10 δισ. για να μείνει η EE εξαρτημένη από πετρέλαιο και αέριο

Νέα έρευνα του ευρωπαϊκού τμήματος της Greenpeace για την ενεργειακή κρίση του Ορμούζ καταγράφει πακέτα στήριξης, περίπου, 10 δισ. ευρώ, για πετρέλαιο και αέριο, αλλά ελάχιστες μόνιμες παρεμβάσεις για ΑΠΕ, εξοικονόμηση και καθαρές μεταφορές.

Οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις επέλεξαν να αντιμετωπίσουν το νέο ενεργειακό σοκ προστατεύοντας κυρίως την κατανάλωση πετρελαίου και φυσικού αερίου, αντί να επιταχύνουν την απεξάρτηση από τα εισαγόμενα ορυκτά καύσιμα.

Αυτό είναι το βασικό συμπέρασμα της νέας συγκριτικής έρευνας της Greenpeace, η οποία εξετάζει τα μέτρα που υιοθέτησαν επτά χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης – ανάμεσά τους και η Ελλάδα- μετά την ενεργειακή αναταραχή που προκάλεσαν ο πόλεμος στο Ιράν και η κρίση στα Στενά του Ορμούζ.

Η έκθεση, με τίτλο «Fossil fuel bailout or energy transition: EU faces the Hormuz crisis» – «Στήριξη στα ορυκτά καύσιμα ή ενεργειακή μετάβαση; Η ΕΕ μπροστά στην κρίση του Ορμούζ»), υποστηρίζει ότι το 86% των χρημάτων που διατέθηκαν μέσω δημοσιονομικών πολιτικών ενθαρρύνει ή συντηρεί το πετρέλαιο και το αέριο.

Αντί για στοχευμένες εισοδηματικές ενισχύσεις και μόνιμα μέτρα εξοικονόμησης, οι κυβερνήσεις βασίστηκαν σε μειώσεις φόρων, επιδοτήσεις καυσίμων, πλαφόν τιμών και ενισχύσεις προς ενεργοβόρους κλάδους.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που επικαλείται η Greenpeace, περισσότερες από 100 ημέρες μετά την έναρξη της σύγκρουσης το οικονομικό κόστος για τις χώρες της ΕΕ είχε φτάσει περίπου τα 60 δισ. ευρώ.

Η οργάνωση θεωρεί ότι η κρίση αποκάλυψε ξανά τη δομική ευπάθεια της Ευρώπης στις διεθνείς τιμές πετρελαίου και φυσικού αερίου, χωρίς όμως να οδηγήσει σε αντίστοιχη πολιτική κινητοποίηση για την ενεργειακή ανεξαρτησία και την σταδιακή απεξάρτηση από πετρέλαιο και αέριο.

Η Greenpeace αντιπαραβάλλει αυτή τη στάση με την απόφαση της ΕΕ να χαλαρώσει τους δημοσιονομικούς κανόνες για την αύξηση των στρατιωτικών δαπανών.

 Κατά την οργάνωση, δεν επιδείχθηκε η ίδια αποφασιστικότητα για επενδύσεις σε ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, ενεργειακή απόδοση, ηλεκτροκίνηση, αποθήκευση και δημόσιες μεταφορές.

Παράλληλα, επικρίνει την ευρωπαϊκή δέσμευση για μεγάλες αγορές αμερικανικού LNG και πετρελαίου, θεωρώντας ότι η αντικατάσταση ενός εξωτερικού προμηθευτή από έναν άλλο δεν εξαλείφει την ενεργειακή εξάρτηση της ηπείρου.

10 δισ. ευρώ μέτρων από 7 χώρες

Η έρευνα εξετάζει αναλυτικά την Ισπανία, τη Γερμανία, την Ολλανδία, την Ελλάδα, την Ιρλανδία, την Πορτογαλία και τη Σουηδία. Οι χώρες επιλέχθηκαν λόγω του ύψους των πακέτων που ανακοίνωσαν, αλλά και επειδή, σύμφωνα με την Greenpeace, εκπροσωπούν διαφορετικές πολιτικές προσεγγίσεις στην αντιμετώπιση της κρίσης.

