Όταν η τεχνολογία λειτουργεί επιλεκτικά

Δεν είναι όλες οι υποθέσεις ίδιες. Όμως οι πολίτες έχουν δικαίωμα να απαιτούν την ίδια αποφασιστικότητα, την ίδια διαφάνεια και την ίδια αξιοποίηση των διαθέσιμων μέσων σε κάθε σοβαρή έρευνα.

Στην τραγωδία των Τεμπών, με τους 57 νεκρούς, η ελληνική κοινωνία παρακολουθούσε επί μήνες μια δημόσια συζήτηση γύρω από την απουσία κρίσιμου οπτικού υλικού. Ακούστηκαν εξηγήσεις για κάμερες που δεν κατέγραψαν, για αρχεία που δεν ήταν διαθέσιμα ή δεν είχαν εντοπιστεί. Στη συνέχεια εμφανίστηκαν νέα βίντεο μέσω του δικηγόρου Βασίλη Καπερνάρου, γεγονός που προκάλεσε νέα ερωτήματα: Πού βρίσκονταν μέχρι τότε; Γιατί δεν είχαν εντοπιστεί νωρίτερα; Είχε εξαντληθεί κάθε δυνατότητα αναζήτησής τους από την πρώτη στιγμή;

Λίγους μήνες αργότερα, στην υπόθεση της τρομοκρατικής εμπρηστικής επίθεσης στη Θεσσαλονίκη, η εικόνα ήταν εντελώς διαφορετική. Σχεδόν καθημερινά δημοσιοποιούνταν βίντεο από κάμερες ασφαλείας, διαδρομές, χρονικά σημεία, κινήσεις των εμπλεκομένων και λεπτομέρειες της έρευνας. Η εικόνα που δόθηκε ήταν ότι οι Αρχές είχαν κατορθώσει να ανασυνθέσουν σχεδόν κάθε βήμα των δραστών.

Και σαν να μην έφτανε αυτό, υπάρχει και η υπόθεση της Marfin. Δεκαέξι χρόνια μετά το έγκλημα, οι Αρχές ανακοίνωσαν ότι αξιοποίησαν σύγχρονες τεχνολογίες ανάλυσης εικόνας, ακόμη και εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης, προκειμένου να επανεξετάσουν παλαιό οπτικό υλικό και να αντλήσουν νέα στοιχεία.

Εδώ λοιπόν γεννάται ένας εύλογος προβληματισμός.

Αν η τεχνολογία μπορεί να αναλύσει βίντεο ηλικίας δεκαέξι ετών, αν μπορεί να βελτιώσει εικόνες, να συνδυάσει υλικό από δεκάδες κάμερες και να ανασυνθέσει με ακρίβεια τις κινήσεις υπόπτων, τότε γιατί στην υπόθεση των Τεμπών δημιουργήθηκε η εικόνα ότι κρίσιμο οπτικό υλικό ήταν αδύνατον να βρεθεί ή εμφανίστηκε μόνο μετά από τόσο μεγάλο χρονικό διάστημα;

Δεν πρόκειται για καταδίκη κανενός ούτε για υιοθέτηση θεωριών. Πρόκειται για ένα ερώτημα που θα έπρεπε να απασχολεί κάθε πολίτη.

Η τεχνολογία δεν μπορεί να λειτουργεί με δύο μέτρα και δύο σταθμά.

Δεν μπορεί να είναι πανίσχυρη όταν πρόκειται για μία υπόθεση και ξαφνικά να μοιάζει ανήμπορη όταν πρόκειται για μια άλλη που συγκλόνισε ολόκληρη τη χώρα.

Η εμπιστοσύνη στους θεσμούς δεν οικοδομείται με δηλώσεις. Οικοδομείται με συνέπεια.

Οι πολίτες θέλουν να γνωρίζουν ότι κάθε υπόθεση αντιμετωπίζεται με την ίδια επιμονή, ότι εξαντλείται κάθε τεχνολογική δυνατότητα και ότι κανένα αποδεικτικό στοιχείο δεν μένει αναξιοποίητο.

Διότι όταν η εικόνα που σχηματίζεται είναι πως σε ορισμένες υποθέσεις η τεχνολογία κάνει θαύματα, ενώ σε άλλες μοιάζει να… εξαφανίζεται, τότε δεν πλήττεται μόνο η αξιοπιστία μιας έρευνας.

Πλήττεται η εμπιστοσύνη της κοινωνίας απέναντι στην ίδια τη λειτουργία του κράτους και της Δικαιοσύνης.

Άγγελος Αγραφιώτης

Υποψήφιος Βουλευτής

ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΥΣΗΣ Μαγνησίας