Άγγελος Γιαννακόπουλος: Οι εταιρείες – «μπάμπουσκες», οι αχυράνθρωποι των 1.000 ευρώ και τα χρέη των 120 εκατομμυρίων

Ένα πολυεπίπεδο εταιρικό δίκτυο, με εκατοντάδες επιχειρήσεις και διαδοχικές αλλαγές ΑΦΜ, βρίσκεται στο επίκεντρο της έρευνας για την υπόθεση του Mr Χωριάτικο, Άγγελου Γιαννακόπουλου. Σύμφωνα με τα μέχρι τώρα στοιχεία που έχουν γίνει γνωστά, οι επιχειρήσεις φέρονται να λειτουργούσαν με μια μέθοδο που θυμίζει τις ρωσικές κούκλες μπάμπουσκες: Όταν μία εταιρεία συσσώρευε οφειλές και δεν μπορούσε πλέον να συνεχίσει τη δραστηριότητά της, τη θέση της έπαιρνε μια άλλη.

Οι επιχειρήσεις που έχουν εντοπιστεί μέχρι στιγμής ανέρχονται σε 433, ενώ η εκτιμώμενη ζημία για το Δημόσιο και τον ΕΦΚΑ φέρεται να αγγίζει τα 120 εκατομμύρια ευρώ. Ο Γιαννακόπουλος συνελήφθη στα Ιωάννινα και, σύμφωνα με την εκτίμηση της ΕΛ.ΑΣ., ενδέχεται να επιχειρούσε να περάσει στην Αλβανία.

Πώς κατανέμονται οι οφειλές των 120 εκατ. ευρώ

Τα ποσά που εξετάζονται στο πλαίσιο της έρευνας αφορούν διαφορετικές κατηγορίες φορολογικών και ασφαλιστικών υποχρεώσεων:

• 39 εκατ. ευρώ φέρονται να αντιστοιχούν σε απλήρωτες ασφαλιστικές εισφορές προς τον ΕΦΚΑ.
• 38 εκατ. ευρώ αφορούν επιστρεπτέες προκαταβολές και φόρους που, σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία, δεν καταβλήθηκαν.
• 43 εκατ. ευρώ σχετίζονται με ΦΠΑ που φέρεται να μην αποδόθηκε.

Από το σύνολο των επιχειρήσεων που έχουν καταγραφεί, περίπου 340 δραστηριοποιούνταν στον χώρο της εστίασης και της νυχτερινής διασκέδασης. Πρόκειται, μεταξύ άλλων, για φούρνους, καφέ, μπαρ, κέντρα διασκέδασης και στριπτιζάδικα.

Οι εταιρείες που έκλειναν και οι διάδοχοί τους

Κεντρικό στοιχείο της υπόθεσης αποτελεί η εκτίμηση ότι περίπου το 90% της επιχειρηματικής δραστηριότητας του Γιαννακόπουλου συνδεόταν με εταιρείες που φέρονται να εγκατέλειπαν τις υποχρεώσεις τους, αφήνοντας πίσω σημαντικά χρέη.

Σύμφωνα με την έως τώρα διερεύνηση, οι εταιρείες αυτές εμφανίζονταν συχνά με διαφορετικούς επικεφαλής, οι οποίοι φέρονται να λειτουργούσαν ως αχυράνθρωποι. Ανάμεσά τους, σύμφωνα με τις σχετικές αναφορές, υπήρχαν οικονομικά ευάλωτοι πολίτες και ηλικιωμένοι, οι οποίοι παραχωρούσαν τα προσωπικά τους στοιχεία για τη σύσταση επιχειρήσεων, λαμβάνοντας ως αντάλλαγμα ποσά που κυμαίνονταν από 500 έως 1.000 ευρώ.

Με αυτόν τον τρόπο, όταν μια εταιρεία συγκέντρωνε υπέρογκες οφειλές και έπαυε να λειτουργεί, μια νέα επιχείρηση μπορούσε να αναλάβει τη δραστηριότητα. Η πρακτική αυτή φέρεται να επέτρεπε τη συνέχιση των εργασιών, παρά τα χρέη που είχαν συσσωρευτεί από τις προηγούμενες εταιρείες.

