Ηλεκτρικό ρεύμα: Πουλάμε στη Βουλγαρία το μεσημέρι, αγοράζουμε τη νύχτα

Μια εντυπωσιακή αλλαγή στις διασυνοριακές ροές ηλεκτρικής ενέργειας (ρεύμα) μεταξύ Ελλάδας και Βουλγαρίας καταγράφει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, αναδεικνύοντας τον ρόλο που μπορούν να διαδραματίσουν οι μπαταρίες στην αξιοποίηση της φθηνής πράσινης ενέργειας.

Η εικόνα που διαμορφώνεται είναι χαρακτηριστική: η Βουλγαρία εισάγει ηλεκτρική ενέργεια από την Ελλάδα τις μεσημεριανές ώρες, όταν η παραγωγή των φωτοβολταϊκών βρίσκεται στο υψηλότερο σημείο της και την επιστρέφει στο ελληνικό σύστημα το βράδυ, όταν η ηλιακή παραγωγή έχει υποχωρήσει και οι ανάγκες αυξάνονται.

Όπως σημειώνεται στην «Καθημερινή» που δημοσιεύει τα σχετικά δεδομένα, τα στοιχεία του Αυγούστου 2026 αποτυπώνουν αυτή την αντιστροφή. Οι εισαγωγές ηλεκτρικής ενέργειας από την Ελλάδα έφταναν στη Βουλγαρία έως τα 750 MW γύρω στο μεσημέρι, ενώ οι εξαγωγές της προς την Ελλάδα άγγιζαν τα 700 MW περίπου στις 8 το βράδυ.

Με άλλα λόγια, η γειτονική χώρα αξιοποιεί την πλεονάζουσα και φθηνότερη ενέργεια των μεσημεριανών ωρών, την αποθηκεύει και τη διαθέτει ξανά όταν η ζήτηση και οι τιμές ανεβαίνουν.

Οι μπαταρίες αλλάζουν τις ενεργειακές ροές

Η μεταβολή συνδέεται με τη μεγάλη ανάπτυξη των φωτοβολταϊκών και των συστημάτων αποθήκευσης στη Βουλγαρία. Από το 2021 έως το 2026, το μερίδιο της ηλιακής ενέργειας στην ηλεκτροπαραγωγή της χώρας αυξήθηκε από 4% σε 21%, ενώ η εγκατεστημένη φωτοβολταϊκή ισχύς σχεδόν εξαπλασιάστηκε, από 1,3 GW σε 7,2 GW.

Καθοριστική ήταν η συμβολή του ευρωπαϊκού Μηχανισμού Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (RRF), ο οποίος χρηματοδότησε περίπου το ήμισυ της αύξησης της φωτοβολταϊκής ισχύος, μέσω προγράμματος 3,2 GW που συνδυάζει μονάδες ανανεώσιμων πηγών ενέργειας με συστήματα αποθήκευσης.

Παράλληλα, η χωρητικότητα των εγκατεστημένων μπαταριών ξεπέρασε τις 16 GWh, ενώ η αποφόρτισή τους μπορεί σε ώρες αιχμής να καλύψει έως και το 30% της συνολικής ηλεκτροπαραγωγής.

Η επίδραση είναι ήδη ορατή στο ενεργειακό μείγμα. Σε ενδεικτικό δείγμα εργάσιμων ημερών του Σεπτεμβρίου, η παραγωγή των φωτοβολταϊκών ξεπέρασε εκείνη των μονάδων άνθρακα σε δέκα ωριαίες περιόδους. Όταν συνυπολογίζεται και η ενέργεια που διοχετεύουν οι μπαταρίες στο δίκτυο, το προβάδισμα διευρύνεται στις δεκαέξι περιόδους.

Η αποθήκευση καλύπτει έτσι και ώρες κατά τις οποίες η ηλιακή παραγωγή είναι περιορισμένη ή μηδενική, κυρίως νωρίς το πρωί και αργά το βράδυ.

