Τουρκολιβυκό μνημόνιο: Πολιτική θύελλα για τους διπλωματικούς χειρισμούς – «Πυρ ομαδόν» κατά Μητσοτάκη και Γεραπετρίτη

Σφοδρές αντιδράσεις από το σύνολο σχεδόν των κομμάτων της αντιπολίτευσης, αλλά και από τον πρώην πρωθυπουργό, Αντώνη Σαμαρά, προκάλεσε η απόφαση της Βουλής των Αντιπροσώπων της Λιβύης να εγκρίνει το παράνομο τουρκολιβυκό μνημόνιο, αίροντας το ψήφισμα του 2020 που εμπόδιζε την έγκρισή του και δημιουργώντας νέα δεδομένα στην Ανατολική Μεσόγειο.

Η εξέλιξη αυτή φέρνει εκ νέου στο προσκήνιο τους χειρισμούς της κυβέρνησης Μητσοτάκη στην εξωτερική πολιτική και, κυρίως, τις διαβεβαιώσεις που είχαν δοθεί το προηγούμενο διάστημα για την πορεία των ελληνολιβυκών σχέσεων. Παρά τις επαφές της Αθήνας τόσο με την Τρίπολη όσο και με την ανατολική Λιβύη, η απόφαση του λιβυκού Κοινοβουλίου έρχεται να δημιουργήσει εύλογα ερωτήματα για την αποτελεσματικότητα της ελληνικής διπλωματίας και την εκτίμηση των συσχετισμών στην περιοχή.

Το ελληνικό υπουργείο Εξωτερικών, με ανακοίνωσή του, απέρριψε την απόφαση, υπογραμμίζοντας ότι δεν μεταβάλλει τον παράνομο, άκυρο και ανυπόστατο χαρακτήρα του τουρκολιβυκού μνημονίου, ενώ γνωστοποίησε ότι έχουν ήδη ενημερωθεί οι εταίροι και οι σύμμαχοι της χώρας.

«Θίγει κυριαρχικά δικαιώματα τρίτων χωρών, δεν συνάδει με το Δίκαιο της Θάλασσας και είναι άκυρο, τονίζουν από την πλευρά τους η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν και ο Αντόνιο Κόστα σε παρέμβασή τους.

Ωστόσο, η νομική ακυρότητα του μνημονίου δεν αναιρεί την πολιτική και διπλωματική σημασία της απόφασης, η οποία προστίθεται σε μια σειρά εξελίξεων που προκαλούν προβληματισμό για την πορεία των ελληνικών συμφερόντων στην Ανατολική Μεσόγειο.

Τα κόμματα της αντιπολίτευσης ασκούν δριμεία κριτική στην κυβέρνηση, καταλογίζοντάς της αποτυχία στην αντιμετώπιση των τουρκικών επιδιώξεων, έλλειψη αποτελεσματικής στρατηγικής και καλλιέργεια εφησυχασμού, ενώ ζητούν άμεσες διπλωματικές πρωτοβουλίες για την προάσπιση των κυριαρχικών δικαιωμάτων της χώρας.

ΕΛΑΣ: Αποτυχία Μητσοτάκη η κύρωση του τουρκολιβυκού μνημονίου – Να αλλάξουμε άμεσα πλεύση

Για σοβαρή διπλωματική αποτυχία της κυβέρνησης Μητσοτάκη κάνει λόγο η ΕΛΑΣ, υποστηρίζοντας ότι η απόφαση του λιβυκού Κοινοβουλίου αποτελεί αποτέλεσμα της μονοδιάστατης εξωτερικής πολιτικής που ακολουθεί η Αθήνα τα τελευταία χρόνια. Παράλληλα, ζητά άμεση και δυναμική αντίδραση σε διμερές και πολυμερές επίπεδο, αξιοποίηση της δυνατότητας επιβολής ευρωπαϊκών κυρώσεων σε Λιβύη και Τουρκία, καθώς και αλλαγή στρατηγικής με επέκταση των χωρικών υδάτων στα 12 ναυτικά μίλια στην Ανατολική Μεσόγειο και επιστροφή σε μια ενεργητική, πολυδιάστατη εξωτερική πολιτική.