Στο μικροσκόπιο οι πιθανές διασυνδέσεις

Παράλληλα με την καταγραφή των επιχειρήσεων, οι αρχές ερευνούν πιθανές διασυνδέσεις του δικτύου με πρόσωπα και υπηρεσίες που θα μπορούσαν να διευκολύνουν τη λειτουργία του.

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις των ερευνητών, η έρευνα επεκτείνεται σε πιθανά σημεία επαφής με την αστυνομία, τις φορολογικές υπηρεσίες, τον ΕΦΚΑ, την ΕΤΑΔ και δημοτικές αρχές. Στο επίκεντρο βρίσκονται ενδεχόμενες παρεμβάσεις που θα μπορούσαν να εξασφαλίζουν χρόνο στις επιχειρήσεις, να αποτρέπουν τον έγκαιρο εντοπισμό παραβάσεων ή να διευκολύνουν τη συμμετοχή τους σε διαγωνισμούς.

Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στις τουριστικές περιοχές, κυρίως στη Ρόδο και τη Μύκονο, όπου φέρεται να είχε αναπτυχθεί σημαντικό μέρος της επιχειρηματικής δραστηριότητας.

Οι 28 παραλίες της Ρόδου και οι διαγωνισμοί

Η Ρόδος αποτελεί ένα από τα βασικά πεδία της αστυνομικής έρευνας. Σύμφωνα με όσα έχουν γίνει γνωστά, επιχειρήσεις που συνδέονται με το δίκτυο φέρονται να είχαν αναλάβει την εκμετάλλευση 28 παραλιών, συμμετέχοντας σε σχετικούς διαγωνισμούς μέσω εταιρειών και προσώπων που λειτουργούσαν ως εκπρόσωποί τους.

Η υπό διερεύνηση πρακτική φέρεται να περιλάμβανε την προσφορά υψηλών οικονομικών ανταλλαγμάτων και την καταβολή αρχικών προκαταβολών. Στη συνέχεια, οι πληρωμές φέρονται να διακόπτονταν, ενώ, όταν οι οφειλές διογκώνονταν, η εταιρεία έκλεινε. Σε επόμενους διαγωνισμούς εμφανιζόταν διαφορετική επιχείρηση, η οποία μπορούσε να διεκδικήσει εκ νέου την εκμετάλλευση παραθαλάσσιων εκτάσεων.

Στο ίδιο πλαίσιο, οι αστυνομικές αρχές επανεξετάζουν και υπόθεση περιστατικού με πυροβολισμούς που σημειώθηκε στη Ρόδο το προηγούμενο έτος, προκειμένου να διαπιστωθεί εάν συνδέεται με τη δράση του κυκλώματος. Η πιθανή σύνδεση παραμένει αντικείμενο διερεύνησης.

Οι διαδρομές των χρημάτων προς το εξωτερικό

Ένα ακόμη κρίσιμο σκέλος της έρευνας αφορά τη διαχείριση των χρημάτων που φέρεται να προέρχονταν από τη δραστηριότητα των επιχειρήσεων.

Σύμφωνα με τις πληροφορίες που έχουν δημοσιοποιηθεί, σημαντικό μέρος των κεφαλαίων φέρεται να μεταφερόταν εκτός Ελλάδας, με την Ισπανία και τη Δανία να αναφέρονται ως βασικοί προορισμοί.

Στην οργάνωση των οικονομικών συναλλαγών φέρεται να είχαν σημαντικό ρόλο λογιστές, οι οποίοι, σύμφωνα με το υπό διερεύνηση σενάριο, αναλάμβαναν τη διαχείριση των εταιρικών σχημάτων και τη διευκόλυνση της μεταφοράς χρημάτων. Στις αναφορές για την υπόθεση περιλαμβάνεται και το όνομα του πρώην συνδικαλιστή της ΓΕΝΟΠ-ΔΕΗ, Ρίζου Ρίζου.

