Άνθρακες ο θησαυρός: Πέντε λεπτά στο diesel και καμία αλλαγή στην αμόλυβδη

Πολύς θόρυβος, μεγάλες προσδοκίες και τελικά μόλις λίγα λεπτά στην αντλία. Οι σημερινές ανακοινώσεις για τα καύσιμα επιβεβαίωσαν ότι η κυβέρνηση επιλέγει, τουλάχιστον σε αυτή τη φάση, μια εξαιρετικά περιορισμένη παρέμβαση, την ώρα που σε αρκετές ευρωπαϊκές χώρες η συζήτηση έχει ήδη μεταφερθεί σε πολύ πιο δραστικές κινήσεις, με μειώσεις φόρων και οριζόντια μέτρα σε βενζίνη και πετρέλαιο.

Στην Ελλάδα, η πρόσθετη κρατική ενίσχυση στο diesel περιορίζεται στα 5 λεπτά το λίτρο, καθώς η επιδότηση αυξάνεται από τα 10 στα 15 λεπτά για το πρώτο δεκαπενθήμερο του Οκτωβρίου. Στη βενζίνη, όμως, δεν αλλάζει απολύτως τίποτα. Καμία νέα επιδότηση, καμία πρόσθετη έκπτωση, καμία φορολογική παρέμβαση.

Με απλά λόγια, στην Ευρώπη κόβουν φόρους και στην Ελλάδα μετράμε λεπτά. Και αυτό είναι ίσως το πιο χαρακτηριστικό στοιχείο της σημερινής παρέμβασης. Η κυβέρνηση επιλέγει να μην αγγίξει σε αυτή τη φάση τον πυρήνα της φορολογίας των καυσίμων, παρά το γεγονός ότι οι φόροι εξακολουθούν να αποτελούν πολύ μεγάλο μέρος της τελικής τιμής στην αντλία. Αντί για γενικευμένη μείωση φόρων, προτιμά μια μικρή, προσωρινή αύξηση της επιδότησης στο diesel και αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο νέων κινήσεων αργότερα. Ακόμη πιο χαρακτηριστική είναι η εικόνα στη βενζίνη. Εκεί η παρέμβαση μένει ακριβώς όπως ήταν. Και αυτό παρά το γεγονός ότι η αμόλυβδη επιβαρύνει άμεσα εκατομμύρια οδηγούς και αποτελεί καθημερινό κόστος για νοικοκυριά και επιχειρήσεις.

Η σύγκριση με την Ευρώπη είναι αναπόφευκτη

Στη Γερμανία, η απάντηση στην άνοδο των τιμών ήταν μια ευρύτερη φορολογική παρέμβαση, με μειώσεις που αφορούν τόσο τη βενζίνη όσο και το diesel. Στην Ισπανία, επίσης, η κυβέρνηση κινήθηκε με οριζόντιες μειώσεις φόρων στα καύσιμα, επιχειρώντας να μεταφέρει πιο άμεσα την ελάφρυνση στην αντλία. Η διαφορά φιλοσοφίας είναι εμφανής. Εκεί, το εργαλείο είναι κυρίως ο φόρος. Εδώ, το εργαλείο είναι η επιδότηση και μάλιστα σε πολύ περιορισμένη κλίμακα. Αυτό δεν σημαίνει ότι όλες οι ευρωπαϊκές χώρες ακολουθούν την ίδια συνταγή. Άλλες προχωρούν σε οριζόντιες μειώσεις, άλλες σε στοχευμένες ενισχύσεις και άλλες σε μικτά σχήματα. Όμως σε πολλές περιπτώσεις, οι κυβερνήσεις επιλέγουν να παρέμβουν πιο βαθιά στη δομή της τελικής τιμής. Στην Ελλάδα, αντίθετα, η κυβέρνηση αποφεύγει να ανοίξει το κεφάλαιο μιας γενικευμένης μείωσης του ΕΦΚ.