Αναλυτικά η ανακοίνωση:

«Η απόφαση της Βουλής των Αντιπροσώπων της Λιβύης, να εγκρίνει το παράνομο τουρκολιβυκό Μνημόνιο και να άρει το ψήφισμα του 2020 που απαγόρευε την υιοθέτησή του, αποτελεί μία ευθεία και σοβαρή παραβίαση της διεθνούς νομιμότητας από πλευράς Λιβύης.

Η ελληνική κυβέρνηση οφείλει να αντιδράσει άμεσα και δυναμικά τόσο σε διμερές όσο και σε πολυμερές επίπεδο, και να επισημάνει τόσο στη λιβυκή κυβέρνηση όσο και στην πλευρά Χαφτάρ, τις βαρύτατες επιπτώσεις που θα έχει πλέον αυτή η κίνηση, τόσο στις σχέσεις Ελλάδας – Λιβύης όσο και στις σχέσεις Λιβύης – ΕΕ. Παράλληλα θα πρέπει να αξιοποιηθεί και η απειλή επιβολής ευρωπαϊκών κυρώσεων, τόσο στη Λιβύη όσο και στην Τουρκία.

Η εν λόγω εξέλιξη ωστόσο, δείχνει και την αποτυχία της εξωτερικής πολιτικής Μητσοτάκη όλα αυτά τα χρόνια: Απέτυχε να προλάβει την υπογραφή του παράνομου τουρκολιβυκού Μνημονίου, δεν κατάφερε να εξασφαλίσει ουσιαστική στήριξη από τους συμμάχους μας και ειδικά τις ΗΠΑ και την Γαλλία στην καταγγελία του και σήμερα εγκρίνεται και από το λιβυκό Κοινοβούλιο το τουρκολιβυκό μνημόνιο. Αυτή είναι η πρόοδος που έλεγε ο κ. Γεραπετρίτης ότι έχει διαπιστωθεί στις συζητήσεις Ελλάδας – Λιβύης για την οριοθέτηση ΑΟΖ; Αυτές είναι οι «ικανοποιητικές σχέσεις» με την ανατολική Λιβύη για τις οποίες μιλούσε η κυβέρνηση;

Δυστυχώς, η χώρα επί Μητσοτάκη, μετράει συνεχόμενες εθνικές ήττες. Η μονοδιάστατη και αποτυχημένη εξωτερική πολιτική που έχει ακολουθήσει η κυβέρνηση, είχε ως αποτέλεσμα να δημιουργηθούν στρατηγικά «κενά» στην περιοχή, τα οποία εκμεταλλεύεται η Τουρκία και παράγουν δυσμενή αποτελέσματα για την Ελλάδα.

Απαιτείται άμεση αλλαγή πλεύσης, με μία στρατηγική επέκτασης των χωρικών υδάτων στα 12 ν.μ. στην Ανατολική Μεσόγειο και οριοθέτησης με όμορες χώρες και με την προάσπιση των κυριαρχικών μας δικαιωμάτων απέναντι σε αναθεωρητικά αφηγήματα. Κυρίως όμως, πρέπει να επαναφέρουμε την πολυδιάστατη ενεργητική εξωτερική πολιτική της Ελλάδας, να επανέλθει η χώρα στο ρόλο του πυλώνα ειρήνης και σταθερότητας και να σταματήσουμε να είμαστε άβουλοι παρατηρητές των εξελίξεων όπως μετατραπήκαμε επί Μητσοτάκη».

