Τραμπ στην Κίνα: Η ισχυρότερη εποχή του Σι, το Ιράν και το δύσκολο παζάρι με τις ΗΠΑ

Ο Ντόναλντ Τραμπ επιστρέφει αυτή την εβδομάδα στο Πεκίνο για συνάντηση με τον Σι Τζινπίνγκ, σε μια επίσκεψη με ισχυρό συμβολισμό και δύσκολη ατζέντα.

Επτά χρόνια μετά την εντυπωσιακή υποδοχή του 2017, η Κίνα που τον υποδέχεται είναι πλέον πιο ισχυρή, πιο τεχνολογικά φιλόδοξη και πιο διεκδικητική, ενώ στο τραπέζι των συνομιλιών βρίσκονται το εμπόριο, η τεχνολογία, η Ταϊβάν και η νέα εστία έντασης: το Ιράν.

Η επιστροφή Τραμπ στο Πεκίνο και το μήνυμα ισχύος του Σι

Όταν ο Κινέζος ηγέτης Σι Τζινπίνγκ υποδεχθεί αυτή την εβδομάδα στο Πεκίνο τον Αμερικανό ομόλογό του, ο Ντόναλντ Τραμπ θα θυμηθεί αναπόφευκτα την προηγούμενη επίσκεψή του, το 2017.

Τότε, η κινεζική ηγεσία είχε φροντίσει να τον εντυπωσιάσει με κάθε τρόπο, προσφέροντάς του, μεταξύ άλλων, δείπνο μέσα στην Απαγορευμένη Πόλη – μια τιμή που δεν είχε δεχθεί ποτέ πριν Αμερικανός πρόεδρος.

Η φετινή υποδοχή αναμένεται να είναι εξίσου μεγαλοπρεπής, με το πρόγραμμα να περιλαμβάνει και στάση στο Ζονγκνανχάι, το αυστηρά φυλασσόμενο συγκρότημα όπου ζει και εργάζεται η κορυφαία πολιτική ηγεσία της Κίνας.

Η ατζέντα, ωστόσο, θα είναι εξίσου δύσκολη. Το Ιράν αποτελεί πλέον νέα πηγή έντασης στις σχέσεις Ουάσινγκτον – Πεκίνου, δίπλα στα ήδη ανοιχτά μέτωπα του εμπορίου, της τεχνολογίας και της Ταϊβάν.

Η Κίνα, το Πακιστάν και η κρίση με το Ιράν

Την ώρα που ο Ντόναλντ Τραμπ αναμένεται αργά απόψε, τοπική ώρα, στην Κίνα, τον κυριότερο οικονομικό και στρατηγικό εταίρο του Ιράν, το Πεκίνο εντείνει τις διπλωματικές κινήσεις γύρω από την κρίση.

Ο Κινέζος υπουργός Εξωτερικών Ουάνγκ Γι παρότρυνε το Πακιστάν να «εντατικοποιήσει» τις προσπάθειές του να μεσολαβήσει ανάμεσα στις ΗΠΑ και το Ιράν, εκφράζοντας παράλληλα την πρόθεση του Πεκίνου να συνεχίσει να υποστηρίζει την πρωτοβουλία, σύμφωνα με το επίσημο πρακτορείο ειδήσεων Νέα Κίνα.

Ο Ουάνγκ είχε χθες, Τρίτη, τηλεφωνική επικοινωνία με τον Πακιστανό ομόλογό του, Ισάκ Νταρ, όπως μετέδωσε σήμερα το πρακτορείο.

Σύμφωνα με το Νέα Κίνα, ο Κινέζος ΥΠΕΞ «κάλεσε το Πακιστάν να εντατικοποιήσει τις προσπάθειές του να μεσολαβήσει και να συμβάλει ώστε να αντιμετωπιστούν με προσήκοντα τρόπο τα ζητήματα που συνδέονται με το άνοιγμα του στενού του Ορμούζ».