Η Ισπανία διέθεσε το μεγαλύτερο ποσό, περίπου 5 δισ. ευρώ, και ακολούθησαν:

• η Γερμανία με 1,62 δισ. ευρώ,
• η Ολλανδία με 967 εκατ. ευρώ,
• η Ελλάδα με 800 εκατ. ευρώ,
• η Ιρλανδία με 725 εκατ. ευρώ,
• η Πορτογαλία με 450 εκατ. ευρώ,
• και η Σουηδία με 427 εκατ. ευρώ.

Η έκθεση αναφέρει ότι τα συνολικά μέτρα στην ΕΕ και στο Ηνωμένο Βασίλειο ανήλθαν περίπου στα 11,8 δισ. ευρώ. Ισπανία, Γερμανία και Ολλανδία συγκέντρωσαν σχεδόν το 62% των συνολικών πόρων, ενώ η Ισπανία από μόνη της αντιπροσώπευε πάνω από το 40%.

Η βασική διάκριση που κάνει η Greenpeace είναι ανάμεσα στα γενικευμένα μέτρα, τα οποία εφαρμόζονται ανεξάρτητα από το εισόδημα ή τις πραγματικές ανάγκες των δικαιούχων, και στα στοχευμένα μέτρα, που κατευθύνονται σε ευάλωτα νοικοκυριά, χαμηλά εισοδήματα ή συγκεκριμένους επαγγελματικούς κλάδους.

Στην πρώτη κατηγορία περιλαμβάνονται οι οριζόντιες μειώσεις ΦΠΑ και ειδικών φόρων στα καύσιμα, τα γενικευμένα πλαφόν τιμών και οι επιδοτήσεις που μειώνουν την τιμή για όλους τους καταναλωτές.

Κατά την Greenpeace, τέτοια μέτρα απορροφούν πολύ μεγάλους δημόσιους πόρους, ωφελούν και τα υψηλότερα εισοδήματα και δεν δημιουργούν κίνητρα για περιορισμό της κατανάλωσης.

Ελλάδα: Μέτρα κοινωνικού χαρακτήρα, βαθμολογία μηδέν

Για την Ελλάδα, η Greenpeace καταγράφει συνολικό πακέτο περίπου 800 εκατ. ευρώ, το τέταρτο μεγαλύτερο μεταξύ των επτά χωρών. Η έκθεση αναγνωρίζει ότι τα ελληνικά μέτρα είχαν έντονο κοινωνικό και στοχευμένο χαρακτήρα.

Συγκεκριμένα, αναφέρει:

• 326 εκατ. ευρώ για στήριξη καταναλωτών και αγροτών,
• 200 εκατ. ευρώ για χαμηλοσυνταξιούχους,
• 240 εκατ. ευρώ για οικογένειες χαμηλού εισοδήματος,
• και 25 εκατ. ευρώ για επιδότηση κατοικίας ή ενοικίου.

Αυτή είναι, όμως, και η μόνη θετική πλευρά της ελληνικής πολιτικής που εντοπίζει η Greenpeace. Η χώρα λαμβάνει μηδενική βαθμολογία σε όλες τις κατηγορίες ενεργειακής μετάβασης.

Η έρευνα δεν καταγράφει για την Ελλάδα έκτακτες παρεμβάσεις σε:

• ανανεώσιμες πηγές ενέργειας,
• ενεργειακή εξοικονόμηση,
• ανακαινίσεις κτιρίων,
• αντλίες θερμότητας,
• ηλεκτροκίνηση,
• αυτοπαραγωγή και ενεργειακές κοινότητες,
• δημόσιες συγκοινωνίες,
• αποθήκευση ενέργειας,
• ή ενίσχυση της ευελιξίας των ηλεκτρικών δικτύων.

neostrategy.gr