Φωτιές από το δίκτυο, στελέχη στις Αρχές – Ο ΔΕΔΔΗΕ όμως πότε θα πληρώσει;

Άραχθος σήμερα. Ρέθυμνο την προηγούμενη εβδομάδα. Και δεν είναι οι μόνες περιπτώσεις.

Οι αρμόδιες αρχές στρέφονται πλέον επανειλημμένα προς το ηλεκτρικό δίκτυο, διερευνώντας εάν βλάβες, ελλιπής συντήρηση ή άλλες παραλείψεις συνδέονται με την έναρξη καταστροφικών πυρκαγιών.

Σύμφωνα με τις τελευταίες πληροφορίες, για την πυρκαγιά στον Άραχθο προσήχθησαν δύο στελέχη του ΔΕΔΔΗΕ. Αντίστοιχη κινητοποίηση των αρχών υπήρξε και για πυρκαγιά στο Ρέθυμνο.

Και εδώ αρχίζει ένα ερώτημα που η κυβέρνηση δεν μπορεί πλέον να αποφεύγει:

Αν αναζητούνται ευθύνες από υπαλλήλους και στελέχη του ΔΕΔΔΗΕ, ποιος αναζητά την ευθύνη του ίδιου του ΔΕΔΔΗΕ;

Γιατί ένας τεχνικός δεν αποφασίζει πόσα χρήματα θα διατεθούν για τη συντήρηση του δικτύου.

Δεν αποφασίζει πόσο προσωπικό θα προσληφθεί.

Δεν χαράσσει το πρόγραμμα αντικατάστασης παλαιών στύλων, καλωδίων και μετασχηματιστών.

Δεν αποφασίζει πόσο συχνά θα επιθεωρούνται χιλιάδες χιλιόμετρα δικτύου ούτε ποιες περιοχές υψηλού κινδύνου θα προηγηθούν.

Αυτές είναι εταιρικές και διοικητικές αποφάσεις.

Επομένως, εάν σε μια συγκεκριμένη υπόθεση αποδειχθεί ότι μια πυρκαγιά προκλήθηκε από πλημμελώς συντηρημένο ηλεκτρικό δίκτυο, η ευθύνη δεν μπορεί να εξαντλείται στον τελευταίο υπάλληλο της αλυσίδας.

Στην Αμερική ο λογαριασμός φτάνει στην εταιρεία

Το ζήτημα είχε θέσει ήδη από το 2024, μιλώντας στο Πρώτο Πρόγραμμα 91,6 και στον Βασίλη Αδαμόπουλο, ο καθηγητής Συνολάκης, αναφερόμενος στο πώς αντιμετωπίζονται στις Ηνωμένες Πολιτείες οι εταιρείες ηλεκτρισμού όταν το δίκτυό τους προκαλεί πυρκαγιές.

Και υπάρχει ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα.

Η αμερικανική PG&E βρέθηκε αντιμέτωπη με τεράστιες οικονομικές συνέπειες για καταστροφικές πυρκαγιές στην Καλιφόρνια που συνδέθηκαν με τις εγκαταστάσεις της.

Οι οικονομικές απαιτήσεις έφτασαν σε δυσθεώρητα ύψη και η εταιρεία οδηγήθηκε το 2019 σε διαδικασία πτωχευτικής προστασίας και αναδιοργάνωσης.

Αυτή είναι η τεράστια διαφορά φιλοσοφίας:

Όταν η αμέλεια μιας εταιρείας προκαλεί καταστροφή, δεν πληρώνει μόνο ο υπάλληλος. Πληρώνει η εταιρεία.

Και πληρώνει τόσο ακριβά ώστε να έχει κάθε οικονομικό κίνητρο να επενδύσει στην πρόληψη πριν συμβεί η επόμενη καταστροφή.

Στην Ελλάδα ποιος πληρώνει;

Εδώ τα πράγματα μοιάζουν διαφορετικά.

Ο πολίτης που προκαλεί από αμέλεια μια πυρκαγιά μπορεί να συλληφθεί, να οδηγηθεί στον εισαγγελέα, να αντιμετωπίσει ποινικές κυρώσεις και βαρύτατα διοικητικά πρόστιμα.

Και σωστά.

Όταν όμως οι ίδιες οι αρχές διερευνούν το ηλεκτρικό δίκτυο ως πιθανή αιτία μιας πυρκαγιάς, ακούμε για προσαγωγές και διώξεις υπαλλήλων.