«Η Κίνα θα συνεχίσει να υποστηρίζει τις μεσολαβητικές προσπάθειες του Πακιστάν και θα συνεισφέρει τη δική της συμβολή προς τον σκοπό αυτό», δήλωσε ακόμη ο Ουάνγκ Γι, σύμφωνα με το πρακτορείο.

Από την πλευρά του, το υπουργείο Εξωτερικών του Πακιστάν ανέφερε ότι «τα δύο μέρη τόνισαν τη σημασία που έχει να τηρηθεί διαρκής κατάπαυση του πυρός και να υπάρξουν εγγυήσεις για την ομαλή κυκλοφορία των πλοίων διαμέσου του στενού του Ορμούζ».

Αδιέξοδο στη διπλωματική διαδικασία

Η διπλωματική διαδικασία με πακιστανική μεσολάβηση για τον τερματισμό της κρίσης έχει περιέλθει σε αδιέξοδο.

Η ιρανική κυβέρνηση απέκλεισε χθες, Τρίτη, το ενδεχόμενο να τροποποιήσει την πρότασή της. Από την άλλη πλευρά, ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ χαρακτήρισε την ιρανική πρόταση «απαράδεκτη» και «για τα σκουπίδια».

Μια Κίνα πιο ισχυρή και πιο διεκδικητική

Από την τελευταία επίσκεψη Τραμπ στην Κίνα έχουν αλλάξει πολλά. Ο Αμερικανός πρόεδρος επιστρέφει απέναντι σε μια χώρα που εμφανίζεται ισχυρότερη και πολύ πιο διεκδικητική.

Ο Σι Τζινπίνγκ, έχοντας εισέλθει πλέον στην άνευ προηγουμένου τρίτη θητεία του, προωθεί φιλόδοξα σχέδια για τις λεγόμενες «νέες παραγωγικές δυνάμεις», με μεγάλες επενδύσεις στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, τη ρομποτική και την τεχνητή νοημοσύνη.

Αν ο Αμερικανός πρόεδρος και η κυβέρνησή του θέλουν να δουν την εικόνα του μέλλοντος που οικοδομεί το Πεκίνο την τελευταία δεκαετία, θα πρέπει να κοιτάξουν πέρα από το επιβλητικό κέντρο της κινεζικής πρωτεύουσας, όπου θα περάσουν μεγάλο μέρος της επίσκεψής τους.

Στον απομακρυσμένο και τραχύ βορρά, η ηλιακή και αιολική ενέργεια κυριαρχούν πλέον σε τεράστιες εκτάσεις. Στον βιομηχανικό νότο, η αυτοματοποίηση αναδιαμορφώνει τα εργοστάσια και τις αλυσίδες εφοδιασμού, ενώ μητροπόλεις όπως η Τσονγκτσίνγκ έχουν μετατραπεί σε εικόνες που κυριαρχούν στα social media και στα ταξιδιωτικά βίντεο.

Η Τσονγκτσίνγκ ως σύμβολο της νέας Κίνας

Δισεκατομμύρια κρατικής χρηματοδότησης έχουν μεταμορφώσει την Τσονγκτσίνγκ, ένα σκληροτράχηλο βιομηχανικό κέντρο βαθιά στη νοτιοδυτική Κίνα, σε σύμβολο μιας χώρας που αλλάζει.

Η πόλη έχει εξελιχθεί σε ισχυρό κέντρο νέας τεχνολογίας και νέου εμπορίου, ενώ επιχειρεί να προβάλει προς τον κόσμο μια πιο φιλική, πιο σύγχρονη και, πλέον, πιο «trendy» εικόνα.

Το 2017, η Κίνα προσπαθούσε να αποδείξει ότι βρίσκεται στο ίδιο επίπεδο με τις ΗΠΑ, εκτιμά ο Ali Wyne, ανώτερος σύμβουλος έρευνας και συνηγορίας για τις σχέσεις ΗΠΑ – Κίνας στο International Crisis Group.

