Μπρα ντε φερ Ελλάδας – Τουρκίας στη σκιά του πολέμου στο Ιράν

Μετά από ημέρες αξιοπρόσεκτης σιωπής, τελικά η Τουρκία αντέδρασε στην ελληνική αποστολή στην Κύπρο και τη μεταφορά πυροβολαρχίας Patriot στην Κάρπαθο.

Το τουρκικό υπουργείο Εξωτερικών με ανακοίνωση του επανέλαβε τα περί αποστρατιωτικοποίησης των νησιών του ανατολικού Αιγαίου και των Δωδεκανήσων. Ενώ άφησε αιχμές κατά του υπουργού Άμυνας, Νίκου Δένδια, κάνοντας λόγο για “ορισμένους κύκλους” που “κατηγορούν την Τουρκία για αναθεωρητισμό” και “προσπαθούν να δηλητηριάσουν τις διμερείς μας σχέσεις”. 

Αφορμή για τις νέες αιχμές της Άγκυρας κατά Δένδια στάθηκαν οι πρόσφατες δηλώσεις του υπουργού Άμυνας (Alpha) για την αποστολή των Patriot στην Κάρπαθο και των δύο φρεγατών και τεσσάρων F16 στην Κύπρο. 

“Οι Τουρκοκύπριοι και η Τουρκική Δημοκρατία της Βόρειας Κύπρου, με την υποστήριξη της Μητέρας Πατρίδας και Εγγυήτριας Τουρκίας, είναι ικανοί να διασφαλίσουν την ασφάλειά τους και δεν εξαρτώνται από κανέναν άλλο”, ανέφερε επίσης στην ανακοίνωση του το τουρκικό ΥΠΕΞ.

Στο ίδιο μήκος κύματος το τουρκικό υπουργείο Άμυνας διαμήνυσε ότι: «Ως Τουρκία δεν θα διστάσουμε να χρησιμοποιήσουμε τις εξουσίες που μας παρέχει το καθεστώς εγγυήτριας δύναμης ενάντια σε εχθρικές συμπεριφορές που απειλούν την ασφάλεια των Τουρκοκυπρίων».

Γιατί άργησε να αντιδράσει η Τουρκία και πως απάντησε η Αθήνα

Η τουρκική αντίδραση δεν εξέπληξε την Αθήνα. Αν μη τι άλλο, έκπληξη ήταν ότι η Άγκυρα δεν είχε αντιδράσει εξαρχής. Αλλά προφανώς και η ελληνική αποστολή στην Κύπρο και η μεταφορά των Patriot στην Κάρπαθο δεν πραγματοποιήθηκαν εν αγνοία ΗΠΑ και Μεγάλης Βρετανίας. Και δεν ήταν εύκολο στην Τουρκία να αντιδράσει σε κινήσεις άμυνας των ΝΑΤΟϊκών της συμμάχων απέναντι στο Ιράν και τη Χεζμπολάχ.

Το ελληνικό υπουργείο Εξωτερικών απάντησε βέβαια αμέσως στους τουρκικούς ισχυρισμούς. “Μονομερείς αιτιάσεις περί αποστρατιωτικοποίησης των νησιών του Αιγαίου είναι ανυπόστατες και έχουν απορριφθεί επανειλημμένως στο σύνολό τους. Το καθεστώς των ελληνικών νησιών του Ανατολικού Αιγαίου διέπεται από τη Συνθήκη Ειρήνης της Λωζάννης του 1923, τη Σύμβαση του Montreux του 1936 και τη Συνθήκη Ειρήνης των Παρισίων του 1947, στην οποία μάλιστα η Τουρκία δεν είναι καν συμβαλλόμενο μέρος.

Οι συνθήκες αυτές δεν καταλείπουν καμία αμφιβολία για το καθεστώς των νησιών.

Η αμυντική διάταξη της Ελλάδας είναι αδιαπραγμάτευτη. Η εμπόλεμη κατάσταση στην ευρύτερη γειτονιά μας επιτάσσει την αναγκαία αμυντική προπαρασκευή της χώρας. Η επικρατούσα αβεβαιότητα και ο κίνδυνος περαιτέρω κλιμάκωσης του πολέμου καλούν για σύνεση και νηφαλιότητα, όχι για ανίσχυρες τοποθετήσεις”, τόνισε η εκπρόσωπος του ΥΠΕΞ Λάνα Ζωχιού.

 

Το μήνυμα που θέλησε να στείλει η Τουρκία

Στο κυβερνητικό στρατόπεδο θεωρούν πάντως ότι δεν θα διαταραχθούν τα “ήρεμα νερά” στα ελληνοτουρκικά. Εκτιμάται επίσης ότι η κυβέρνηση Ερντογάν αντέδρασε σε σχετικά ήπιους τόνους και με χρονοκαθυστέρηση επειδή η αντιπολίτευση και ο τύπος της Τουρκίας είχαν αρχίσει να θέτουν ερωτήματα για τη σιωπή της τουρκικής προεδρίας απέναντι στις ελληνικές κινήσεις.

Η Άγκυρα βέβαια παρότι δεν θέλησε σε αυτή την κρίσιμη συγκυρία να προκαλέσει τη δυσαρέσκεια του Ντόναλντ Τραμπ με “γκρίνιες” για μία στρατιωτική αποστολή που εντάσσεται στην άμυνα κατά του Ιράν, δεν έχει κανένα σκοπό να αφήσει τους Patriot να εγκατασταθούν μόνιμα στην Κάρπαθο και κυρίως ελληνικά μαχητικά αεροσκάφη να συνεχίσουν να σταθμεύουν στην Κύπρο. Σημειωτέον ότι το δεύτερο έχει να συμβεί από τη δεκαετία του 1960 και φυσικά προβληματίζει την Τουρκία.

