Αγραφιώτης:Πρώτα μας άδειασαν την τσέπη – τώρα θα μας βάζουν και «βαθμό» – (VIDEO)

Πρώτα ο πολίτης λύγισε από την ακρίβεια και το κόστος ζωής. Τώρα η κυβέρνηση δημιουργεί σύστημα που θα βαθμολογεί την οικονομική του συμπεριφορά. Και λίγες ημέρες πριν ο πρωθυπουργός ανέβει ξανά στη Θεσσαλονίκη για να μιλήσει για «στήριξη του εισοδήματος», η αντίφαση γίνεται σχεδόν σουρεαλιστική.

 

Σε λίγες ημέρες ο Κυριάκος Μητσοτάκης θα ανέβει στο βήμα της 90ής Διεθνούς Έκθεσης Θεσσαλονίκης.

Θα μιλήσει για την οικονομία.

Για τα εισοδήματα.

Για τη μεσαία τάξη.

Για τους ελεύθερους επαγγελματίες.

Για νέες φοροελαφρύνσεις και παρεμβάσεις απέναντι στην ακρίβεια.

Η κυβέρνηση βρίσκεται ήδη στην τελική ευθεία για ένα νέο πακέτο μέτρων, το οποίο σύμφωνα με τις μέχρι τώρα πληροφορίες θα παρουσιάσει ο πρωθυπουργός από το βήμα της ΔΕΘ στις 5 Σεπτεμβρίου. (ertnews.gr⁠)

Ο ίδιος, μάλιστα, έχει ξεκαθαρίσει ότι αυτή θα είναι η τελευταία παρουσία του στη ΔΕΘ πριν από τις εθνικές εκλογές του 2027 και ότι από τη Θεσσαλονίκη θα αρχίσει να παρουσιάζει και τον κυβερνητικό «οδικό χάρτη» μέχρι το 2030. (Πρωθυπουργός⁠)

Μόνο που υπάρχει μια μικρή λεπτομέρεια.

Την ώρα που από τη Θεσσαλονίκη θα περιγράφεται για ακόμη μία φορά μια Ελλάδα καλύτερων εισοδημάτων, ανάπτυξης και οικονομικής ασφάλειας, στην πραγματική Ελλάδα εκατομμύρια πολίτες έχουν ήδη δυσκολία να πληρώσουν εγκαίρως τις βασικές τους υποχρεώσεις.

Και η απάντηση του κράτους σε αυτή την πραγματικότητα φαίνεται να είναι η εξής:

Θα σας βαθμολογήσουμε.

Από το «δεν μου φτάνουν» στο… credit score

Η συζήτηση που παρουσιάστηκε στην εκπομπή «Καθαρές Κουβέντες» και στο βίντεο που συνοδεύει το άρθρο έφερε στο προσκήνιο το νέο σύστημα πιστοληπτικής αξιολόγησης των πολιτών.

Και εδώ πρέπει να αφήσουμε στην άκρη τις υπερβολές και να μιλήσουμε μόνο με όσα έχει ανακοινώσει επισήμως η ίδια η κυβέρνηση.

Στις 18 Ιουνίου 2026 το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών παρουσίασε δύο νέες ψηφιακές υποδομές:

το Μητρώο Παρακολούθησης Ιδιωτικού Χρέους και το Σύστημα Πιστοληπτικής Αξιολόγησης.

Το πρώτο θα συγκεντρώνει δεδομένα για οφειλές προς το Δημόσιο, ασφαλιστικά ταμεία, δήμους, χρηματοδοτικούς φορείς, αλλά και επιχειρήσεις κοινής ωφέλειας και τηλεπικοινωνιών.

Το δεύτερο θα επεξεργάζεται δεδομένα οικονομικής συμπεριφοράς και θα παράγει πιστοληπτική βαθμολόγηση.

