ΑΠΟΨΗ

Τουρκολιβυκό μνημόνιο: Όταν οι κυβερνητικοί πανηγυρισμοί προσκρούουν στη διπλωματική πραγματικότητα

21 Οκτωβρίου, 2026

⭐ Προσθέστε το HappenedNow στα Αγαπημένα της Google

Μείνετε ενημερωμένοι με τις τελευταίες ειδήσεις προσθέτοντας το HappenedNow στις πηγές ειδήσεων της Google.

Από το «πετύχαμε να μην κυρωθεί» στο «η κύρωση δεν αλλάζει τίποτα». Η κυβέρνηση Μητσοτάκη αντιμέτωπη με τις ίδιες της τις δηλώσεις.

21 Οκτωβρίου 2026

Υπάρχει μια αξιοθαύμαστη ικανότητα στην κυβέρνηση του Κυριάκου Μητσοτάκη: να παρουσιάζει κάθε εξέλιξη ως επιβεβαίωση της πολιτικής της. Όταν κάτι δεν συμβαίνει, το εμφανίζει ως διπλωματική επιτυχία. Όταν τελικά συμβαίνει, σπεύδει να εξηγήσει ότι δεν έχει καμία σημασία.

Αυτό ακριβώς παρακολουθούμε τις τελευταίες ώρες με το τουρκολιβυκό μνημόνιο.

Στις 20 Οκτωβρίου 2026, η Βουλή των Αντιπροσώπων της Λιβύης ενέκρινε ομόφωνα το μνημόνιο θαλάσσιας οριοθέτησης που είχε υπογραφεί το 2019 μεταξύ Τουρκίας και Λιβύης. Και δεν περιορίστηκε σε αυτό. Κατήργησε τις προηγούμενες αποφάσεις του 2020, με τις οποίες είχε απορρίψει τη συμφωνία και είχε διακόψει τις πολιτικές σχέσεις με την Άγκυρα.

Πρόκειται για μια ουσιαστική διπλωματική μεταβολή. Η πλευρά της ανατολικής Λιβύης, στην οποία η Αθήνα είχε επενδύσει σημαντικό πολιτικό και διπλωματικό κεφάλαιο, εγκαταλείπει την προηγούμενη στάση της και συντάσσεται με τη συμφωνία που η Ελλάδα αμφισβητεί από το 2019.

Και εδώ αρχίζουν τα πραγματικά προβλήματα για την αξιοπιστία της κυβερνητικής ενημέρωσης.

Τότε πανηγύριζαν για τη μη κύρωση!

Την 1η Σεπτεμβρίου 2025, ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης, μιλώντας στο Action 24, παρουσίαζε ως επίτευγμα της ελληνικής διπλωματίας το γεγονός ότι δεν είχε κυρωθεί το τουρκολιβυκό μνημόνιο από τη λιβυκή Βουλή.

Όταν μάλιστα ο δημοσιογράφος αμφισβήτησε τα αποτελέσματα των ελληνικών επαφών με τον στρατάρχη Χαφτάρ, ο υπουργός επέμεινε ότι το αποτέλεσμα ήταν ακριβώς εκείνο που περίμενε.

Στις 9 Σεπτεμβρίου 2025, μιλώντας στον ραδιοφωνικό σταθμό Παραπολιτικά, πήγε ακόμη παραπέρα.

Δήλωσε ότι δεν έβλεπε την κύρωση του μνημονίου στο εγγύς μέλλον και χαρακτήρισε την ελληνική προσπάθεια στη Λιβύη «προς ώρας απολύτως επιτυχή».

Αυτές δεν ήταν δηλώσεις κάποιου σχολιαστή. Ήταν οι δημόσιες εκτιμήσεις του ίδιου του υπουργού Εξωτερικών, καταγεγραμμένες στην επίσημη ιστοσελίδα του υπουργείου του.

Πού βρίσκεται, λοιπόν, σήμερα εκείνη η «απολύτως επιτυχής» διπλωματική προσπάθεια;

Και ο πρωθυπουργός έβλεπε θετικές εξελίξεις

Στις 7 Σεπτεμβρίου 2025, από το βήμα της Διεθνούς Έκθεσης Θεσσαλονίκης, ο Κυριάκος Μητσοτάκης δήλωνε ότι η Ελλάδα βρισκόταν σε καλό δρόμο για να πείσει τη Λιβύη πως ο φυσικός συνομιλητής της για την οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών είναι η Ελλάδα και όχι η Τουρκία.

Έναν χρόνο αργότερα, η λιβυκή Βουλή εγκρίνει ομόφωνα τη συμφωνία με την Άγκυρα.

Δεν πρόκειται ασφαλώς για απόδειξη ότι κάθε ελληνική διπλωματική πρωτοβουλία απέτυχε. Αποτελεί, όμως, μια εξέλιξη εντελώς αντίθετη προς την αισιόδοξη εικόνα που καλλιεργούσαν δημοσίως ο πρωθυπουργός και ο υπουργός Εξωτερικών.

Και γεννά ένα απολύτως εύλογο ερώτημα:

Η κυβέρνηση είχε πραγματική εικόνα των διαθέσεων και των προθέσεων της λιβυκής ηγεσίας ή παρουσίαζε τις προσδοκίες της ως διπλωματικά κεκτημένα;

Χθες ήταν εθνική επιτυχία. Σήμερα δεν έχει σημασία!

Μετά τη χθεσινή απόφαση, το ελληνικό Υπουργείο Εξωτερικών εξέδωσε ανακοίνωση, επισημαίνοντας ότι η έγκριση του μνημονίου δεν μεταβάλλει τον παράνομο και ανυπόστατο, κατά την ελληνική θέση, χαρακτήρα του.

