Αγραφιώτης: Στρατηγική συμμαχία ή εμπορική σχέση; Τα μαθήματα από τη γαλλική στάση

Το 2021 η Ελλάδα και η Γαλλία υπέγραψαν μια ιστορική συμφωνία στρατηγικής εταιρικής σχέσης, η οποία παρουσιάστηκε ως το θεμέλιο μιας νέας εποχής στις διμερείς σχέσεις. Παράλληλα, η χώρα μας προχώρησε σε μια από τις μεγαλύτερες αμυντικές επενδύσεις της σύγχρονης ιστορίας της, αποκτώντας μαχητικά Rafale και φρεγάτες Belharra, επενδύοντας δισεκατομμύρια ευρώ στη γαλλική αμυντική βιομηχανία.

Το μήνυμα ήταν σαφές: η Ελλάδα δεν αγόραζε μόνο οπλικά συστήματα. Αγόραζε και μια στρατηγική σχέση εμπιστοσύνης.

Λίγα χρόνια αργότερα, όμως, η πραγματικότητα αποδείχθηκε πολύ πιο περίπλοκη.

Οι πληροφορίες που ήρθαν στο φως για πιθανή προμήθεια πυραύλων Meteor στην Τουρκία μέσω της ευρωπαϊκής κοινοπραξίας MBDA προκάλεσαν έντονη αντίδραση στην Αθήνα. Ο ίδιος ο υπουργός Εθνικής Άμυνας Νίκος Δένδιας ζήτησε επίσημες εξηγήσεις από τη Γαλλίδα πρέσβη, υποστηρίζοντας ότι μια τέτοια εξέλιξη δεν συνάδει με το πνεύμα της στρατηγικής συνεργασίας Ελλάδας και Γαλλίας. (euronews⁠)

Αξίζει να σημειωθεί ότι το ζήτημα είναι πιο σύνθετο από όσο παρουσιάζεται δημόσια. Οι Meteor δεν αποτελούν αποκλειστικά γαλλικό προϊόν, αλλά αναπτύσσονται από την ευρωπαϊκή κοινοπραξία MBDA, στην οποία συμμετέχουν εταιρείες από περισσότερες χώρες. Επιπλέον, η γαλλική κυβέρνηση έχει δηλώσει ότι δεν αποτελεί τον άμεσο πωλητή στη συγκεκριμένη υπόθεση, αποδίδοντας τις διαπραγματεύσεις κυρίως στη βρετανική πλευρά. (Turkish Minute⁠)

Ωστόσο, η ουσία του προβληματισμού δεν αλλάζει.

Η Ελλάδα επένδυσε τεράστια ποσά στη γαλλική αμυντική βιομηχανία, στηρίζοντας έμπρακτα έναν στρατηγικό εταίρο σε μια ιδιαίτερα κρίσιμη περίοδο για τη γαλλική αμυντική βιομηχανία. Είναι λοιπόν απολύτως εύλογο να αναμένει ότι οι ευαισθησίες της σε ζητήματα εθνικής ασφάλειας θα λαμβάνονται σοβαρά υπόψη.

Δεν μπορεί να ζητείται από την ελληνική κοινωνία να πιστεύει ότι υπάρχει στρατηγική συμμαχία, όταν την ίδια στιγμή δημιουργείται η εντύπωση ότι προηγούνται τα εμπορικά συμφέροντα.

Οι διεθνείς σχέσεις ασφαλώς δεν λειτουργούν με συναισθηματισμούς. Κάθε κράτος προωθεί τα συμφέροντά του. Η Γαλλία δεν αποτελεί εξαίρεση. Αυτό, όμως, οδηγεί σε ένα εξίσου σημαντικό συμπέρασμα:

Το πρόβλημα δεν είναι μόνο η στάση της Γαλλίας. Είναι και η αποτελεσματικότητα της ελληνικής διπλωματίας.

Μια κυβέρνηση που παρουσιάζει μια αμυντική συμφωνία ως στρατηγικό πυλώνα της εθνικής ασφάλειας οφείλει να διασφαλίζει ότι αυτή η σχέση θα παράγει απτά πολιτικά αποτελέσματα. Οφείλει να αξιοποιεί το διαπραγματευτικό βάρος των εξοπλιστικών προγραμμάτων και να διεκδικεί πολιτικές δεσμεύσεις που θα ενισχύουν, και όχι θα αποδυναμώνουν, την αποτρεπτική ισχύ της χώρας.

Η Ελλάδα δεν είναι ένας τυχαίος πελάτης. Είναι μία χώρα που διέθεσε δεκάδες δισεκατομμύρια ευρώ για την άμυνά της και επέλεξε τη Γαλλία ως βασικό προμηθευτή προηγμένων οπλικών συστημάτων. Αυτή η σχέση δημιουργεί εύλογες προσδοκίες για πολιτική αλληλεγγύη και στρατηγική συνέπεια.

Εάν η Αθήνα πληροφορείται από δημοσιεύματα εξελίξεις που προκαλούν ανησυχία για την ισορροπία δυνάμεων στο Αιγαίο, τότε κάτι δεν λειτουργεί όπως θα έπρεπε.

Η υπόθεση αυτή υπενθυμίζει ένα διαχρονικό μάθημα της διεθνούς πολιτικής: οι συμμαχίες δεν αγοράζονται με εξοπλιστικά προγράμματα ούτε κατοχυρώνονται με πανηγυρικές υπογραφές. Κατοχυρώνονται με συνεχή διπλωματική διεκδίκηση, αμοιβαία εμπιστοσύνη και συνέπεια στις πράξεις.

Η Ελλάδα οφείλει να διατηρεί ισχυρές σχέσεις με τη Γαλλία. Πρόκειται για μία από τις σημαντικότερες ευρωπαϊκές δυνάμεις και η συνεργασία των δύο χωρών παραμένει κρίσιμη.

Όμως οι πραγματικοί φίλοι κρίνονται στις δύσκολες στιγμές. Και οι στρατηγικές συνεργασίες αποκτούν αξία μόνο όταν οι πράξεις επιβεβαιώνουν τις υπογραφές.

«Οι εξοπλισμοί αγοράζουν όπλα. Δεν αγοράζουν συμμάχους. Οι σύμμαχοι κερδίζονται όταν η διπλωματία έχει το θάρρος να διεκδικεί και τη δύναμη να επιβάλλει σεβασμό. Και αυτό είναι ίσως το σημαντικότερο δίδαγμα αυτής της υπόθεσης, μάθημα για την κυβέρνηση του Κυριάκου Μητσοτάκη».

Άγγελος Αγραφιώτης

Σύμβουλος Διαχείρισης Κρίσεων

Υποψήφιος Βουλευτής

 ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΥΣΗΣ Μαγνησίας

photo:insider