Τακτική SLAPP από τον Δημητριάδη στον πανεπιστημιακό Θ. Ρακόπουλο – Φίμωση (και) της ακαδημαϊκής ελευθερίας;

Ο καθηγητής Κοινωνικής Ανθρωπολογίας στο Πανεπιστήμιο του Όσλο, Θεόδωρος Ρακόπουλος, αποκαλύπτει για πρώτη φορά δημόσια ότι δέχθηκε εξώδικη διαμαρτυρία από τον Γρηγόρη Δημητριάδη, μετά από ανάρτησή του στο Facebook στην οποία ασκούσε κριτική στον τελευταίο ως πολιτικό πρόσωπο, για τη συνέντευξη που είχε παραχωρήσει στον Θανάση Λάλα και τον τρόπο με τον οποίο αναφερόταν στη «μαφία».

«Στην ανάρτηση ποτέ δεν χαρακτήρισα τον κο Δημητριάδη ως μαφιόζο (κάτι που θα ήταν οπωσδήποτε ανακριβές), αλλά μίλησα για μιαν επιτελεστικότητα την οποία επέδειξε στην συνέντευξη, η οποία σημειολογικά ανακαλεί μαφιακούς τροπισμούς», αναφέρει ο κ. Ρακόπουλος στην νέα του ανάρτηση την οποία τιτλοφορεί «Μια επίθεση στην ακαδημαϊκή ελευθερία», με την οποία γνωστοποιεί το θέμα.

Ο καθηγητής εξηγεί πως μετά τη μεγάλη δημοσιότητα που πήρε η ανάρτηση, ο Δημητριάδης του απέστειλε εξώδικο, ζητώντας του να ανακαλέσει, να ζητήσει συγγνώμη και μάλιστα να δημοσιεύσει κείμενο που του υπέδειξε ο ίδιος.

«Ο κος Δημητριάδης έστειλε εξώδικο στο σπίτι των γονιών μου στο Αμύνταιο (όπου δεν ζω τα τελευταία σχεδόν 30 χρόνια), καλώντας με να ανακαλέσω για την ανάρτησή μου, να ζητήσω συγγνώμη, και να αναρτήσω κείμενο (δια του copy-paste) που ο ίδιος ο κος Δημητριάδης μου έστειλε έτοιμο προς ανάρτηση. Σχεδόν ταυτόχρονα, το τηλέφωνό μου άρχισε να συμπεριφέρεται παράξενα: ήρθαν σε τρεις περιπτώσεις ειδοποιήσεις ότι “someone used your details, κτλ”. Σημειώνω ότι αυτό μπορεί να είναι καθαρή σύμπτωση που να μην έχει σε τίποτα να κάνει με τα γεγονότα -δεν μπορώ να αποδείξω τον συσχετισμό εξάλλου- αλλά δεν κρύβω ότι ανησύχησα», σημειώνει ο κ. Ρακόπουλος.

Ρακόπουλος για εξώδικο Δημητριάδη: Πρόκειται για SLAPP, στοχεύει στη φίμωση της ακαδημαϊκής ελευθερίας

Ο καθηγητής αναφέρει ότι απάντησε επίσης εξώδικα, χαρακτηρίζοντας τη νομική απειλή, SLAPP που στοχεύει στη φίμωση της ακαδημαϊκής ελευθερίας.

«Προφανώς ως άνθρωπος με αξιοπρέπεια δεν θα έκανα ποτέ μια διορθωτική ανάρτηση και μάλιστα καθ’υπαγόρευσιν. Ρώτησα τους δικηγόρους φίλους μου (σπούδασα εξάλλου στη Νομική ΑΠΘ), πήρα συμβουλές, βρήκα δικηγόρο, και απάντησα κι εγώ με εξώδικη διαμαρτυρία στον κο Δημητριάδη», αναφέρει και συνεχίζει:

«Σε κάθε περίπτωση, δεν αποκλείεται ο κος Δημητριάδης να προχωρήσει σε αγωγή. Την τελευταία φορά που το έκανε ζήτησε 350.000 ευρώ από έναν δημοσιογράφο, τον Θανάση Κουκάκη. Το έχει κάνει και με άλλους δημοσιογράφους, αλλά ποτέ πριν με πανεπιστημιακό.