ΣΑΜΑΡΑΣ: Ο Μητσοτάκης έπρεπε ήδη να έχει αποπέμψει τον Γεραπετρίτη

Νέα σφοδρή επίθεση κατά του Κυριάκου Μητσοτάκη και του Γιώργου Γεραπετρίτη εξαπολύει ο Αντώνης Σαμαράς, με αφορμή την απόφαση του λιβυκού Κοινοβουλίου, υποστηρίζοντας ότι οι εξελίξεις διαψεύδουν τις πρόσφατες διαβεβαιώσεις του υπουργού Εξωτερικών. Ο πρώην πρωθυπουργός επαναφέρει το ζήτημα της αποπομπής του Γιώργου Γεραπετρίτη, ενώ συνδέει την εξέλιξη στη Λιβύη με μια σειρά άλλων ζητημάτων εξωτερικής πολιτικής, ασκώντας παράλληλα κριτική στην κυβερνητική επιλογή των «ήρεμων νερών» με την Τουρκία.

Αναλυτικά η δήλωση:

«Τα δραματικά γεγονότα της Λιβύης, εκθέτουν ανεπανόρθωτα τον κ Γεραπετρίτη που πρόσφατα μας διαβεβαίωνε για τα ακριβώς αντίθετα. Εκθέτουν και τον Πρωθυπουργό που συμφωνεί σε όλα μαζί του, αντί να τον έχει ήδη αποπέμψει.

Και ενώ κύματα παράνομων μεταναστών από τη Λιβύη στοχεύουν την Κρήτη, πυκνώνουν τα σύννεφα ακόμα και για τη Μονή Σινά.

Την ίδια ώρα βλέπουμε την Τουρκία να αγοράζει συνεχώς -μέσω Βουλγαρικών εταιριών- ακίνητα στη Θράκη.

Και τον Ράμα να αγκαλιάζεται με τον Ερντογάν.

Κι εμείς κοιμισμένοι, κολυμπάμε πάντα στα δήθεν ήρεμα νερά με την Τουρκία…

Οφείλει ο κ Μητσοτακης να καταλάβει το μέγεθος των νέων γεωπολιτικών προβλημάτων που έχει δημιουργήσει στην Ελλάδα ο ίδιος με τον κ. Γεραπετρίτη».

ΠΑΣΟΚ: Αρνητική εξέλιξη για τα εθνικά συμφέροντα – Εκτεθειμένη η κυβέρνηση για τις διαβεβαιώσεις της

Για μια ιδιαίτερα αρνητική εξέλιξη με δυσμενείς επιπτώσεις στα εθνικά συμφέροντα κάνουν λόγο ο υπεύθυνος ΚΤΕ Εξωτερικών του ΠΑΣΟΚ, Δημήτρης Μάντζος, και ο αντιπρόεδρος της Ομάδας των Σοσιαλιστών και Δημοκρατών στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, Γιάννης Μανιάτης.

Σε κοινή τους ανακοίνωση επισημαίνουν την αντίφαση ανάμεσα στην απόφαση του λιβυκού Κοινοβουλίου και στις κυβερνητικές διαβεβαιώσεις για θετική πορεία των διαπραγματεύσεων με τη Λιβύη, καταλογίζοντας στην κυβέρνηση έλλειψη συνεκτικής εξωτερικής πολιτικής. Παράλληλα, ζητούν άμεση ενημέρωση των πολιτικών κομμάτων και της ελληνικής κοινωνίας, θέτοντας και το ζήτημα των επιπτώσεων στην ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου.

Αναλυτικά η ανακοίνωση:

«Η απόφαση της Βουλής των Αντιπροσώπων της Λιβύης να προχωρήσει στην κύρωση του παράνομου τουρκολιβυκού μνημονίου, αίροντας τη θέση που είχε διαμορφώσει από το 2020, σηματοδοτεί μια πολύ αρνητική εξέλιξη με προφανείς δυσμενείς επιπτώσεις στη γεωπολιτική θέση της χώρας και στα εθνικά μας συμφέροντα.