«Νομίζω ότι η κινεζική αντιπροσωπεία κατέβαλε, εύλογα, τεράστια διπλωματική προσπάθεια για να δώσει την εντύπωση ότι ο πρόεδρος Σι ήταν γεωπολιτικά ίσος με τον πρόεδρο Τραμπ. Αυτό που βρίσκω εντυπωσιακό είναι ότι αυτή τη φορά μια τέτοια δήλωση δεν είναι απαραίτητη από την κινεζική πλευρά», σημειώνει.

Σύμφωνα με τον ίδιο, η Ουάσινγκτον αναγνωρίζει πλέον την Κίνα ως «σχεδόν ισότιμο αντίπαλο». Ο Wyne περιγράφει το Πεκίνο ως «πιθανώς τον ισχυρότερο ανταγωνιστή που έχουν αντιμετωπίσει οι Ηνωμένες Πολιτείες στην ιστορία τους».

«America First» απέναντι στη μακρά στρατηγική της Κίνας

Ο Ντόναλντ Τραμπ, από την πλευρά του, ίσως είναι ο πιο απρόβλεπτος ξένος ηγέτης που έχει αντιμετωπίσει ποτέ η Κίνα. Στη χώρα έχει μάλιστα αποκτήσει και παρατσούκλι: «Chuan Jianguo», που σημαίνει «Τραμπ ο οικοδόμος του έθνους».

Στο διαδίκτυο, πολλοί Κινέζοι πιστεύουν ότι οι διχαστικές πολιτικές του και οι εμπορικοί του πόλεμοι συνέβαλαν στην άνοδο της Κίνας, αποδυναμώνοντας τη διεθνή θέση των ΗΠΑ.

«Δεν νοιάζεται καθόλου για τις συνέπειες», λέει ένας μεσήλικας άνδρας που κάνει διακοπές στην Τσονγκτσίνγκ. «Θα έπρεπε να ξέρει ότι μοιραζόμαστε τον ίδιο κόσμο. Είναι ένα παγκόσμιο χωριό. Δεν πρέπει να βάζει πάντα πρώτα την Αμερική».

Ο ίδιος δεν θέλει να αποκαλύψει το όνομά του, καθώς στέκεται ανάμεσα στα πλήθη που συνωστίζονται στα σημεία θέας για να φωτογραφίσουν τον φωτισμένο, πολυεπίπεδο ορίζοντα της Τσονγκτσίνγκ.

«Η Κίνα χαράζει στρατηγικές με το βλέμμα στο μέλλον εδώ και δεκαετίες», προσθέτει, την ώρα που η αποκαλούμενη «cyberpunk πρωτεύουσα» του κόσμου φωτίζεται πίσω του στο σούρουπο.

Η «8D» πόλη και η κινεζική επίδειξη ήπιας ισχύος

Η Τσονγκτσίνγκ έχει χτιστεί μέσα στα βουνά, καθώς οι κατασκευαστές δεν είχαν άλλη επιλογή παρά να αναπτυχθούν προς τα πάνω.

Οι δρόμοι σκαρφαλώνουν και ελίσσονται γύρω από απότομες πλαγιές, ενώ το μετρό περνά κάτω από την πόλη και στη συνέχεια μέσα από επίπεδα κτιρίων. Όλα αλληλεπικαλύπτονται, δημιουργώντας αυτό που ταξιδιωτικοί συντάκτες αποκαλούν «8D» πόλη της Κίνας.

Όπως οι τουρίστες που στέκονται στα ψηλά σημεία θέας, έτσι και οι επισκέπτες στα πλοιάρια χαμηλότερα προσπαθούν να πετύχουν την ιδανική φωτογραφία: το κάθετο αστικό τοπίο που υψώνεται πάνω από τον ποταμό Γιανγκτσέ, σε αποχρώσεις ηλεκτρικού μπλε, ματζέντα και κόκκινου.