Και το ίδιο το υπουργείο αναφέρει ότι προβλέπεται δυνατότητα ανταλλαγής πιστοληπτικών βαθμολογήσεων με άλλους φορείς, ώστε να μπορεί να παράγεται ακόμη και «ενοποιημένη βαθμολόγηση». (ΥΠΟΙΚ⁠)

Δεν χρειάζεται διδακτορικό στα οικονομικά για να καταλάβει κανείς τι σημαίνει αυτό στην καθημερινή γλώσσα.

Ο πολίτης αποκτά οικονομικό score.

Και εκεί ακριβώς αρχίζει το πραγματικό πολιτικό ζήτημα.

Άλλο κακοπληρωτής. Άλλο άνθρωπος που δεν έχει να πληρώσει.

Υπάρχει ένας όρος που χρησιμοποιείται πολύ εύκολα τα τελευταία χρόνια:

«Κακοπληρωτής».

Αλλά πίσω από τη λέξη μπορεί να κρύβονται δύο εντελώς διαφορετικοί άνθρωποι.

Ο ένας έχει την οικονομική δυνατότητα και συνειδητά αρνείται να πληρώσει.

Ο άλλος θέλει να πληρώσει, αλλά ο μισθός του έχει ήδη τελειώσει.

Και η πολιτεία οφείλει να γνωρίζει τη διαφορά.

Διότι ο εργαζόμενος που πληρώνεται στο τέλος του μήνα και στις 15 έχει μείνει με 150 ευρώ δεν απέκτησε ξαφνικά «κακή οικονομική συμπεριφορά».

Απέκτησε ένα πολύ απλούστερο πρόβλημα:

Δεν του φτάνουν τα λεφτά.

Πλήρωσε το ενοίκιο.

Πήγε στο σούπερ μάρκετ.

Έβαλε βενζίνη.

Πλήρωσε φόρους.

Πλήρωσε τη δόση.

Πλήρωσε ό,τι μπόρεσε.

Και άφησε το ρεύμα για την επόμενη εβδομάδα.

Αυτός ο άνθρωπος είναι κακοπληρωτής;

Ή είναι ένας πολίτης που η οικονομία τον ανάγκασε να αποφασίζει κάθε μήνα ποιον λογαριασμό θα πληρώσει πρώτο και ποιον θα αφήσει πίσω;

Το 43% δεν είναι «κακοπληρωτές»

Εδώ έρχεται ένα στοιχείο που θα έπρεπε να προκαλεί πολιτικό σεισμό.

Σύμφωνα με τη Eurostat, το 2024 το 43% του πληθυσμού της Ελλάδας ζούσε σε νοικοκυριά με καθυστερήσεις σε στεγαστικό δάνειο, ενοίκιο ή λογαριασμούς κοινής ωφέλειας.

Ο μέσος όρος στην Ευρωπαϊκή Ένωση ήταν μόλις 9%.

Και η Ελλάδα είχε το χειρότερο ποσοστό από όλα τα κράτη-μέλη. (European Commission⁠)

Ακόμη πιο αποκαλυπτικό:

Το αντίστοιχο ποσοστό στην Ελλάδα το 2010 ήταν 31%.

Το 2024 είχε ανέβει στο 43%.

Σε μια Ευρωπαϊκή Ένωση όπου συνολικά οι καθυστερήσεις μειώθηκαν, στην Ελλάδα αυξήθηκαν δραματικά. (European Commission⁠)

Ας σταματήσουμε λοιπόν για μια στιγμή εδώ.

43%.

Σχεδόν ο μισός πληθυσμός.

Αν σχεδόν ο μισός πληθυσμός μιας χώρας δυσκολεύεται να είναι συνεπής σε ενοίκια, δάνεια ή λογαριασμούς, τότε δεν έχεις ξαφνικά μια χώρα γεμάτη ανεύθυνους πολίτες.

Έχεις οικονομικό πρόβλημα.

Και είναι εξαιρετικά βολικό για μια κυβέρνηση να μετατρέπει ένα συλλογικό οικονομικό πρόβλημα σε ατομική «βαθμολογία συμπεριφοράς».