Οι αρχές εξετάζουν, μεταξύ άλλων, εάν κεφάλαια που μεταφέρονταν στο εξωτερικό επέστρεφαν στη συνέχεια στην Ελλάδα και διοχετεύονταν σε εταιρείες ή λογαριασμούς που συνδέονται με νόμιμες επιχειρηματικές δραστηριότητες. Η διερεύνηση αφορά το ενδεχόμενο τα χρήματα αυτά να χρησιμοποιούνταν για τη χρηματοδότηση επιχειρήσεων στους κλάδους της εστίασης, της αρτοποιίας, του τουρισμού και της νυχτερινής διασκέδασης.

Η δραστηριότητα που αποδίδεται στο δίκτυο φέρεται να εκτεινόταν πέρα από την αλυσίδα φούρνων και τις συνδεδεμένες εταιρείες της, καλύπτοντας τουριστικές εκμεταλλεύσεις στη Ρόδο και τη Μύκονο, καθώς και χώρους νυχτερινής διασκέδασης.

Στο κάδρο και αδικήματα που αφορούν τη μαστροπεία

Σύμφωνα με τις πληροφορίες για την υπόθεση, στο κατηγορητήριο που προετοιμάζεται ενδέχεται να περιληφθούν και αδικήματα σχετικά με τη μαστροπεία. Όπως αναφέρεται, τα συγκεκριμένα αδικήματα αντιμετωπίζονται πλέον ως πλημμελήματα και όχι ως κακουργήματα, ανάλογα με τη νομική αξιολόγηση των πράξεων που θα αποδοθούν.

Το σκέλος αυτό αποτελεί μέρος της ευρύτερης έρευνας για τις δραστηριότητες που φέρεται να συνδέονται με το επιχειρηματικό δίκτυο.

Καταγγελίες εργαζομένων από την περίοδο της πανδημίας

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν και οι καταγγελίες εργαζομένων που, σύμφωνα με συνδικαλιστές του ιδιωτικού τομέα, είχαν διατυπωθεί ήδη από το 2020, κατά την περίοδο της πανδημίας.

Οι αναφορές αφορούσαν, μεταξύ άλλων, υποδηλωμένη εργασία και ελλιπή καταβολή ασφαλιστικών εισφορών. Σύμφωνα με τις καταγγελίες, εργαζόμενοι φέρονται να απασχολούνταν περισσότερες ώρες από εκείνες που δηλώνονταν επίσημα.

Ενδεικτικά, υπάρχουν αναφορές για εργαζομένους που φέρονται να εργάζονταν 10 ώρες ημερησίως, ενώ ήταν δηλωμένοι για τετράωρη απασχόληση. Παράλληλα, κατά την περίοδο των περιοριστικών μέτρων, εργαζόμενοι καταγγέλλεται ότι υποχρεώνονταν να μετακινούνται προς την εργασία τους χρησιμοποιώντας έγγραφα που ανέφεραν ότι πήγαιναν για αγορές από φούρνο.

Πλέον, οι αρχές καλούνται να εξετάσουν πώς αξιολογήθηκαν οι συγκεκριμένες καταγγελίες, ποιες υπηρεσίες τις χειρίστηκαν και εάν ακολούθησαν έλεγχοι ή άλλες ενέργειες. Το ερώτημα είναι εάν οι αναφορές εκείνης της περιόδου είχαν οδηγήσει σε ουσιαστική διερεύνηση και ποια ήταν τα αποτελέσματά της.

Η εξέταση των παλαιότερων καταγγελιών ενδέχεται να συμβάλει στην αποσαφήνιση του τρόπου με τον οποίο φέρεται να λειτουργούσε το δίκτυο, αλλά και του κατά πόσο υπήρχαν ενδείξεις που θα μπορούσαν να είχαν οδηγήσει νωρίτερα στον εντοπισμό παραβάσεων.

topontiki.gr