Το «μνημόνιο» που υπογράφηκε μεταξύ της Τουρκικής Κυβέρνησης και της Προσωρινής Κυβέρνησης της Τρίπολης, το 2019, επί διακυβέρνησης Νέας Δημοκρατίας, αντιβαίνει πλήρως προς το διεθνές δίκαιο της θάλασσας και δεν παράγει έννομα αποτελέσματα, καθώς διαγράφει πλήρως την Κρήτη και τα νησιά του Αιγαίου, προσβάλλοντας τα κυριαρχικά δικαιώματα της Ελλάδας και προωθώντας τις παράνομες και αναθεωρητικές διεκδικήσεις της Άγκυρας σε Αιγαίο και Ανατολική Μεσόγειο.

Η πολύ αρνητική αυτή εξέλιξη έρχεται σε συνέχεια της από 24 Αυγούστου 2026 ρηματικής διακοίνωσης της Κυβέρνησης της Τρίπολης για τις ενέργειες της χώρας μας για τη μελέτη και εκμετάλλευση των υδρογονανθράκων νοτίως της Κρήτης, και σε πλήρη αντίθεση με τις διαβεβαιώσεις της Ελληνικής Κυβέρνησης ότι η διαπραγμάτευση με τη Λιβύη για την οριοθέτηση ΑΟΖ έβαινε σε θετική κατεύθυνση και τις δηλώσεις του Έλληνα Υπουργού Εξωτερικών ότι έκλειναν «χαίνουσες πληγές» μεταξύ των δύο χώρων.

Η Ελληνική Κυβέρνηση οφείλει να ενημερώσει άμεσα τα πολιτικά κόμματα και την ελληνική κοινωνία για τις εξελίξεις στη Λιβύη και ευρύτερα τη Βόρεια Αφρική, καθώς και για τις επιπτώσεις στα εθνικά μας κυριαρχικά δικαιώματα και ιδίως στην υλοποίηση κρίσιμων υποδομών όπως η ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου. Η επικοινωνιακή, επιφανειακή και αντιφατική διαχείριση της κατάστασης από το 2019 έως σήμερα αναδεικνύει την έλλειψη συνεκτικής πολιτικής με πολύ αρνητικό αντίκτυπο στα εθνικά μας συμφέροντα».

ΚΚΕ: Εκτεθειμένη η κυβέρνηση για τον εφησυχασμό και το αφήγημα των «ισχυρών συμμαχιών»

Ευθύνες στην κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας για τον εφησυχασμό που καλλιεργούσε το προηγούμενο διάστημα αποδίδει το ΚΚΕ, επισημαίνοντας ότι οι επαφές των κυβερνητικών στελεχών τόσο με την Τρίπολη όσο και με τη Βεγγάζη δεν απέτρεψαν την έγκριση του τουρκολιβυκού μνημονίου. Ο Περισσός υποστηρίζει ότι η εξέλιξη αυτή διαψεύδει το κυβερνητικό αφήγημα περί «ισχυρών συμμαχιών» που διασφαλίζουν τα κυριαρχικά δικαιώματα της χώρας, ασκώντας παράλληλα κριτική στην εμπλοκή της Ελλάδας στους διεθνείς ιμπεριαλιστικούς σχεδιασμούς.

Αναλυτικά η ανακοίνωση:

«Η έγκριση του απαράδεκτου τουρκολιβυκού μνημονίου από τη Βουλή της Ανατολικής Λιβύης καθιστά υπόλογη την κυβέρνηση της ΝΔ, για τον εφησυχασμό που καλλιεργούσε όλη την προηγούμενη περίοδο με τα “πήγαινε έλα” των υπουργών της στη Λιβύη και τις διάφορες επαφές τόσο με το καθεστώς της Τρίπολης, όσο κι αυτό της Βεγγάζης.