Πρώτα δημιουργείς την ασφυξία. Μετά βαθμολογείς αυτόν που ασφυκτιά.

Εδώ βρίσκεται ίσως η μεγαλύτερη ειρωνεία ολόκληρης της υπόθεσης.

Όταν ο πολίτης δεν μπορεί να πληρώσει, υπάρχουν δύο τρόποι να αντιμετωπίσεις το πρόβλημα.

Ο πρώτος είναι να ρωτήσεις:

«Γιατί δεν μπορεί να πληρώσει;»

Ο δεύτερος είναι:

«Πόσο κακό score θα του βάλουμε επειδή δεν πλήρωσε;»

Ο πρώτος τρόπος είναι κοινωνική και οικονομική πολιτική.

Ο δεύτερος είναι διαχείριση του συμπτώματος.

Και η κυβέρνηση κινδυνεύει να κάνει ακριβώς αυτό:

Να μετατρέψει την οικονομική αδυναμία σε ψηφιακό δεδομένο.

Το ψηφιακό δεδομένο σε αξιολόγηση.

Και την αξιολόγηση σε βαθμό.

Ο αλγόριθμος, άλλωστε, δεν ξέρει ότι το παιδί σου αρρώστησε.

Δεν ξέρει ότι χάλασε το αυτοκίνητο.

Δεν ξέρει ότι έμεινες άνεργος για δύο μήνες.

Δεν ξέρει ότι πλήρωσες πρώτα το φροντιστήριο του παιδιού σου και μετά τον λογαριασμό του ρεύματος.

Βλέπει ημερομηνίες.

Βλέπει οφειλές.

Βλέπει καθυστερήσεις.

Βλέπει αριθμούς. Δεν βλέπει ανθρώπους.

Και η συζήτηση έφτασε ακόμη και στα νοσοκομεία

Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί ότι, όπως ακούγεται στο βίντεο της εκπομπής που συνοδεύει το άρθρο, στη συζήτηση γίνεται αναφορά ακόμη και σε ενδεχόμενες συνέπειες που θα μπορούσαν να φτάσουν μέχρι την πρόσβαση σε νοσοκομεία, πέρα από τραπεζικές υπηρεσίες, δάνεια, πιστωτικές κάρτες, τηλεπικοινωνίες και υπηρεσίες κοινής ωφέλειας.

Εδώ χρειάζεται απόλυτη ακρίβεια.

Δεν προκύπτει σήμερα από την επίσημη κυβερνητική ανακοίνωση ότι ένας χαμηλός πιστοληπτικός βαθμός θα στερεί από έναν πολίτη την πρόσβαση σε νοσοκομείο.

Και αυτό πρέπει να ειπωθεί καθαρά.

Αλλά ακριβώς επειδή μια τέτοια διάσταση συζητείται δημόσια, η κυβέρνηση οφείλει επίσης να τοποθετηθεί καθαρά:

Ποια είναι τα όρια του συστήματος;

Πού μπορεί να χρησιμοποιηθεί η βαθμολογία;

Πού απαγορεύεται να χρησιμοποιηθεί;

Και ποιες εγγυήσεις υπάρχουν ότι η πιστοληπτική αξιολόγηση δεν θα εξελιχθεί, τώρα ή στο μέλλον, σε μηχανισμό ευρύτερου κοινωνικού αποκλεισμού;

Γιατί εδώ δεν χωρούν γκρίζες ζώνες.

Η υγεία δεν είναι πιστωτικό προϊόν.

Το νερό δεν είναι επιβράβευση καλής οικονομικής συμπεριφοράς.

Το ηλεκτρικό ρεύμα δεν μπορεί να γίνει μετάλλιο για όσους έχουν υψηλό score.

Και ένας άνθρωπος δεν μπορεί να θεωρείται πολίτης δεύτερης κατηγορίας επειδή κάποια στιγμή στη ζωή του δεν είχε χρήματα.