Και εδώ βρίσκεται η ουσία. Όταν οι τιμές ανεβαίνουν, η μείωση ενός φόρου έχει άμεσο και καθαρό αποτύπωμα στην τελική τιμή. Η επιδότηση, αντίθετα, έχει συγκεκριμένη διάρκεια, συγκεκριμένο δημοσιονομικό κόστος και μπορεί να αλλάξει από δεκαπενθήμερο σε δεκαπενθήμερο. Αυτό ακριβώς φαίνεται να επιλέγει τώρα το οικονομικό επιτελείο: προσωρινές, ελεγχόμενες παρεμβάσεις αντί για μόνιμες ή ευρύτερες μειώσεις φόρων.

Πέντε λεπτά στο diesel, τίποτα στη βενζίνη

Η αύξηση της επιδότησης στο πετρέλαιο κίνησης από 10 σε 15 λεπτά είναι, βέβαια, μια πρόσθετη ελάφρυνση. Όμως το μέγεθός της παραμένει περιορισμένο, ιδιαίτερα αν ληφθεί υπόψη ο ρόλος του diesel στην οικονομία.

Δεν αφορά μόνο τους ιδιώτες οδηγούς. Είναι βασικό καύσιμο για τις μεταφορές, τα φορτηγά, τις εμπορευματικές διακινήσεις, την εφοδιαστική αλυσίδα και μεγάλο μέρος της παραγωγικής δραστηριότητας. Όταν ακριβαίνει το diesel, το κόστος δεν σταματά στο πρατήριο. Μεταφέρεται στην αγορά, στις επιχειρήσεις και τελικά στον καταναλωτή. Γι’ αυτό και η πρόσθετη στήριξη των 5 λεπτών δύσκολα μπορεί να θεωρηθεί παρέμβαση που αλλάζει ουσιαστικά την εικόνα. Στη βενζίνη τα πράγματα είναι ακόμη πιο καθαρά: η νέα κρατική παρέμβαση είναι μηδενική.

Η επιλογή αυτή δείχνει ότι το οικονομικό επιτελείο έχει αποφασίσει να κρατήσει στάση αναμονής. Δεν θέλει να εξαντλήσει από τώρα τα διαθέσιμα δημοσιονομικά περιθώρια και προτιμά να περιμένει την εξέλιξη των διεθνών τιμών. Εάν υπάρξει αποκλιμάκωση, θα έχει αποφύγει μια πιο ακριβή παρέμβαση. Εάν όμως οι τιμές παραμείνουν ψηλά, τότε η πίεση για νέο πακέτο μέτρων θα αυξηθεί. Με άλλα λόγια, η κυβέρνηση αγοράζει χρόνο. Και αυτός ο χρόνος οδηγεί κατευθείαν στο επόμενο μεγάλο μέτωπο, το πετρέλαιο θέρμανσης.

Τα «λεφτά» μένουν για τη θέρμανση

Εκεί φαίνεται ότι θα πέσει το μεγαλύτερο βάρος. Η κυβέρνηση θέλει να φτάσει όσο γίνεται πιο κοντά στην έναρξη της διάθεσης του πετρελαίου θέρμανσης, ώστε να γνωρίζει πού θα βρίσκονται οι διεθνείς τιμές και πόσο μεγάλη παρέμβαση θα χρειαστεί.Ο σχεδιασμός δείχνει ότι τα περισσότερα δημοσιονομικά «πυρομαχικά» κρατούνται για τη θέρμανση, με στόχο να συγκρατηθεί η τιμή εκκίνησης και να ενισχυθεί περισσότερο το επίδομα θέρμανσης.

Αυτό εξηγεί σε μεγάλο βαθμό και τη σημερινή αυτοσυγκράτηση. Η κυβέρνηση δεν θέλει να «κάψει» τώρα πόρους σε μια πιο γενικευμένη παρέμβαση στα καύσιμα κίνησης, γνωρίζοντας ότι σε λίγες εβδομάδες θα ανοίξει το πολύ πιο πολιτικά ευαίσθητο μέτωπο της θέρμανσης. Μόνο που μέχρι τότε η εικόνα παραμένει αυτή: πέντε λεπτά επιπλέον στο diesel, τίποτα καινούργιο στη βενζίνη και αναμονή για τη θέρμανση. Και την ώρα που σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες η συζήτηση αφορά πόσο βαθιά θα πέσουν οι φόροι, στην Ελλάδα εξακολουθούμε να μετράμε αν η ανάσα στην αντλία θα είναι πέντε, δέκα ή δεκαπέντε λεπτά.

topontiki.gr