Η κυβέρνηση της ΝΔ είναι πολλαπλά εκτεθειμένη και για έναν επιπλέον λόγο, γιατί η αρνητική αυτή εξέλιξη ξεμπροστιάζει την πολιτική της εμπλοκής στους επικίνδυνους ιμπεριαλιστικούς σχεδιασμούς και καταρρίπτει με πάταγο το κυβερνητικό αφήγημα ότι οι “ισχυρές συμμαχίες” της χώρας δήθεν διασφαλίζουν τα κυριαρχικά της δικαιώματα».

ΣΥΡΙΖΑ: Άλλη μια «επιτυχία» της εξωτερικής πολιτικής Μητσοτάκη – Σοβαρό διπλωματικό φιάσκο

Για ένα ακόμη σοβαρό φιάσκο της εξωτερικής πολιτικής της κυβέρνησης Μητσοτάκη κάνει λόγο η πρόεδρος της Κοινοβουλευτικής Ομάδας του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ, Ρένα Δούρου, σχολιάζοντας την έγκριση του τουρκολιβυκού μνημονίου από τη Βουλή των Αντιπροσώπων της Λιβύης. Με ιδιαίτερα αιχμηρό τρόπο, η Ρένα Δούρου καταλογίζει στην κυβέρνηση απουσία εθνικής στρατηγικής και διαδοχικές διπλωματικές ήττες, υποστηρίζοντας ότι απέτυχε να αξιοποιήσει τη δυνατότητα παραπομπής της διαφοράς στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης. Παράλληλα, ζητά επιστροφή σε μια ενεργητική, πολυδιάστατη εξωτερική πολιτική, με βάση το διεθνές δίκαιο και την προάσπιση των εθνικών συμφερόντων.

Αναλυτικά η δήλωση:

«Τι έχει να πει σήμερα ο κ. Μητσοτάκης για τη νέα «επιτυχία» της εξωτερικής πολιτικής του; Ούτε ο υπερυπολογιστής «Δαίδαλος» δεν μπορεί να τον βοηθήσει.

Η απόφαση της Βουλής των Αντιπροσώπων της Λιβύης για έγκριση του παράνομου και άκυρου τουρκολιβυκού μνημονίου συνιστά ένα ακόμη σοβαρό φιάσκο της εξωτερικής πολιτικής της ΝΔ, που πλήττει τα εθνικά μας συμφέροντα και τα κυριαρχικά μας δικαιώματα.

Η κυβέρνηση απέτυχε να αναλάβει ουσιαστικές πρωτοβουλίες για τη μόνη διέξοδο που στηρίζεται στο διεθνές δίκαιο: την παραπομπή της διαφοράς στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης, με συνυποσχετικό Ελλάδας και Λιβύης.

Αντί να αξιοποιήσει το γεγονός ότι η Λιβύη, σε αντίθεση με την Τουρκία, έχει προσχωρήσει στη Σύμβαση για το Δίκαιο της Θάλασσας, η κυβέρνηση της ΝΔ αφήνει ελεύθερο το πεδίο στην Άγκυρα να εργαλειοποιεί τη Λιβύη προωθώντας τις δικές της αναθεωρητικές διεκδικήσεις.

Αυτά είναι τα αποτελέσματα της εξωτερικής πολιτικής του δεδομένου και προβλέψιμου συμμάχου. Χωρίς εθνική στρατηγική, χωρίς διεθνές ειδικό βάρος, με τη μία διπλωματική ήττα να διαδέχεται την άλλη.

Η Ελλάδα δεν μπορεί να συνεχίσει ως προκεχωρημένο φυλάκιο μιας Δύσης σε αποδρομή. Χρειάζεται ενεργητική, πολυδιάστατη εξωτερική πολιτική, στη βάση του διεθνούς δικαίου, της ειρήνης και της υπεράσπισης των εθνικών μας συμφερόντων».

