Το παράδοξο της ελληνικής φτώχειας: Ουραγός στην αγοραστική δύναμη της ΕΕ – Πίσω και από τη Βουλγαρία

Η ελληνική οικονομία, παρά τους θετικούς ρυθμούς ανάπτυξης των τελευταίων ετών σε επίπεδο ΑΕΠ, βρίσκεται αντιμέτωπη με μια σκληρή πραγματικότητα στον τομέα των εισοδημάτων.

Τα πρόσφατα στοιχεία αναφορικά με τον μέσο ετήσιο μισθό πλήρους απασχόλησης τοποθετούν την Ελλάδα στην προτελευταία θέση της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με τις απολαβές να αγγίζουν μόλις τα 18.000 ευρώ. Στη βάση της πυραμίδας παραμένει η Βουλγαρία, ωστόσο η ταχύτητα σύγκλισης των γειτονικών χωρών υποδηλώνει ότι η κατάληψη της τελευταίας θέσης από την Ελλάδα είναι πλέον ένα ορατό ενδεχόμενο.

Η διάβρωση του εισοδήματος: ανισότητα και διάμεσος μισθός

Η εικόνα επιδεινώνεται δραματικά όταν η ανάλυση ξεφύγει από τον «μέσο όρο» και εστιάσει στον διάμεσο μισθό, ο οποίος αντικατοπτρίζει καλύτερα την πραγματικότητα για την πλειονότητα των εργαζομένων. Λόγω της υψηλής μισθολογικής ανισότητας —όπου η Ελλάδα κατατάσσεται ως η τέταρτη πιο άνιση χώρα στην ΕΕ— ο εκτιμώμενος διάμεσος μισθός για το 2024 υποχωρεί στα 15.179 ευρώ.

Σε αυτό το επίπεδο, η Ελλάδα υπολείπεται πλέον και της Ουγγαρίας, η οποία καταγράφει διάμεσο μισθό 16.235 ευρώ. Αυτό σημαίνει ότι ο «μεσαίος» εργαζόμενος στην Ελλάδα αμείβεται ήδη λιγότερο από τον αντίστοιχο Ούγγρο συνάδελφό του, ανατρέποντας τα δεδομένα των προηγούμενων δεκαετιών.

Το παράδοξο του κόστους ζωής: Η «τελευταία» θέση στην αγοραστική δύναμη

Το πιο κρίσιμο στοιχείο του ρεπορτάζ αναδεικνύεται από τη σύγκριση των μισθών με το τοπικό κόστος ζωής (Δείκτης Επιπέδου Τιμών). Ενώ ο Έλληνας εργαζόμενος αμείβεται οριακά περισσότερο από τον Βούλγαρο σε ονομαστικούς όρους, καλείται να επιβιώσει σε μια αγορά με δείκτη τιμών στο 86. Αντίθετα, η Ουγγαρία κινείται στο 74 και η Βουλγαρία στο 60.

Όταν ο διάμεσος μισθός προσαρμοστεί σε Μονάδες Αγοραστικής Δύναμης (PPS), η κατάταξη ανατρέπεται πλήρως:

• Ουγγαρία: 21.939 ευρώ (σε όρους αγοραστικής δύναμης)
• Βουλγαρία: 19.942 ευρώ (σε όρους αγοραστικής δύναμης)
• Ελλάδα: 17.650 ευρώ (σε όρους αγοραστικής δύναμης)

Πιο χαμηλά από τη Βουλγαρία

Το συμπέρασμα είναι αμείλικτο: Ο Έλληνας εργαζόμενος είναι πλέον ο φτωχότερος στην Ευρωπαϊκή Ένωση ως προς την ικανότητά του να αγοράζει βασικά αγαθά και υπηρεσίες, υποχωρώντας κάτω και από τη Βουλγαρία.

Για την πληρέστερη κατανόηση της κατάστασης, αξίζει να συνυπολογιστούν τα εξής δεδομένα από πρόσφατες εκθέσεις:

1. Η Έκθεση της Τράπεζας της Ελλάδος: Επισημαίνει ότι οι πραγματικοί μισθοί υπολείπονται ακόμα σημαντικά από τα προ κρίσης επίπεδα (2009), παρά τις ονομαστικές αυξήσεις στον κατώτατο μισθό. Η «διαρροή» αγοραστικής δύναμης οφείλεται κυρίως στον επίμονο πληθωρισμό τροφίμων και στο κόστος στέγασης.
2. Στοιχεία του Eurofound: Η Ελλάδα καταγράφει ένα από τα υψηλότερα ποσοστά «εργαζόμενων φτωχών» (in-work poverty) στην ΕΕ. Αυτό σημαίνει ότι η απασχόληση πλήρους ωραρίου δεν εγγυάται πλέον τη διαβίωση πάνω από το όριο της φτώχειας.
3. Έρευνα του ΙΝΕ-ΓΣΕΕ: Η αγοραστική δύναμη του κατώτατου μισθού στην Ελλάδα παραμένει η χαμηλότερη μεταξύ των χωρών της Ευρωζώνης, με το 1/3 του εισοδήματος των νοικοκυριών να απορροφάται αποκλειστικά από ενοίκια και λογαριασμούς ενέργειας.

Φαίνεται λοιπόν πλέον καθαρά ότι η σύγκλιση με την υπόλοιπη Ευρώπη λειτουργεί με δύο ταχύτητες: η χώρα συγκλίνει δημοσιονομικά, αλλά αποκλίνει κοινωνικά και βιοτικά, δημιουργώντας μια γενιά εργαζομένων που, παρά την εξειδίκευση και την εργατικότητά τους, διαθέτουν το ασθενέστερο πορτοφόλι της ηπείρου.

topontiki.gr