Η Αθήνα αποφεύγει βέβαια να απαντήσει στο ερώτημα εάν και πότε θα αποσυρθούν οι δυνάμεις από την Κύπρο και οι Patriot από την Κάρπαθο, δηλώνοντας απλώς ότι θα παραμείνουν εκεί για όσο χρειαστεί.

 

Οι γαλάζιες ελπίδες για υποβάθμιση της Τουρκίας λόγω Ιράν

Παρότι Τουρκία- Ιράν είχαν παραδοσιακά ανταγωνιστικές σχέσεις λόγω και των διαφορετικών ισλαμικών δογμάτων, τα τελευταία χρόνια ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν στο πλαίσιο της οπορτουνιστικής του διπλωματίας είχε ανοίξει διαύλους με Τεχεράνη. Ταυτόχρονα εμφανιζόταν ο ίδιος ως ο βασικός συνομιλητής της Δύσης στην περιοχή, δεδομένου του αντιδυτικού προσανατολισμού του καθεστώτος του Ιράν.

Τώρα ο Τούρκος πρόεδρος αφενός δεν θέλει να έρθει σε αντιπαράθεση με τις ΗΠΑ, αφετέρου δεν μπορεί να χαλάσει το προφίλ του επίδοξου “ηγέτη του μουσουλμανικού κόσμου” που χτίζει εντός και εκτός Τουρκίας. Και δεν θέλει φυσικά να υποβαθμιστεί ο γεωπολιτικός ρόλος της Τουρκίας.

Στη Νέα Δημοκρατία πάντως ελπίζουν ότι με τον πόλεμο στο Ιράν τελικά μπορεί να αναβαθμιστεί ο ρόλος της Ελλάδας και να χάσει η Τουρκία. Γαλάζια στελέχη προσδοκούν για παράδειγμα ότι εφόσον το σχέδιο Νετανιάχου- Τραμπ πετύχει και στην Τεχεράνη εγκαθιδρυθεί ένα φιλοαμερικανικό καθεστώς, τη θέση που είχε μέχρι σήμερα στους σχεδιασμούς ΗΠΑ στην περιοχή η Τουρκία θα πάρει το Ιράν, το οποίο διαθέτει εξίσου αν όχι ακόμη περισσότερο στρατηγική θέση και τα τρίτα μεγαλύτερα αποθέματα πετρελαίου στον κόσμο.

Στο γαλάζιο στρατόπεδο δεν πέρασε άλλωστε απαρατήρητο το γεγονός ότι η Wall Street Journal σε αρθρο της υποστηρίζει ότι θα πρέπει να περιοριστεί ο ρόλος της Τουρκίας στη Μέση Ανατολη μετά την πτώση του ιρανικού καθεστώτος, με το σκεπτικό ότι η Αγκυρα δεν υπήρξε και ο πιο αξιόπιστος συμμαχος για τις ΗΠΑ.

Όλο αυτό όμως προϋποθέτει ότι το σχέδιο Ισραήλ- ΗΠΑ όντως θα πετύχει. Και κάτι τέτοιο αυτή τη στιγμή δε φαίνεται να είναι δεδομένο. Αντίθετα σε πρώτη φάση τουλάχιστον μοιάζει πιθανότερο να ενισχυθούν τα απομεινάρια των Φρουρών της Επανάστασης, η χώρα να βυθιστεί σε έναν εμφύλιο πόλεμο και οι ΗΠΑ να σύρουν το ΝΑΤΟ σε χερσαίες επιχειρήσεις και ναυτικές αποστολές στον Περσικό Κόλπο.

 

Ο Ερντογάν παίζει πάλι σε διπλό ταμπλό

Σε αυτό το σενάριο, η Τουρκία θα επιδιώξει να διατηρήσει το γεωπολιτικό της γόητρο τόσο στα μάτια της Δύσης όσο και στον μουσουλμανικό κόσμο. Τίθεται δε το ερώτημα ποια η θέση της Ελλάδας εάν η Τουρκία και το Ισραήλ τα ξαναβρούν, με αμερικανική μεσολάβηση.

Σημειωτέον ότι ο Ερντογάν απέφυγε να καταγγείλει ευθέως το Ισραήλ για την επίθεση κατά του Ιράν, την οποία είχε στηλιτεύσει αλλά γενικόλογα. Ενώ μετά την κατάρριψη πυραύλου, που είχε στόχο την αμερικανική βάση Ιντσιρλίκ στην Τουρκία, δήλωσε ότι:

“Οι πύραυλοι και τα καμικάζι drones, που έστειλε το Ιράν σε άλλες χώρες της περιοχής, ενισχύουν τον κίνδυνο εξάπλωσης της φωτιάς σε μια πολύ μεγαλύτερη περιοχή. Δεν θα υπάρξει η παραμικρή αμέλεια ή δισταγμός όσον αφορά την ασφάλεια των συνόρων και του εναέριου χώρου μας.” 

Υπενθυμίζεται ότι το τουρκικό Υπουργείο Άμυνας ανέφερε ότι ένας βαλλιστικός πύραυλος που εκτοξεύθηκε από το Ιράν προς τον τουρκικό εναέριο χώρο, αφού πέρασε από τη Συρία και το Ιράκ, καταστράφηκε από τα συστήματα αεράμυνας και πυραυλικής άμυνας του ΝΑΤΟ πάνω από την ανατολική Μεσόγειο.

Οι Ένοπλες Δυνάμεις του Ιράν πάντως αρνήθηκαν ότι εκτόξευσαν τον πύραυλο και διαβεβαίωσαν ότι σέβονται την κυριαρχία της Τουρκίας.

news247.gr

ΣΩΤΗΡΗΣ ΔΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ/EUROKINISSI