Η πόλη προσφέρει ένα παράθυρο στην προσπάθεια του Πεκίνου να ανταγωνιστεί την αμερικανική ισχύ με περισσότερους από έναν τρόπους. Η Κίνα ενισχύει την ήπια ισχύ της και προσφέρει είσοδο χωρίς βίζα σε ξένους τουρίστες. Περίπου δύο εκατομμύρια από αυτούς συμπεριέλαβαν πέρυσι την Τσονγκτσίνγκ στη λίστα τους, μαζί με το Πεκίνο και τη Σαγκάη.

Το κόστος της ανάπτυξης και οι πιέσεις στην οικονομία

Η εντυπωσιακή ανάπτυξη της Τσονγκτσίνγκ έχει όμως βαρύ κόστος. Η οικοδόμησή της προϋπέθεσε μία από τις μεγαλύτερες και πιο παρατεταμένες προσπάθειες αστικής κατασκευής στη σύγχρονη ιστορία.

Η τοπική κυβέρνηση, που διοικεί πληθυσμό άνω των 30 εκατομμυρίων ανθρώπων, είναι πλέον βαριά χρεωμένη. Η υποτονική οικονομία και ο προβληματικός τομέας ακινήτων επιτείνουν τις δυσκολίες.

Πέρα από τον φουτουριστικό ορίζοντα της πόλης υπάρχουν παλαιότερες γειτονιές, όπου εργαζόμενοι ταξινομούν δέματα ή πωλούν φρούτα και λαχανικά, ελπίζοντας να κερδίσουν λίγα δολάρια την ημέρα.

Οι δασμοί Τραμπ και, πλέον, ο πόλεμος ΗΠΑ – Ισραήλ στο Ιράν ασκούν πρόσθετη πίεση στην κινεζική οικονομία, σε μια περίοδο κατά την οποία οι τιμές των ακινήτων υποχωρούν, η ανεργία αυξάνεται και η κατανάλωση παραμένει χαμηλή.

Μέσα σε όλα αυτά, ο αυταρχικός έλεγχος του Κομμουνιστικού Κόμματος Κίνας παραμένει σταθερός. Πολλοί Κινέζοι διστάζουν να μιλήσουν για την πολιτική και, παρότι έχουν μήνυμα για τον Τραμπ, δεν θέλουν να αποκαλύψουν τα ονόματά τους.

«Θέλω να πω στον Ντόναλντ Τραμπ να σταματήσει να ανακατεύει τα πράγματα», λέει μια τεχνίτρια νυχιών, οι επενδύσεις της οποίας έχουν πληγεί από την επιδείνωση της παγκόσμιας οικονομίας μετά την κρίση στη Μέση Ανατολή.

Η γοητεία των ΗΠΑ για τους νέους Κινέζους

Παρά την ένταση στις σχέσεις Ουάσινγκτον – Πεκίνου, ορισμένοι νέοι στην Κίνα εξακολουθούν να βλέπουν τις Ηνωμένες Πολιτείες ως σύμβολο ελευθερίας και ευκαιριών.

«Όταν σκέφτομαι τις ΗΠΑ, σκέφτομαι την ελευθερία και το ότι οι άνθρωποι εκεί μπορούν να βρουν την προσωπικότητά τους και να ανακαλύψουν τις δυνατότητές τους», λέει μια φοιτήτρια μόδας που κάνει διακοπές με τη φίλη της.

«Είναι μια χώρα γεμάτη δημιουργικότητα και σοφία και πολλοί νέοι Κινέζοι θα ήθελαν να σπουδάσουν εκεί», προσθέτει.

Το όνειρο αυτό έχει γίνει πιο αβέβαιο τα τελευταία χρόνια, λόγω των τεταμένων σχέσεων ανάμεσα στις δύο υπερδυνάμεις. Την ίδια στιγμή, όμως, οι δυσκολίες αυτές έχουν ωθήσει Κινέζους μηχανικούς να τροφοδοτήσουν την καινοτομία στο εσωτερικό της χώρας.

topontiki.gr