Είναι προφανές ότι μια τέτοια τακτική είναι SLAPP και αποσκοπεί στην φίμωση της ακαδημαϊκής ελευθερίας. Και εδώ θέλω να σταθώ. Σήμερα είμαι εγώ που έχω αυτό το πρόβλημα. Αν γίνει ανεκτό, αύριο μπορεί να είναι άλλοι δέκα συνάδελφοι: αν δημιουργηθεί δεδικασμένο ότι είναι λογικό άνθρωποι με εξουσία να επιτίθενται νομικά στην επιστημονική κοινότητα, τότε αρχίζουμε να βουλιάζουμε σε θολά νερά. Αν οι κοινωνικοί επιστήμονες δεν μπορούμε να λέμε την ειδοποιημένη γνώμη μας, γνώμη την οποία αποκτήσαμε μετά από χρόνια έρευνας και τριβής με ένα αντικείμενο, αν δεν μπορούμε να εκφράζουμε ως ειδικοί μία δημόσια γνώμη για την τρέχουσα κοινωνική πραγματικότητα, τότε σε τι κοινωνία ζούμε;»

Ρακόπουλος: Όλη η ανάρτηση

Αναλυτικά ο κ. Ρακόπουλος στην ανάρτησή του που φέρει τον τίτλο «Μια επίθεση στην ακαδημαϊκή ελευθερία» και είναι γραμμένη στα Ελληνικά και τα Αγγλικά, αναφέρει:

«Τις τελευταίες μέρες επανέρχεται στην επικαιρότητα το όνομα του κου Δημητριάδη. Πολλοί φίλοι μου που γνωρίζουν τι μου συμβαίνει τον τελευταίο καιρό, μού έστειλαν δημοσιεύματα για κινήσεις του σχετικές με τον χώρο του βιβλίου. Με αυτή την αφορμή, θα ήθελα να μιλήσω δημόσια για το πρόβλημά μου, κάτι που ίσως κακώς δεν έκανα τόσο καιρό. Δεν είμαι άλλωστε άνθρωπος που φέρνει τα προβλήματά του στη δημόσια σφαίρα: το συγκεκριμένο όμως αφορά πολλούς, δυνητικά. Η ιστορία μου λοιπόν έχει ως εξής:

Στα μέσα Ιουλίου είχα κάνει μια ανάρτηση εδώ στο Facebook όπου έκανα μια κριτική στον κο Δημητριάδη όχι ως προσωπικότητα αλλά ως πολιτικό. Σε αυτή την κριτική μιλούσα όχι ως πολίτης αλλά ως ένας πανεπιστημιακός ειδικός που έχει γράψει πολλά -ανάμεσά τους και μια μονογραφία- για ένα θέμα (“μαφία”) για το οποίο ο ίδιος ο κος Δημητριάδης μίλησε στην περιβόητη συνέντευξή του στον Θανάση Λάλα.

Στην ανάρτηση ποτέ δεν χαρακτήρισα τον κο Δημητριάδη ως μαφιόζο (κάτι που θα ήταν οπωσδήποτε ανακριβές), αλλά μίλησα για μιαν επιτελεστικότητα την οποία επέδειξε στην συνέντευξη, η οποία σημειολογικά ανακαλεί μαφιακούς τροπισμούς. Εύκολα μπορεί να βρει κανείς την ανάρτηση στον τοίχο μου, σε κάθε περίπτωση. (Σημειώνω ότι η ανάρτηση κάνει περισσότερο κριτική στον κο Λάλα παρά στον κο Δημητριάδη!)

Η ανάρτηση έγινε αυτό που λέμε “βάιραλ” (την είδαν 500.000 άνθρωποι, σύμφωνα με τους αριθμούς του FB), και αναδημοσιεύτηκε σε πολλά μέσα – κανένα εκ των οποίων δεν μου ζήτησε την άδειά μου για να την αναδημοσιεύσει, βέβαια. Σημειώνω ότι δεν περίμενα σε καμία περίπτωση τέτοια δημοσιότητα, ούτε την επιζητούσα. Σημειώνω επίσης ότι παντού όπου αναδημοσιευόταν, τα μέσα έγραφαν ότι “καθηγητής στο Πανεπιστήμιο του Όσλο είπε ότι, κτλ”, αναδημοσίευαν λοιπόν την ανάρτηση ως δημόσια παρέμβαση ενός ειδικού επιστήμονα για ένα πράγμα που γνωρίζει. Λόγω αυτής της δημοσιότητας, αλλά και λόγω αυτής της αναφοράς στην πανεπιστημιακή ιδιότητα, ο κος Δημητριάδης μου έκανε σχεδόν αμέσως εξώδικη διαμαρτυρία. Στο εξώδικο, εξάλλου, με αναφέρει κανονικά με τις δύο ιδιότητές μου (“συγγραφέα και Καθηγητή Κοινωνικής Ανθρωπολογίας”), που και οι δύο έχουν να κάνουν με το γράψιμο.

