήτημα για να κατασκευάσει μια πολιτικά βολική εικόνα πραγματικότητας.

Και αν η καταγγελία του Γιώργου Αϋφαντή είναι ότι πίσω από τα «ήρεμα νερά» κρυβόταν μια πραγματικότητα που οι πολίτες δεν έβλεπαν ποτέ ολοκληρωμένη, τότε η κυβέρνηση δεν μπορεί απλώς να τον αγνοήσει.

Οφείλει να απαντήσει με στοιχεία.

Τι γνώριζε; Τι κατέγραφε; Τι έλεγε στους Έλληνες; Και τι επέλεγε να μην τους λέει;

Γιατί η εθνική κυριαρχία δεν είναι επικοινωνιακό προϊόν.

Δεν είναι δημοσκόπηση.

Δεν είναι τηλεοπτικό σποτ.

Και κυρίως, δεν μπορεί να προσαρμόζεται στις εκλογικές ανάγκες κανενός πρωθυπουργού.

Η Ελλάδα πράγματι χρειάζεται ήρεμα νερά.

Δεν χρειάζεται όμως μια κυβέρνηση που για να διατηρεί ήρεμη την κοινή γνώμη θα της δείχνει μόνο τη μισή εικόνα του Αιγαίου.

Στα εθνικά θέματα η επικοινωνία κάποια στιγμή τελειώνει.

Και τότε απομένουν οι αριθμοί, τα γεγονότα και η αλήθεια.

 

Αγγελος Αγραφιώτης

Υποψήφιος Βουλευτής

ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΥΣΗΣ Μαγνησίας

photo:kathimerini.gr-Real.gr-tovima.gr