Μικρότερη η διαφορά στις βραδινές τιμές στο ρεύμα

Η συμβολή των μπαταριών δεν περιορίζεται στην επάρκεια ηλεκτρικής ενέργειας, αλλά αποτυπώνεται και στη διαμόρφωση των τιμών. Τον Αύγουστο του 2024, οι βραδινές τιμές ηλεκτρικής ενέργειας ήταν κατά 150% υψηλότερες από τη μέση ημερήσια τιμή. Δύο χρόνια αργότερα, τον Αύγουστο του 2026, η αντίστοιχη απόκλιση είχε περιοριστεί στο 40%.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εκτιμά ότι, εάν οι ενδοημερήσιες διακυμάνσεις του 2026 ακολουθούσαν το μοτίβο του 2024, οι τιμές στις ώρες αιχμής θα μπορούσαν να είναι έως και 150 ευρώ ανά MWh υψηλότερες.

Πρόκειται για υποθετικό σενάριο και όχι για καταγραφή πραγματικής εξοικονόμησης, καθώς στο μεταξύ αυξήθηκε η παραγωγή από ανανεώσιμες πηγές και ενισχύθηκαν οι ηλεκτρικές διασυνδέσεις. Σημαντικό ρόλο έπαιξαν, άλλωστε, και οι αλλαγές στη λειτουργία της αγοράς.

Η Βουλγαρία ενίσχυσε το δίκτυο μεταφοράς ώστε να μπορεί να υποδεχθεί επιπλέον 5,4 GW ισχύος από ΑΠΕ, απλοποίησε τις διαδικασίες αδειοδότησης και σύνδεσης νέων έργων και προχώρησε το 2025 στην απελευθέρωση της αγοράς εξισορρόπησης, δίνοντας στις μπαταρίες τη δυνατότητα να παρέχουν υπηρεσίες υποστήριξης του δικτύου.

Παράλληλα, ενισχύθηκαν οι διασυνδέσεις και η σύζευξη των αγορών με την Ελλάδα και τη Ρουμανία.

Το στοίχημα της αποθήκευσης και στην Ελλάδα

Το βουλγαρικό παράδειγμα αναδεικνύει τη σημασία της αποθήκευσης για την καλύτερη αξιοποίηση της παραγωγής από ΑΠΕ, αλλά και για τη λειτουργία των περιφερειακών αγορών ηλεκτρικής ενέργειας. Η ίδια υποδομή που επιτρέπει στη Βουλγαρία να απορροφά μεσημεριανή παραγωγή από την Ελλάδα και να την επιστρέφει τις βραδινές ώρες, της δίνει τη δυνατότητα να ενισχύει και τη Ρουμανία όταν αυξάνονται οι ανάγκες της.

Τον Αύγουστο του 2026, κατά την περίοδο περιορισμένης παραγωγής στον πυρηνικό σταθμό του Τσερναβόντα, οι βουλγαρικές εξαγωγές προς τη Ρουμανία ήταν περίπου 1 GW υψηλότερες στις ώρες αιχμής σε σύγκριση με τον Αύγουστο του 2024.

Στην Ελλάδα, την ίδια ώρα, προχωρά η διαδικασία για την ανάπτυξη νέων έργων αποθήκευσης. Σύμφωνα με το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, ολοκληρώθηκε η αξιολόγηση των επενδυτικών αιτημάτων για τη χορήγηση όρων σύνδεσης, στο πλαίσιο πρόσκλησης που αφορούσε έργα συνολικής ισχύος έως 4.700 MW.

Υποβλήθηκαν 831 αιτήματα, συνολικής ισχύος 12.319 MW, μέγεθος που αποτυπώνει το έντονο επενδυτικό ενδιαφέρον για την είσοδο των μπαταριών στο ελληνικό ηλεκτρικό σύστημα.

Το ζητούμενο πλέον είναι η αποθήκευση να αποκτήσει αντίστοιχα ουσιαστικό ρόλο και στην εγχώρια αγορά, ώστε η περίσσεια ενέργειας από τις ΑΠΕ να μη χάνεται τις ώρες χαμηλής ζήτησης, αλλά να αξιοποιείται όταν το σύστημα τη χρειάζεται περισσότερο.

newsbreak.gr

ΘΑΝΑΣΗΣ ΚΑΛΛΙΑΡΑΣ/EUROKINISSI