Η φτώχεια δεν είναι ποινικό μητρώο

Αυτό είναι ίσως το βαθύτερο πρόβλημα της συγκεκριμένης φιλοσοφίας.

Η οικονομική δυσκολία είναι συνήθως προσωρινή.

Ένας άνθρωπος μπορεί να περάσει έξι δύσκολους μήνες και μετά να σταθεί ξανά στα πόδια του.

Αν όμως οι δύσκολοι αυτοί μήνες μετατραπούν σε ψηφιακό οικονομικό αποτύπωμα, τότε υπάρχει ο κίνδυνος η φτώχεια να αποκτήσει μνήμη.

Να σε ακολουθεί.

Να σε αξιολογεί.

Να προηγείται της παρουσίας σου όταν ζητάς μια πίστωση ή έναν διακανονισμό.

Και τότε δημιουργείται ένας φαύλος κύκλος:

Δεν έχω χρήματα.

Καθυστερώ.

Χαμηλώνει η αξιολόγησή μου.

Δυσκολεύομαι περισσότερο να αποκτήσω πρόσβαση σε χρηματοδότηση.

Άρα έχω ακόμη λιγότερες δυνατότητες να ξεφύγω από την οικονομική δυσκολία.

Αυτό δεν είναι απλώς credit scoring.

Μπορεί να γίνει μηχανισμός αναπαραγωγής της οικονομικής αδυναμίας.

Και τώρα… όλοι στη ΔΕΘ

Και κάπου εδώ η πολιτική εικόνα αποκτά σχεδόν σατιρικές διαστάσεις.

Σε λίγες ημέρες ο πρωθυπουργός θα ανέβει στη Θεσσαλονίκη.

Θα εμφανιστούν πίνακες.

Θα ανακοινωθούν ποσά.

Θα παρουσιαστούν φοροελαφρύνσεις.

Θα ακούσουμε για αυξήσεις διαθέσιμου εισοδήματος.

Θα ακούσουμε για «στήριξη της κοινωνίας».

Θα ακούσουμε για την Ελλάδα του 2030.

Ο ίδιος ο Κυριάκος Μητσοτάκης έχει ήδη χαρακτηρίσει τη φετινή ΔΕΘ αφετηρία για την παρουσίαση των οικονομικών αξόνων του επόμενου έτους και του κυβερνητικού οδικού χάρτη μέχρι το 2030.

Και επειδή είναι η τελευταία ΔΕΘ πριν από τις εκλογές του 2027, το πολιτικό βάρος αυτών των εξαγγελιών είναι αυτονόητο.

Μόνο που ο Έλληνας δεν ζει στο 2030.

Ζει στον Σεπτέμβριο του 2026.

Και πρέπει να πληρώσει το ρεύμα τώρα.

Το ενοίκιο τώρα.

Το σούπερ μάρκετ τώρα.

Τη βενζίνη τώρα.

Τη δόση τώρα.

Η κυβέρνηση του υπόσχεται καλύτερο μέλλον.

Το ψηφιακό σύστημα, όμως, καταγράφει αν πλήρωσε το παρόν.

Το παράδοξο μιας κυβέρνησης που ζητά πίστωση αλλά βαθμολογεί τον πολίτη

Και υπάρχει εδώ μια εξαιρετική ειρωνεία.

Στη ΔΕΘ ο πρωθυπουργός θα ζητήσει από τους πολίτες κάτι που στην οικονομία ονομάζεται πίστωση.

Θα τους ζητήσει να πιστέψουν στις εξαγγελίες.

Να πιστέψουν στον σχεδιασμό.

Να πιστέψουν στην Ελλάδα του 2030.

Να του δώσουν, πολιτικά, χρόνο.

Ο πολίτης όμως, αν ζητήσει οικονομική πίστωση, θα πρέπει να περάσει από score.

Είναι μια ενδιαφέρουσα ασυμμετρία:

Η εξουσία ζητά πίστωση χωρίς βαθμολογία.
Ο πολίτης παίρνει βαθμολογία για να ζητήσει πίστωση.

