Το σκάνδαλο με τα υδρόμετρα έφτασε και στη Ζάκυνθο: Πόρισμα – «φωτιά» και πρόστιμα

Αλλαγή του φυσικού αντικειμένου της σύμβασης, μη πλήρης λειτουργία του συστήματος, καθώς και διαδικαστικές και διαγωνιστικές παρατυπίες. Αυτά είναι ορισμένα από τα 22 ευρήματα που εντοπίζονται στην προσωρινή έκθεση επιτόπιας επαλήθευσης της Ειδικής Υπηρεσίας Διαχείρισης Προγράμματος «Ιόνια Νησιά» σχετικά με έργο που αφορά υδρόμετρα στη Ζάκυνθο.

Στην επίμαχη έκθεση που βρίσκεται σε γνώση του iEidiseis, προτείνεται η ανάκτηση σχεδόν 400.000 ευρώ, εφόσον δεν υπάρξει άμεση συμμόρφωση. Σε περίπτωση που το έργο δεν είναι πλήρως ολοκληρωμένο και λειτουργικό έως τα τέλη του 2026, προτείνεται η ανάκτηση του συνόλου των δαπανών, δηλαδή ποσού άνω των 2,5 εκατομμυρίων ευρώ.

Σύμφωνα με ασφαλείς πληροφορίες του iEidiseis, για την υπόθεση έχει ενημερωθεί και η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία, η οποία το τελευταίο διάστημα ερευνά την προμήθεια ψηφιακών υδρομέτρων από δήμους, για ενδεχόμενη κατασπατάληση κοινοτικών πόρων.

Το έργο

Η επίμαχη προσωρινή έκθεση επιτόπιας επαλήθευσης της Ειδικής Υπηρεσίας Διαχείρισης Προγράμματος «Ιόνια Νησιά», φέρει ημερομηνία 2 Σεπτεμβρίου 2026, ενώ ο έλεγχος πραγματοποιήθηκε στα μέσα Μαΐου 2025.

Αντικείμενο του ελέγχου αποτέλεσε το υποέργο «Εγκατάσταση συστημάτων τηλεμετρίας, αυτοματισμών και ηλεκτρονικού συστήματος εντοπισμού και ελέγχου διαρροών στα δίκτυα ύδρευσης της Δημοτικής Επιχείρησης Ύδρευσης-Αποχέτευσης (ΔΕΥΑ) Ζακύνθου». Η συγχρηματοδοτούμενη δημόσια δαπάνη του υποέργου ανέρχεται στα 2.637.561,16 ευρώ. Το σύνολο των δαπανών που ελέγχθηκαν σε σχέση με το φυσικό αντικείμενο που επαληθεύτηκε, ανέρχεται στο ποσό των 1.560.722,63 ευρώ.

Η πράξη εντάχθηκε το 2017 στο Επιχειρησιακό Πρόγραμμα «Ιόνια Νησιά 2014-20», και χρηματοδοτήθηκε στο μεγαλύτερο μέρος της από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης.

Το 2021 και το 2023 ακολούθησαν δύο τροποποιήσεις ως προς τη μεταβολή της ημερομηνίας λήξης της πράξης.

Στις αρχές του 2024, ανακλήθηκε η απόφαση ένταξης του έργου στο επίμαχο επιχειρησιακό έργο κι έπειτα εντάχθηκε στο Επιχειρησιακό Πρόγραμμα «Ιόνια Νησιά 2021-2027».

Πιλοτική διασύνδεση

Η πράξη αφορά την προμήθεια και εγκατάσταση Τοπικών Σταθμών Ελέγχου και Ρύθμισης Πίεσης (ΤΣΕΡΠ) στις εισόδους των Ζωνών Ύδρευσης της πόλης της Ζακύνθου και του Λαγανά. Επίσης, προβλέπεται η εγκατάσταση ενός τηλεμετρικού σταθμού μέτρησης ποιότητας νερού και ενός συστήματος επικοινωνιών για την διαχείριση του εσωτερικού δικτύου ύδρευσης καθώς και η πιλοτική διασύνδεση 7.400 υφιστάμενων υδρομετρητών (5.500 στην πόλη της Ζακύνθου και 1.900 στην πόλη του Λαγανά).

