Μια κυβέρνηση που δεν έχει ποτέ ευθύνη

Εάν κανείς παρατηρήσει την κυβερνητική ρητορική γύρω από την τραγωδία στα Τρίκαλα, όπου πέντε εργάτριες έχασαν τη ζωή τους, θα δει μια επίμονη προσπάθεια να περάσει η γραμμή ότι η κυβέρνηση δεν έχει καμία ευθύνη.

Θυμίζω ότι πολύ νωρίς έγινε σαφές ότι το δυστύχημα οφειλόταν σε διαρροή αερίου, δηλαδή κάτι που εντάσσεται στους κινδύνους για τους οποίους κάθε βιομηχανική μονάδα πρέπει να έχει σχέδιο ασφαλείας και άρα είχαμε ένα πολύνεκρο δυστύχημα που οφειλόταν στο ότι δεν υπήρχαν όλα τα μέτρα και ο εξοπλισμός που θα εγγυόταν την ασφάλεια των εργαζομένων. Πλέον, έχουμε και αρκετά πιο συγκεκριμένα στοιχεία για το πώς έγινε το δυστύχημα, αλλά και για την απρονοησία των υπευθύνων να εξετάσουν τα παράπονα των εργαζομένων για έντονες οσμές αερίων.

Άρα έχουμε κατά πάσα πιθανότητα μία περίπτωση βιομηχανικής μονάδας που δεν λειτουργούσε με ασφαλή τρόπο. Αυτό εύλογα γεννά το ερώτημα πώς είχε αδειοδοτηθεί η εταιρεία αυτή και εάν είχε ελεγχθεί με τον ενδελεχή τρόπο που η ασφάλεια των εγκαταστάσεων απαιτεί.

Αυτό με τη σειρά του οδηγεί στο ερώτημα εάν στη χώρα μας έχουμε έναν επαρκή μηχανισμό για να εξασφαλίζει ότι οι βιομηχανικές μονάδες συμμορφώνονται με τους κανονισμούς και τις προδιαγραφές υγείας και ασφάλειας στις εγκαταστάσεις τους. Εάν, δηλαδή, γίνονται έλεγχοι, επιτόπου στις εγκαταστάσεις και όχι στα χαρτιά, και προφανώς εάν υπάρχει επαρκές προσωπικό για να εξασφαλίζει ότι γίνονται.

Οδηγεί, επίσης, στο γενικότερο ερώτημα για το ποια είναι η κατάσταση με τα εργατικά ατυχήματα στη χώρα μας, άρα στο ερώτημα της καταγραφής, αλλά και των κριτηρίων με τα οποία καταγράφονται.

Όλα αυτά τα ερωτήματα παραπέμπουν σε υπαρκτές κυβερνητικές ευθύνες.

Και εξηγώ: προφανώς εάν μια επιχείρηση έχει επικίνδυνες εγκαταστάσεις και αυτό οδηγεί σε μια τέτοια τραγωδία, φέρει τη βασική ευθύνη.

Όμως, και η κυβέρνηση φέρει ευθύνη για το εάν έχει πάρει όλα τα μέτρα ώστε οι επιχειρήσεις να συμμορφώνονται πιστά με τις απαιτήσεις των σχετικών προδιαγραφών, τόσο ως προς το να υπάρχει αυστηρό πλαίσιο που να εξασφαλίζει την ασφάλεια των εγκαταστάσεων, όσο και ως προς το να υπάρχει το προσωπικό που θα κάνει όλους τους επιτόπιους ελέγχους.

Φέρει ευθύνη για το εάν έκανε την υγεία και την ασφάλεια στην εργασία πρώτη προτεραιότητα των παρεμβάσεών της στα εργασιακά.

Φέρει ευθύνη για το αν διαμόρφωσε το πλαίσιο που να καλύπτει όλους τους σύγχρονους κινδύνους για την εργασία μέσα στους χώρους δουλειάς.

Επίσης, μια κυβέρνηση φέρει ευθύνη για το πώς μετρά και καταγραφεί τα προβλήματα στους χώρους δουλειάς. Η συστηματική καταγραφή επιτρέπει τη διαπίστωση του μεγέθους του προβλήματος και αντιστοίχως υποδεικνύει ποιες παρεμβάσεις πρέπει να γίνουν.