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΥΣΗ: «Ναυάγιο» η εξωτερική πολιτική της κυβέρνησης Μητσοτάκη

Με μια σύντομη αλλά ιδιαίτερα αιχμηρή δήλωση σχολίασε την απόφαση του λιβυκού Κοινοβουλίου ο πρόεδρος της Ελληνικής Λύσης, Κυριάκος Βελόπουλος. Επιστρατεύοντας την παλαιότερη αναφορά του Κυριάκου Μητσοτάκη στον «καπετάνιο» που καλείται να διαχειριστεί μια κρίση στις τρεις τα ξημερώματα, ο Κυριάκος Βελόπουλος χαρακτηρίζει «ναυάγιο» τόσο τον πρωθυπουργό όσο και την εξωτερική πολιτική της κυβέρνησης.

Αναλυτικά η δήλωση:

«Δεν χρειάστηκε καν ο καπετάνιος να σηκώσει το τηλέφωνο τρεις το πρωί, όπως έλεγε πρωθυπουργός, για ένα θέμα της εξωτερικής πολιτικής. Τρεις το μεσημέρι η Βουλή της Λιβύης αποφάσισε να αναγνωρίσει το τουρκολιβυκό μνημόνιο. Και ο καπετάνιος και η εξωτερική πολιτική είναι ναυάγιο».

ΝΙΚΗ: Εθνική ήττα η έγκριση του τουρκολιβυκού μνημονίου – Άμεση επέκταση των χωρικών υδάτων στα 12 μίλια

Ως «εθνική ήττα» χαρακτηρίζει η ΝΙΚΗ την έγκριση του τουρκολιβυκού μνημονίου από τη Βουλή των Αντιπροσώπων της Λιβύης, υποστηρίζοντας ότι η εξέλιξη αυτή επιβεβαιώνει τη διείσδυση της Τουρκίας και στις δύο πλευρές της χώρας. Το κόμμα ασκεί έντονη κριτική στον υπουργό Εξωτερικών Γιώργο Γεραπετρίτη για τις διαβεβαιώσεις του σχετικά με τις σχέσεις της Ελλάδας με την ανατολική Λιβύη, ζητώντας άμεση διεθνοποίηση του ζητήματος, ενεργοποίηση των συμμάχων της χώρας και επέκταση των χωρικών υδάτων στα 12 ναυτικά μίλια.

Αναλυτικά η ανακοίνωση:

«Μια εθνική ήττα ολοκληρώθηκε και ένα επιπλέον εμπόδιο ορθώνεται μπροστά στις εθνικές επιδιώξεις, με την υπογραφή και από τη Βουλή των Αντιπροσώπων της Βεγγάζης του τουρκολυβικού ψεύτομνημονίου.

Αυτή η εξέλιξη επιβεβαιώνει τη βαθιά τουρκική διείσδυση και στις δύο πλευρές της αφρικανικής χώρας και προαναγγέλλει τον ρόλο που θα παίξει η Άγκυρα στην επόμενη μέρα της Λιβύης.

Είναι το αποτέλεσμα της συντονισμένης δράσης του υπουργού Εξωτερικών Χακάν Φιντάν και του επικεφαλής της ΜΙΤ Ιμπραήμ Καλίν. Την ίδια ώρα, το ελληνικό ΥΠΕΞ παρακολουθεί τις εξελίξεις ανήμπορο να αντιδράσει, με τον υπουργό Γ. Γεραπετρίτη να έχει παρασύρει και τον ελληνικό λαό στον εφησυχασμό του, με τους ισχυρισμούς του περί συνεννόησης και ικανοποιητικών σχέσεων με την πλευρά της ανατολικής Λιβύης.

Οι καιροί ου μενετοί. Χρειάζεται άμεση αντίδραση από πλευράς Αθηνών με ενημέρωση και ενεργοποίηση των συμμάχων μας στην περιοχή, με εκ νέου διεθνοποίηση του ζητήματος και έμφαση στην πλήρη παραβίαση του Διεθνούς Δικαίου και, βέβαια, με άμεση ανακήρυξη της επέκτασης των χωρικών υδάτων στα 12 ν.μ, μια πάγια εθνική θέση που στηρίζει η ΝΙΚΗ».

Μανώλης Καλουδάς

dnews.gr