Ίσως λοιπόν πριν δημιουργηθεί ένας αλγόριθμος που θα αξιολογεί πόσο συνεπής είναι ο πολίτης στις υποχρεώσεις του, να χρειαζόταν ένας άλλος αλγόριθμος.

Ένας που θα βαθμολογεί πόσο συνεπής ήταν κάθε κυβέρνηση στις δικές της υποσχέσεις.

Τι υποσχέθηκε στη ΔΕΘ.

Τι πραγματοποίησε.

Τι κόστιζε τότε το σούπερ μάρκετ.

Τι κοστίζει σήμερα.

Πόσο ήταν το ενοίκιο.

Πόσο είναι τώρα.

Πόσο από τον μισθό έμενε στο τέλος του μήνα.

Και πόσο μένει σήμερα.

Αυτό το Government Score θα είχε πραγματικά ενδιαφέρον.

Αν θέλετε καλοπληρωτές, επιτρέψτε πρώτα στους ανθρώπους να πληρώνουν

Το ζήτημα τελικά είναι απλό.

Δεν χρειάζεται να διδάξεις στον Έλληνα ότι πρέπει να πληρώνει τους λογαριασμούς του.

Το γνωρίζει.

Δεν χρειάζεται να του θυμίσεις ότι πρέπει να είναι συνεπής.

Το θέλει.

Χρειάζεται να του δώσεις την οικονομική δυνατότητα να το κάνει.

Γιατί η συνέπεια δεν παράγεται από αλγόριθμο.

Παράγεται από εισόδημα.

Αν ο μισθός φτάνει μέχρι το τέλος του μήνα, ο λογαριασμός πληρώνεται.

Αν ο μισθός τελειώνει στις 15, αρχίζει η επιλογή:

Ρεύμα ή σούπερ μάρκετ;

Ενοίκιο ή δόση;

Βενζίνη ή τηλέφωνο;

Και αυτή δεν είναι «κακή οικονομική συμπεριφορά».

Είναι οικονομική ασφυξία.

Γι’ αυτό πριν η κυβέρνηση βαθμολογήσει τους πολίτες, ίσως θα ήταν χρήσιμο να κοιτάξει το μεγαλύτερο score από όλα:

43% των Ελλήνων σε νοικοκυριά με καθυστερημένες βασικές υποχρεώσεις.

Αυτό δεν είναι το credit score του ελληνικού λαού.

Είναι το score της οικονομικής πραγματικότητας.

Και όταν σε λίγες ημέρες από το βήμα της ΔΕΘ αρχίσει ξανά η μεγάλη συζήτηση για παροχές, εξαγγελίες και καλύτερες ημέρες, ας θυμόμαστε κάτι πολύ απλό:

Ο πολίτης δεν χρειάζεται άλλη μία υπόσχεση ότι κάποτε θα έχει περισσότερα χρήματα.

Χρειάζεται να μπορεί σήμερα να πληρώσει τον λογαριασμό του χωρίς να φοβάται ότι επειδή δεν τα κατάφερε, κάπου ένας αλγόριθμος θα του βάλει κακό βαθμό.

Πρώτα μας άδειασαν την τσέπη.
Τώρα θα βαθμολογούν και πόσο συνεπείς καταφέραμε να παραμείνουμε.

https://www.youtube.com/watch?v=I2P9J8xI95A

Και ίσως στη φετινή ΔΕΘ, πριν ανακοινωθούν οι επόμενες υποσχέσεις, να άξιζε να απαντηθεί πρώτα μία ερώτηση:

Αν ο πολίτης βαθμολογείται για κάθε οικονομική του υποχρέωση, ποιος βαθμολογεί την κυβέρνηση για τις δικές της;

 

Αγγελος Αγραφιώτης

Σύμβουλος Διαχείρισης Κρίσεων

Υποψήφιος Βουλευτής ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΥΣΗΣ

Μαγνησίας