«Προσκρούει στις αρχές της διαφάνειας»

Τον Μάρτιο του 2023, ο πρόεδρος της ΔΕΥΑ Ζακύνθου υπέγραψε ιδιωτικό συμφωνητικό με την ανάδοχο εταιρεία. Αυτό το συμφωνητικό όμως δεν καταχωρήθηκε στο ΚΗΜΔΗΣ.

Πρόκειται για κάτι που όπως σημειώνεται, «προσκρούει τις αρχές της διαφάνειας, της ίσης μεταχείρισης των υποψηφίων προσφερόντων και της μη νόθευσης του ανταγωνισμού, διότι το συμφωνητικό αυτό ως σχέδιο δεν προβλέφθηκε, δεν περιγράφηκε και δεν επισυνάφθηκε στην δημοσιευθείσα διακήρυξη και άρα δεν υπήρχε γνώση των υποψηφίων που θα ήθελαν να υποβάλουν προσφορά».

Επίσης, δύο από τα τρία μέλη των επιτροπών διαγωνισμού και παρακολούθησης και παραλαβής της σύμβασης ήταν ίδια, όπως όμως σημειώνεται, «προκειμένου να εξασφαλίζεται η τήρηση των αρχών της αντικειμενικότητας και της αμεροληψίας πρέπει να αποφεύγεται η συμμετοχή των ίδιων μελών με διαφορετικές ιδιότητες στα διάφορα στάδια εξέλιξης των δημοσίων συμβάσεων…».

Από την πλευρά της, η αναθέτουσα αρχή ανέτεινε έλλειψη προσωπικού.

«Δεν προβλέπεται η προμήθεια υδρομέτρων»

Κατά την επιτόπια επαλήθευση εντοπίστηκε μεταξύ άλλων σημαντική διαφοροποίηση μεταξύ του Τεύχους Τεχνικών Προδιαγραφών που τέθηκε προς διαβούλευση και του αντίστοιχου Τεύχους που συμπεριλήφθηκε στα Τεύχη Δημοπράτησης.

Πιο συγκεκριμένα, στο Τεύχος Τεχνικών Προδιαγραφών σημειωνόταν ρητά ότι «…στην παρούσα προμήθεια δεν περιλαμβάνεται η προμήθεια και τη τοποθέτηση οικιακών υδρομέτρων».

Αντιθέτως, στο τεύχος Τεχνικών Προδιαγραφών που συμπεριλήφθηκε στα Τεύχη Δημοπράτησης αναφέρεται ότι «…θα διασυνδεθούν υφιστάμενοι οικιακοί μετρητές κατανάλωσης νερού και η προσφερόμενη τεχνική λύση θα περιλαμβάνει είτε μονάδα οπτικής ανάγνωσης στροφών της έλικας περιστροφής του υδρομέτρου που θα ενσωματώνεται πάνω στο υφιστάμενο υδρόμετρο είτε ενιαίο σύστημα μεταδότη σήματος με μετρητική μονάδα».

«Θέτει εν αμφιβόλω την επίτευξη των στόχων»

Μέσω αυτής της τροποποίησης, όπως σημειώνεται στην έκθεση, «συμπεριλήφθηκε στη διακήρυξη φυσικό αντικείμενο (προμήθεια υδρομέτρων), το οποίο δεν προβλεπόταν στην απόφαση ένταξης, σε παραβίαση των αναφερόμενων σε αυτήν».

Πρόκειται για γεγονός που όπως σημειώνεται, μπορεί να μην οδήγησε σε αύξηση του τιμήματος, εντούτοις, «θέτει εν αμφιβόλω το λειτουργικό αποτέλεσμα της πράξης και την επίτευξη των στόχων της».

Μάλιστα, αναφορικά με την τροποποίηση του φυσικού αντικειμένου της σύμβασης, στην έκθεση σημειώνεται ότι «δεν αναφέρονται τα στοιχεία που λήφθηκαν υπόψη (π.χ. τροποποιημένη μελέτη)», ενώ η σύμβαση τροποποιήθηκε χωρίς τη σύμφωνη γνώμη της Ειδικής Υπηρεσίας Διαχείρισης Πρόγραμματος «Ιόνια Νησιά».

