Αγραφιώτης: Δύο τραγωδίες, δύο διαφορετικές αντιδράσεις

Όταν η αξία της ανθρώπινης ζωής δεν πρέπει να μετριέται με την πολιτική επικαιρότητα

Η Θεσσαλονίκη έζησε μέσα σε λίγες ώρες δύο τραγωδίες.

Από τη μία πλευρά, οι εμπρηστικές επιθέσεις σε κατοικίες στελεχών της Νέας Δημοκρατίας, μια εγκληματική ενέργεια που στοίχισε τη ζωή σε μία γυναίκα, και δικαίως προκάλεσε την άμεση κινητοποίηση της Πολιτείας. Ο Πρωθυπουργός, συνοδευόμενος από υπουργούς, επισκέφθηκε τη Θεσσαλονίκη, καταδίκασε με αυστηρότητα το περιστατικό και μίλησε για τρομοκρατικό χτύπημα, στέλνοντας το μήνυμα ότι η Δημοκρατία δεν εκβιάζεται από τη βία.

Λίγες ώρες νωρίτερα, όμως, μια άλλη τραγωδία είχε συγκλονίσει την ίδια πόλη, τη Θεσσαλονίκη. Πατέρας και ο δωδεκάχρονος γιος του έχασαν τη ζωή τους σε αγροτική πυρκαγιά, βρίσκοντας μαρτυρικό θάνατο μέσα στις φλόγες.

Και τότε γεννήθηκε ένα εύλογο ερώτημα.

Γιατί η μία τραγωδία συνοδεύτηκε από την παρουσία της πολιτειακής ηγεσίας, δημόσιες δηλώσεις και έντονο συμβολισμό, ενώ η άλλη πέρασε σχεδόν σιωπηλά, χωρίς μια αντίστοιχη δημόσια έκφραση συμπαράστασης προς την οικογένεια των θυμάτων, έστω από τον υπουργό πολιτικής προστασίας;

Κάθε ανθρώπινη ζωή έχει την ίδια αξία. Ο πόνος μιας οικογένειας που χάνει τους ανθρώπους της δεν εξαρτάται από το αν η αιτία είναι μια εγκληματική επίθεση ή μια φονική πυρκαγιά. Η θλίψη δεν έχει κομματικό χρώμα και το κράτος οφείλει να δείχνει την ίδια ευαισθησία απέναντι σε όλους τους πολίτες. Η διαφορετική εικόνα που εκπέμφθηκε δημιουργεί την εντύπωση ότι υπάρχουν τραγωδίες που αποκτούν ιδιαίτερη πολιτική βαρύτητα και άλλες που μένουν στο περιθώριο της δημόσιας προσοχής. Ακόμη κι αν αυτή δεν ήταν η πρόθεση της κυβέρνησης, αυτή είναι η αίσθηση που αποκόμισαν πολλοί πολίτες. Μάλιστα, καθώς η χώρα βρίσκεται σε μια περίοδο έντονης πολιτικής κινητικότητας ενόψει των επόμενων εκλογικών αναμετρήσεων, είναι αναμενόμενο να διατυπώνονται ερωτήματα για το αν ορισμένες κινήσεις αποκτούν και επικοινωνιακό χαρακτήρα.

Η κυβέρνηση ασφαλώς μπορεί να υποστηρίξει ότι η παρουσία του Πρωθυπουργού στην πρώτη περίπτωση υπαγορεύθηκε από τη σοβαρότητα μιας επίθεσης κατά πολιτικών προσώπων και τις ευρύτερες προεκτάσεις της για τη δημόσια τάξη. Ωστόσο, η απουσία μιας αντίστοιχης δημόσιας παρουσίας ή έστω μιας εξίσου εμφανής έκφρασης συμπαράστασης προς την οικογένεια των δύο ανθρώπων που χάθηκαν στη φωτιά αφήνει αναπόφευκτα χώρο για συγκρίσεις. Οι πολίτες δεν ζητούν να υποβαθμιστεί η σημασία μιας τρομοκρατικής ή εγκληματικής ενέργειας. Ζητούν, όμως, το κράτος να αποδεικνύει στην πράξη ότι στέκεται δίπλα σε κάθε οικογένεια που βιώνει μια ανείπωτη απώλεια.

Η εμπιστοσύνη προς την Πολιτεία δεν οικοδομείται μόνο με δηλώσεις απέναντι σε γεγονότα υψηλής δημοσιότητας. Χτίζεται κυρίως μέσα από την αίσθηση ότι κάθε πολίτης αντιμετωπίζεται με τον ίδιο σεβασμό, την ίδια αξιοπρέπεια και την ίδια ανθρώπινη ευαισθησία. Γιατί όταν δημιουργείται η εικόνα ότι κάποιοι θάνατοι κινητοποιούν ολόκληρο τον κρατικό μηχανισμό και άλλοι μένουν σχεδόν αθέατοι, τότε καλλιεργείται ένα επικίνδυνο αίσθημα άνισης μεταχείρισης.

Και αυτό είναι ίσως το πιο οδυνηρό μήνυμα που μπορεί να λάβει μια κοινωνία: ότι υπάρχουν πολίτες που αξίζουν περισσότερο από άλλους. Σε μια δημοκρατία, όμως, δεν υπάρχουν πολίτες πρώτης και δεύτερης κατηγορίας. Τουλάχιστον δεν θα έπρεπε να υπάρχουν, αφού ο εκάστοτε πρωθυπουργός είναι πρωθυπουργός όλων των Ελλήνων. 

Άγγελος Αγραφιώτης

Σύμβουλος Διαχείρισης Κρίσεων

Πολιτευτής ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΥΣΗΣ Μαγνησίας