Παρ’ όλα αυτά, αντί για ανάληψη της ευθύνης για αυτές τις πλευρές, η κυβέρνηση όχι μόνο έσπευσε να κραυγάσει για άλλη μια φορά ότι δεν έχει καμία ευθύνη για το εάν υπάρχουν προβλήματα στους χώρους εργασίας, αλλά και επέμεινε ότι τα πράγματα επί των ημερών της πηγαίνουν καλύτερα παρά ποτέ.

Ακόμη χειρότερα, επιτέθηκε κατ’ επανάληψη σε όσους είτε αναφέρθηκαν επικριτικά σε όσα δεν έχει κάνει για την υγεία και ασφάλεια στην εργασία, είτε αμφισβήτησαν τις «ρόδινες» στατιστικές που παρουσίασε και που αποδείχτηκε ότι συστηματικά υποκαταγράφουν την έκταση των εργατικών ατυχημάτων.

Όλα αυτά δεν τα βλέπουμε πρώτη φορά. Τα είδαμε με την τραγωδία στα Τέμπη, ενώ ευθυνόταν για το ότι δεν είχαν γίνει τα έργα που έπρεπε για να είναι ασφαλείς οι σιδηροδρομικές συγκοινωνίες. Το είδαμε στον Ντάνιελ, όπου δεν ανέλαβε ευθύνη για τα κενά στην αντιπλημμυρική προστασία. Το είδαμε στον ΟΠΕΚΕΠΕ, όπου για όλα φταίνε «επίορκοι υπάλληλοι» και όχι οι πολιτικοί τους προϊστάμενοι, αυτοί δηλαδή που είχαν την ευθύνη να αποτρέπουν τέτοιου είδους διασπάθιση των ευρωπαϊκών ενισχύσεων.

Είναι πια ένα μόνιμο μοτίβο. Αυτή η κυβέρνηση δεν φταίει για τίποτα. Όλα όσα κάνει είναι σωστά. Οι καταγγελίες σε βάρος της είναι έργο ψεκασμένων.

Και πάντα φταίει κάποιος άλλος.

Υπάρχει ακόμη γραφειοκρατία; Καθυστερεί η απορρόφηση των ευρωπαϊκών κονδυλίων; Δεν προχωράνε απαραίτητα δημόσια έργα; Φταίει το «βαθύ κράτος» και όχι μια κυβέρνηση που δεν έχει ενισχύσει το δημόσιο, απλουστεύσει όσο πρέπει διαδικασίες, προχωρήσει σε θεσμικές αλλαγές αναγκαίες και ώριμες.

Υπάρχουν μεγάλες καταστροφές από «ακραία καιρικά φαινόμενα»; Φταίει η κλιματική αλλαγή και όχι μια κυβέρνηση που γνωρίζει ότι υπάρχει κλιματική αλλαγή και θα έπρεπε να αναβαθμίσει τις σχετικές υποδομές ως πρώτη προτεραιότητα.

Υπάρχουν προβλήματα με τα νοσοκομεία, την κατάστασή τους, την κάλυψη των υγειονομικών αναγκών; Δεν φταίει η κυβέρνηση και ο αρμόδιος υπουργός, αλλά οι συνδικαλιστές που διαστρεβλώνουν την πραγματικότητα.

Προφανώς κάθε κυβέρνηση θα προσπαθήσει να παρουσιάσει κάπως καλύτερη την πραγματικότητα, να υποστηρίξει ότι έκανε όσα μπορούσε, να υπερασπιστεί το έργο της.

Όμως, εδώ έχουμε φτάσει στην πεισματική άρνηση ευθύνης και την ταυτόχρονη προσπάθεια να παρουσιαστεί το  μαύρο ως άσπρο, όχι για να πείσει ότι έτσι έχουν τα πράγματα, αλλά για να αποθαρρύνει την κοινωνία ακόμη και από το να σκεφτεί ότι υπάρχει οποιοδήποτε ενδεχόμενο λογοδοσίας. Ακριβώς, για να υπογραμμίσει ότι δεν υπάρχει καμιά άλλη διέξοδος από την παράταση της σημερινής κατάστασης, ελπίζοντας ότι κάποιοι μοιρολατρικά θα αποδεχτούν – και θα ψηφίσουν – το να μείνουν τα πράγματα ως έχουν και κάποιοι απογοητευμένοι θα απεμπολήσουν κάθε ελπίδα ότι τα πράγματα μπορούν να αλλάξουν.

Λευτέρης Θ. Χαραλαμπόπουλος

in.gr