Από τα τέλη Ιουλίου λοιπόν πέρασα μια δυσκολη περίοδο γιατί για πρώτη φορά στη ζωή μου αντιμετώπισα νομική απειλή. Ο κος Δημητριάδης έστειλε εξώδικο στο σπίτι των γονιών μου στο Αμύνταιο (όπου δεν ζω τα τελευταία σχεδόν 30 χρόνια), καλώντας με να ανακαλέσω για την ανάρτησή μου, να ζητήσω συγγνώμη, και να αναρτήσω κείμενο (δια του copy-paste) που ο ίδιος ο κος Δημητριάδης μου έστειλε έτοιμο προς ανάρτηση. Σχεδόν ταυτόχρονα, το τηλέφωνό μου άρχισε να συμπεριφέρεται παράξενα: ήρθαν σε τρεις περιπτώσεις ειδοποιήσεις ότι “someone used your details, κτλ”. Σημειώνω ότι αυτό μπορεί να είναι καθαρή σύμπτωση που να μην έχει σε τίποτα να κάνει με τα γεγονότα -δεν μπορώ να αποδείξω τον συσχετισμό εξάλλου- αλλά δεν κρύβω ότι ανησύχησα.

Προφανώς ως άνθρωπος με αξιοπρέπεια δεν θα έκανα ποτέ μια διορθωτική ανάρτηση και μάλιστα καθ’υπαγόρευσιν. Ρώτησα τους δικηγόρους φίλους μου (σπούδασα εξάλλου στη Νομική ΑΠΘ), πήρα συμβουλές, βρήκα δικηγόρο, και απάντησα κι εγώ με εξώδικη διαμαρτυρία στον κο Δημητριάδη. Αναφέρω στο κείμενο ότι η νομική απειλή του είναι κίνηση SLAPP. Σε κάθε περίπτωση, δεν αποκλείεται ο κος Δημητριάδης να προχωρήσει σε αγωγή. Την τελευταία φορά που το έκανε ζήτησε 350.000 ευρώ από έναν δημοσιογράφο, τον Θανάση Κουκάκη. Το έχει κάνει και με άλλους δημοσιογράφους, αλλά ποτέ πριν με πανεπιστημιακό.

Είναι προφανές ότι μια τέτοια τακτική είναι SLAPP και αποσκοπεί στην φίμωση της ακαδημαϊκής ελευθερίας. Και εδώ θέλω να σταθώ. Σήμερα είμαι εγώ που έχω αυτό το πρόβλημα. Αν γίνει ανεκτό, αύριο μπορεί να είναι άλλοι δέκα συνάδελφοι: αν δημιουργηθεί δεδικασμένο ότι είναι λογικό άνθρωποι με εξουσία να επιτίθενται νομικά στην επιστημονική κοινότητα, τότε αρχίζουμε να βουλιάζουμε σε θολά νερά. Αν οι κοινωνικοί επιστήμονες δεν μπορούμε να λέμε την ειδοποιημένη γνώμη μας, γνώμη την οποία αποκτήσαμε μετά από χρόνια έρευνας και τριβής με ένα αντικείμενο, αν δεν μπορούμε να εκφράζουμε ως ειδικοί μία δημόσια γνώμη για την τρέχουσα κοινωνική πραγματικότητα, τότε σε τι κοινωνία ζούμε;

Ενήμεροι για το θέμα και απολύτως υποστηρικτικοί είναι η Ευρωπαϊκή Εταιρεία Κοινωνικών Ανθρωπολόγων (EASA), η Εταιρεία Κοινωνικών Ανθρωπολόγων της Κοινοπολιτείας (ASA), κι ο Σύλλογος Κοινωνικών Ανθρωπολόγων Ελλάδας, ενώ ενδιαφέρον για το θέμα έδειξαν και επιμέρους εθνικοί σύλλογοι. Δίπλα μου επίσης έχω το Πανεπιστήμιο του Όσλο: ήδη η Κοσμητεία είναι πλήρως ενήμερη για τα τεκταινόμενα και σκοπεύω να το φέρω και στις πρυτανικές αρχές αν χρειαστεί.

Καλό θα ήταν να μην ζήσουμε σε μια κοινωνία όπου οι πανεπιστημιακοί δεν μπορούν να μιλήσουν.

ΥΓ: Ευχαριστώ πολύ για την συγκινητική συμπαράσταση και τα μηνύματα. Σε αυτό το στάδιο, θα προτιμούσα να μην δοθεί συνέχεια, και δεν θα επιθυμούσα αναδημοσιεύσεις από μέσα ενημέρωσης, ενώ -μολονότι είμαι υπόχρεος για το ενδιαφέρον- νομίζω ότι θα απέφευγα ψηφίσματα και συλλογές υπογραφών».

in.gr