Το ερώτημα δεν είναι γιατί εξεγείρονται οι νέοι, αλλά γιατί δεν εξεγείρονται πιο συχνά

Το μόνο που προσφέρουμε στη νεολαία αυτή τη στιγμή είναι πλήθος λόγων για να εξεγερθεί

Αξίζει τον κόπο να αναλογιστούμε τι σημαίνει να είσαι σήμερα νέα ή νέος, να είσαι 15-25 ετών, να είσαι στο σχολείο ή στο Πανεπιστήμιο ή σε κάποιο ΙΕΚ, ή ακόμη και να έχεις ήδη βγει στην εργασία.

Να καλείσαι να αντιμετωπίσεις ένα σχολείο σε βαθιά κρίση, υποστελεχωμένο, συχνά αποκομμένο από την πραγματικότητα και αμήχανο ως προς την ικανότητά του να σε προετοιμάσει για έναν κόσμο όλο και πιο περίπλοκο και ανασφαλή.

Να βρίσκεσαι σε ένα δημόσιο πανεπιστήμιο υποχρηματοδοτημένο και στοχοποιημένο, που προσπαθεί να ισορροπήσει ανάμεσα στην ικανότητά του να παράγει γνώση, έρευνα και εξειδίκευση και στις παθογένειες μιας κοινωνίας και οικονομίας που συχνά ανταμείβουν περισσότερο την αρπαχτή παρά τη δημιουργικότητα.

Να σκέφτεσαι ότι η βασική προοπτική που σου προσφέρεται, τουλάχιστον σε πρώτη φάση, δεν είναι να βρεις μια δουλειά ανάλογη με τις γνώσεις και δεξιότητές σου, αλλά στην καλύτερη περίπτωση μια δουλειά στον ευρύτερο χώρο των «υπηρεσιών», ή, για να το πούμε απλά, να κάνεις «σεζόν».

Να βλέπεις ολοένα και περισσότερο να μην αντιμετωπίζεσαι ως το μέλλον ή η ελπίδα της κοινωνίας, αλλά ως πρόβλημα, και επιπλέον «έξοδο», να σε θεωρούν εξ ορισμού «παραβατικό», να σε στραβοκοιτάνε τα «όργανα της τάξης» και άμα κάνεις το λάθος να διαμαρτυρηθείς και να διεκδικήσεις να αντιμετωπίζεις κλομπ και δακρυγόνα.

Να είσαι 16 ή 20 χρονών και να ξέρεις ότι όταν φτάσεις τα 45 έτη μεγάλες περιοχές του πλανήτη θα είναι κυριολεκτικά αβίωτες, γιατί παρά τις υποκριτικές διακηρύξεις, τίποτα δεν γίνεται για να ανακοπεί η κλιματική καταστροφή.

Να βλέπεις πολιτικές ελίτ και «παγκόσμιες ηγεσίες» να σου φτιάχνουν έναν κόσμο όλο και πιο διαιρεμένο, όλο και πιο βίαιο, όλο και πιο επικίνδυνο, έναν κόσμο όπου είναι πολύ πιθανό να σου ζητήσουν να πολεμήσεις σε πολέμους που κανένας δεν σε ρώτησε εάν συμφωνείς.

Να αντιμετωπίζεις μια κοινωνία που γερνάει με δραματικό τρόπο και αντί, ακριβώς για αυτόν τον λόγο, να επενδύει στη νεολαία, να κάνει το ακριβώς αντίθετο: να την αντιμετωπίζει ως βάρος, ως κόστος, ως μπελά, ως ενόχληση.

Αν τα σκεφτούμε όλο αυτά, αντιλήψεις και καταστάσεις που ισχύουν για όλη την Ευρώπη, και όχι μόνο για τη Γαλλία, τότε μπορούμε να καταλάβουμε ότι το θέμα δεν είναι γιατί εξεγείρεται η νεολαία, αλλά γιατί δεν εξεγείρεται ακόμη περισσότερο, ακόμη πιο έντονα, ακόμη πιο μαζικά, ακόμη πιο εκρηκτικά.

Κατανοούμε γιατί σήμερα παίρνουν σκυτάλη οι φοιτητικοί σύλλογοι της Αθήνας, ενώ και στην Ισπανία οι νέοι βγήκαν ήδη στους δρόμους γιατί είδαν τους ανθρώπους που πετάνε στο δρόμο, τα funds και οι εφαρμοζόμενες πολιτικές.

Ολοένα και περισσότερο φτιάχνουμε κοινωνίες που δεν προσφέρουν μέλλον στη νεολαία, αλλά κατά βάθος της λένε: «κάτσε καλά, γιατί χάρη σου κάνουμε». Κοινωνίες που στο όνομα μιας «ανάπτυξης» που στην πραγματικότητα είναι απλώς συνώνυμη της έκρηξης των κοινωνικών ανισοτήτων, της αναξιοκρατίας και του κυνισμού του μεγάλου πλούτου, δεν προσφέρουν πια ελπίδα, αλλά – στην καλύτερη των περιπτώσεων – πιθανότητες επιβίωσης, και αυτές ως ατομική πρόκληση και όχι ως εγγυημένο κοινωνικό δικαίωμα. Κοινωνίες όπου η διαρκής συναλλαγή, επιχειρηματική, πολιτική, πολιτικοεπιχειρηματική, υποκαθιστά κάθε έννοια λογοδοσίας στην κοινωνία, κάνοντας τη δημοκρατία πουκάμισο αδειανό.

Ποτέ δεν κάνουμε τον κόπο να ακούσουμε τι θέλουν οι νέοι, αυτοί που εύκολα τους απαξιώνουμε λέγοντας ότι «δεν διαβάζουν» ή ότι «είναι κολλημένοι στις οθόνες», όταν στην πραγματικότητα αυτοί που κατεξοχήν ζουν βουτηγμένοι στην εικονική πραγματικότητα των μέσων κοινωνική δικτύωσης είναι όσοι γκρινιάζουν για τα προβλήματα της νεολαίας.

Γιατί εάν τους ακούγαμε, τότε θα βλέπαμε ότι προβληματίζονται και αγωνιούν οι νέες και οι νέοι, θα βλέπαμε ότι έχουν αξίες και ιδανικά, ότι ιεραρχούν την ποιότητα της ζωής πάνω από την απλή αύξηση του εισοδήματος, ότι θέλουν πραγματική κοινωνικότητα, ελεύθερο χρόνο, δυνατότητα να ζήσουν πραγματικά, αντί διαρκώς να πρέπει να αποδεικνύουν ότι είναι επαρκείς, αξιοκρατία και δικαιοσύνη. Θα δούμε την αγωνία τους όταν συνειδητοποιούν ότι θα δουλεύουν μια ζωή για να ζουν τελικά με δανεικά και χειρότερα από τους γονείς τους, ότι θα πρέπει να αντιμετωπίσουν τον κυνισμό του εργοδότη και του σπιτονοικοκύρη, ότι θα στοχοποιούνται με το παραμικρό.

Οι νέοι, που κατεβαίνουν στους δρόμους, που κάνουν καταλήψεις, που συγκρούονται με την αστυνομία δεν είναι παραβατικοί. Πραγματικά παραβατική είναι μια κοινωνία που προσπαθεί, καθημερινά, να τους κάνει τη ζωή πιο δύσκολη και το μέλλον χειρότερο. Μια κοινωνία που έχουν κάθε λόγο να θέλουν να αλλάξουν.

Λευτέρης Θ. Χαραλαμπόπουλος

in.gr