«Οι σταθμοί δεν λειτουργούσαν»

Κατά δήλωση του δικαιούχου, το ποσοστό ολοκλήρωσης του φυσικού αντικειμένου της σύμβασης του υποέργου ανέρχεται στο 100%.

Όπως όμως διαπιστώθηκε μεταξύ άλλων κατά την επιτόπια επαλήθευση:

• Οι σταθμοί ΤΣΕΡΠ δεν λειτουργούσαν, διότι δεν υπήρχε παροχή νερού σε αυτούς,

• Υπολείπονται τεχνικές εργασίες και προμήθειες από την ΔΕΥΑ Ζακύνθου για την πλήρη λειτουργία του συστήματος τηλεμετρίας,

• Η πλατφόρμα ελέγχου του συστήματος δεν είναι εναρμονισμένη ή προσαρμοσμένη στα λειτουργικά συστήματα της ΔΕΥΑ Ζακύνθου.

Επίσης, διαπιστώθηκε ότι δεν ήταν διαθέσιμα τα ασφαλιστήρια των υλικών και των εγκαταστάσεων, τα εγχειρίδια λειτουργίας και συντήρησης του συστήματος και τα αποδεικτικά στοιχεία αναφορικά με τον τρόπο συντήρησης του εξοπλισμού και την εξασφάλιση πόρων για την κάλυψη του σχετικού κόστους.

Στην προσωρινή έκθεση αναφέρεται επίσης ότι δεν ήταν διαθέσιμη απόφαση της Γενικής Διευθύντριας ή του Δ.Σ. για τα στελέχη που θα εκπαιδευτούν στη λειτουργία του εξοπλισμού (ενώ κατά δήλωση του δικαιούχου είχε ξεκινήσει η εκπαίδευση των χρηστών) και για το ότι τα στελέχη αυτά θα ανήκουν στο μόνιμο προσωπικό της ΔΕΥΑ Ζακύνθου.

Πρόταση δημοσιονομικής διόρθωσης

Λόγω του «πλήθους και της σοβαρότητας των ευρημάτων», προτείνεται δημοσιονομική διόρθωση με ανάκτηση ποσοστού 25% επί των ελεχθεισών δαπανών, ήτοι 390.180,66 ευρώ.

Μάλιστα, σύμφωνα με την έκθεση, «ο ίδιος διορθωτικός συντελεστής προτείνεται να εφαρμοστεί σε κάθε δαπάνη πέραν των ελεχθεισών, ήδη δηλωμένων ή μελλοντικών, που σχετίζονται με τη σύμβαση και τις αντίστοιχες παρατυπίες». Η προθεσμία συμμόρφωσης για τα περισσότερα από τα 22 ευρήματα ορίστηκε στο διάστημα του ενός μήνα, ενώ σε άλλες περιπτώσεις δόθηκε προθεσμία 8 μηνών.

Παράλληλα, η ΔΕΥΑ Ζακύνθου υποχρεούται να προβεί έως τις 31 Δεκεμβρίου 2026 σε όλες τις απαιτούμενες ενέργειες ώστε η πράξη να καταστεί ολοκληρωμένη και λειτουργική, με βάση την ισχύουσα απόφαση ένταξης. Σε περίπτωση που η ΔΕΥΑ Ζακύνθου δεν συμμορφωθεί, «προτείνεται ανάκληση της απόφασης ένταξης και έκδοση απόφασης δημοσιονομικής διόρθωσης με ανάκτηση του συνόλου των δαπανών της πράξης».

«Δεν υπήρξε δύσκολο ερώτημα»

Σημειώνεται πως σε συνέντευξη που παραχώρησε στον τοπικό ραδιοφωνικό σταθμό «ΣΤΙΓΜΑ», ο πρόεδρος της ΔΕΥΑ Ζακύνθου δήλωσε πως δόθηκε επίσημη απάντηση στα επίμαχα 22 ευρήματα της προσωρινής έκθεσης, καθώς όπως ανέφερε χαρακτηριστικά, «δεν υπήρξε κάποιο δύσκολο ερώτημα. Υπήρξαν απαντήσεις και στα 22 ευρήματα».

ieidiseis.gr