Για την εταιρεία τι ακούμε;

Πόσα πρόστιμα έχουν επιβληθεί στον ΔΕΔΔΗΕ για πυρκαγιές που αποδεδειγμένα προκλήθηκαν από εγκαταστάσεις του;

Πόσα χρήματα έχει κληθεί να επιστρέψει στο Δημόσιο για το κόστος κατάσβεσης;

Πόσες αποζημιώσεις έχουν αναζητηθεί για καμένες περιουσίες και περιβαλλοντικές καταστροφές;

Πόσες φορές ελέγχθηκε η διοίκηση για το εάν υπήρξε επαρκής προληπτική συντήρηση;

Ας δημοσιοποιήσει η κυβέρνηση – που διατηρεί το 51% της εταιρείας και ασκεί κρατικό έλεγχο με διορισμένο διευθύνων σύμβουλο – τα στοιχεία.

Έναν αριθμό ζητάμε: πόσα ευρώ κυρώσεων έχουν επιβληθεί στον ΔΕΔΔΗΕ για πυρκαγιές που αποδεδειγμένα ξεκίνησαν από το δίκτυό του;

Και υπάρχει ακόμη ένα ζήτημα που δεν πρέπει να ξεχνάμε

Ο ΔΕΔΔΗΕ ήταν μια αμιγώς κρατική εταιρεία.

Το 2021, επί κυβέρνησης Νέας Δημοκρατίας, πωλήθηκε το 49% του ΔΕΔΔΗΕ στη Macquarie, έναντι περίπου 2,1 δισεκατομμυρίων ευρώ, με το 51% να παραμένει στη ΔΕΗ.

Η κυβέρνηση παρουσίασε τότε τη συναλλαγή ως μεγάλη επενδυτική επιτυχία.

Αλλά η ιδιωτική συμμετοχή σε μια κρίσιμη εθνική υποδομή δεν μπορεί να σημαίνει μόνο συμμετοχή στην οικονομική της αξία.

Σημαίνει και ευθύνη.

Δεν μπορεί να ιδιωτικοποιείται ένα μεγάλο μέρος της αξίας μιας υποδομής και, όταν η λειτουργία αυτής της υποδομής εξετάζεται ως αιτία μιας καταστροφής, το κόστος να κοινωνικοποιείται.

Γιατί σήμερα ποιος πληρώνει μια μεγάλη πυρκαγιά;

Το κράτος πληρώνει τα εναέρια μέσα.

Το κράτος πληρώνει την Πυροσβεστική.

Το κράτος πληρώνει τις όποιες αποζημιώσεις.

Οι δήμοι και οι περιφέρειες πληρώνουν για την αποκατάσταση.

Και τελικά όλα αυτά τα πληρώνει ο Έλληνας φορολογούμενος.

Εάν όμως αποδειχθεί ότι η φωτιά ξεκίνησε εξαιτίας πλημμελούς συντήρησης μιας ηλεκτρικής εγκατάστασης, γιατί ο λογαριασμός να καταλήγει πάλι στον φορολογούμενο;

Δεν μπορεί να υπάρχουν δύο μέτρα και δύο σταθμά

Αν ένας αγρότης προκαλέσει πυρκαγιά καίγοντας ξερά χόρτα, θα αναζητηθεί.

Αν ένας πολίτης πετάξει ένα τσιγάρο, θα αναζητηθεί.

Αν κάποιος κάνει θερμές εργασίες και προκαλέσει πυρκαγιά, θα αναζητηθεί θα συλληφθεί και θα πληρώσει.

Και έτσι πρέπει να γίνεται.

Αλλά ο ίδιος κανόνας πρέπει να ισχύει για όλους.

Εάν μια μεγάλη εταιρεία που διαχειρίζεται κρίσιμες υποδομές προκαλέσει, από αποδεδειγμένη αμέλεια ή ελλιπή συντήρηση, μια πυρκαγιά, πρέπει να πληρώνει και αυτή.

Όχι μόνο ο τεχνικός.

Όχι μόνο ο προϊστάμενος.

Η ίδια η εταιρεία.

Και όσο πληθαίνουν οι υποθέσεις στις οποίες οι αρχές εξετάζουν τον ρόλο του ηλεκτρικού δικτύου, τόσο περισσότερο μεγαλώνει ένα πολιτικό ερώτημα που δεν μπορεί να μείνει αναπάντητο:

Γιατί η κυβέρνηση εμφανίζεται τόσο αυστηρή όταν η φωτιά ξεκινά από έναν πολίτη και τόσο αμήχανη όταν στο κάδρο μπαίνει ο ΔΕΔΔΗΕ;

Άραχθος σήμερα. Ρέθυμνο πριν λίγες ημέρες. Άλλες υποθέσεις έχουν προηγηθεί.

Οι Αρχές φτάνουν στους υπαλλήλους.

Στην εταιρεία πότε θα φτάσει ο λογαριασμός;

Ζωή Στεργίου