Και στο σημείο αυτό η ελληνική διπλωματία έχει ένα σοβαρό νομικό επιχείρημα. Η κοινοβουλευτική έγκριση μιας συμφωνίας δεν υποχρεώνει τρίτα κράτη να αποδεχθούν θαλάσσιες οριοθετήσεις που παραβιάζουν τα δικαιώματά τους. Άλλωστε, και η Ευρωπαϊκή Ένωση επανέλαβε τις αντιρρήσεις της.

Όμως αυτό δεν απαντά στο πολιτικό ερώτημα.

Αν η μη κύρωση ήταν διπλωματική επιτυχία της κυβέρνησης, τότε η κύρωση τι ακριβώς είναι;

Δεν γίνεται ένα γεγονός να παρουσιάζεται ως καθοριστικής σημασίας όταν εξυπηρετεί το κυβερνητικό αφήγημα και ως άνευ σημασίας όταν η εξέλιξή του δεν εξυπηρετεί την ίδια επικοινωνιακή στρατηγική.

Η διεθνής νομιμότητα είναι ένα ζήτημα. Η αποτελεσματικότητα των διπλωματικών χειρισμών είναι ένα δεύτερο. Και η ειλικρινής ενημέρωση της ελληνικής κοινωνίας είναι ένα τρίτο.

Η κυβέρνηση οφείλει να απαντήσει και στα τρία.

Η εξωτερική πολιτική δεν μπορεί να λειτουργεί ως επικοινωνιακό δελτίο επιτυχιών

Η Τουρκία εργάστηκε συστηματικά για να ανατρέψει τη στάση της ανατολικής Λιβύης. Ανέπτυξε επαφές με το περιβάλλον Χαφτάρ και επιδίωξε να αποκτήσει επιρροή και στις δύο πλευρές της διαιρεμένης χώρας.

Το αποτέλεσμα της προσπάθειάς της αποτυπώθηκε στη χθεσινή ψηφοφορία.

Αντιθέτως, η Αθήνα, που είχε παρουσιάσει ως επιτυχία τη μη κύρωση, βρίσκεται σήμερα αντιμέτωπη με μια διαφορετική πραγματικότητα.

Η αντιπαράθεση αυτή δεν κρίνει από μόνη της το σύνολο της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής. Απαιτεί όμως εξηγήσεις για τις επιλογές, τις εκτιμήσεις και τις δημόσιες διαβεβαιώσεις της κυβέρνησης.

Και βεβαίως δεν αρκεί να επικαλούμαστε συνεχώς το Διεθνές Δίκαιο, όσο ισχυρά κι αν είναι τα ελληνικά επιχειρήματα. Χρειάζεται μια διπλωματία που να δημιουργεί πραγματικές συμμαχίες, να προβλέπει τις μεταβολές των συσχετισμών και να αποτρέπει δυσμενείς εξελίξεις.

Όχι μια επικοινωνιακή διαχείριση που βαφτίζει κάθε προσωρινό αποτέλεσμα «επιτυχία», αλλά όταν εκείνο ανατρέπεται αποφεύγει τον απολογισμό.

Η κυβέρνηση χρωστά εξηγήσεις

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης και ο Γιώργος Γεραπετρίτης οφείλουν να εξηγήσουν στους Έλληνες πολίτες:

Γιατί παρουσίαζαν τη μη κύρωση του τουρκολιβυκού μνημονίου ως αποτέλεσμα των δικών τους διπλωματικών χειρισμών;
Πώς εκτιμούσαν ότι δεν επίκειται κύρωση, ενώ η Τουρκία ενίσχυε τις σχέσεις της με την ανατολική Λιβύη;
Ποια συγκεκριμένα αποτελέσματα απέφεραν τελικά οι επαφές της ελληνικής κυβέρνησης με την πλευρά Χαφτάρ;
Ποια είναι η επόμενη διπλωματική πρωτοβουλία της Ελλάδας μετά τη χθεσινή απόφαση;

Η εξωτερική πολιτική δεν είναι τηλεοπτικό πάνελ. Δεν είναι κυβερνητικό σποτ. Και, κυρίως, δεν είναι ένας χώρος στον οποίο η επικοινωνιακή εικόνα μπορεί να υποκαθιστά την πραγματικότητα.

Τα κυριαρχικά δικαιώματα της Ελλάδας δεν χάνονται με μια ψηφοφορία στη Λιβύη. Αλλά ούτε και προστατεύονται με πανηγυρικές δηλώσεις στην Αθήνα.

Η κυβέρνηση ζητούσε να πιστέψουμε ότι είχε πετύχει να αποτρέψει την κύρωση του τουρκολιβυκού μνημονίου. Τώρα που η κύρωση έγινε πραγματικότητα, οφείλει να αναγνωρίσει ότι το αποτέλεσμα το οποίο επικαλούνταν ως δική της επιτυχία ανατράπηκε.

Γιατί η σοβαρή διπλωματία κρίνεται από τα αποτελέσματα και όχι από τις εντυπώσεις. Και η σοβαρή πολιτική ηγεσία αναλαμβάνει την ευθύνη των εκτιμήσεών της, αντί να αλλάζει κάθε φορά το αφήγημα για να ταιριάζει με τις εξελίξεις.

Άγγελος Αγραφιώτης

Υποψήφιος Βουλευτής

ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΥΣΗΣ Μαγνησίας

Πηγές – Τεκμηρίωση