Απάτη άνω των $2 εκατ. στις ΗΠΑ: Πατέρας και κόρη «έσπρωχναν» σε δημοπρασίες πλαστά έργα των Μπάνσκι και Γουόρχολ

Takeawaysby Protothema AI

• Ο Ρόμπερτ Ρόγκαλ, έμπορος έργων τέχνης, δέχθηκε έναν πίνακα που αποδείχθηκε πλαστός από την Καρολίνα Μπανκόφσκα.
• Η Καρολίνα Μπανκόφσκα και ο πατέρας της, Έρβιν Μπανκόφσκι, παραδέχθηκαν την ενοχή τους για εξαπάτηση, αποκομίζοντας παράνομα τουλάχιστον 2 εκατομμύρια δολάρια.
• Οι πλαστογραφίες κατασκευάζονταν στην Πολωνία και πωλούνταν σε οίκους δημοπρασιών, με ένα έργο να πωλείται έναντι 160.000 δολαρίων.
• Οι κατηγορούμενοι αντιμετωπίζουν ποινή φυλάκισης άνω των τριών ετών και καλούνται να καταβάλουν αποζημίωση 1,9 εκατομμυρίων δολαρίων.
• Η υπόθεση αναδεικνύει το συχνό πρόβλημα των πλαστών έργων τέχνης στην αγορά.

Πριν από περίπου έναν χρόνο, ο έμπορος έργων τέχνης της Νέας Υόρκης, Ρόμπερτ Ρόγκαλ, δέχθηκε επίσκεψη στο ιδιωτικό του showroom από μια νεαρή γυναίκα, η οποία φαινόταν πρόθυμη να πουλήσει ένα οικογενειακό κειμήλιο.

Συστήθηκε ως Καρολίνα Μπανκόφσκα και κρατούσε έναν πίνακα σε κορνίζα με υπογραφή του Άντριου Γουάιεθ, που έμοιαζε με τα υδατογραφικά τοπία της πρώιμης περιόδου του καλλιτέχνη. Ο Ρόγκαλ, θεωρώντας ότι θα μπορούσε να πωληθεί μεταξύ 20.000 και 30.000 δολαρίων, δέχθηκε να τον διαθέσει μέσω δημοπρασίας.

«Η προέλευση δεν ήταν απολύτως ξεκάθαρη, αλλά φαινόταν αξιόπιστη. Δεν έμοιαζε προφανώς πλαστό», ανέφερε.

Σήμερα, ο ίδιος πιστεύει ότι επρόκειτο για απομίμηση — μία από τις τουλάχιστον 200 που, σύμφωνα με ομοσπονδιακούς εισαγγελείς, επιχείρησαν να διοχετεύσουν στην αγορά η 26χρονη Καρολίνα Μπανκόφσκα και ο πατέρας της, Έρβιν Μπανκόφσκι.

Την Τρίτη, πατέρας και κόρη παραδέχθηκαν την ενοχή τους για εξαπάτηση θυμάτων, μεταξύ των οποίων συγκαταλέγονται και μεγάλοι οίκοι δημοπρασιών της Νέας Υόρκης, αποκομίζοντας παράνομα τουλάχιστον 2 εκατομμύρια δολάρια.

Πλαστά έργα και διεθνές κύκλωμα

Οι απομιμήσεις κατασκευάζονταν στην Πολωνία από συνεργό που δεν κατονομάζεται και συχνά αναπαρήγαγαν λιγότερο γνωστά έργα διάσημων καλλιτεχνών, όπως οι Μπάνσκι και Άντι Γουόρχολ.

Το πιο επικερδές πλαστό έργο, που αποδιδόταν στον καλλιτέχνη Ρίτσαρντ Μέιχιου, πωλήθηκε από τον οίκο DuMouchelles τον Οκτώβριο έναντι 160.000 δολαρίων.

Οι κατηγορούμενοι, Πολωνοί υπήκοοι που διέμεναν στο Νιου Τζέρσεϊ, αντιμετωπίζουν κατηγορίες για συνωμοσία απάτης μέσω ηλεκτρονικών μέσων, καθώς και για ψευδή παρουσίαση έργων ιθαγενών καλλιτεχνών, λόγω αντιγραφής έργων του Φριτς Σόλντερ.

Σύμφωνα με τις ομοσπονδιακές κατευθυντήριες γραμμές, ενδέχεται να καταδικαστούν σε ποινή φυλάκισης άνω των τριών ετών, ενώ καλούνται να καταβάλουν αποζημίωση ύψους 1,9 εκατομμυρίων δολαρίων και αντιμετωπίζουν το ενδεχόμενο απέλασης στην Πολωνία.

Ομολογία και αντιδράσεις

Κατά την ακροαματική διαδικασία, η Καρολίνα Μπανκόφσκα δήλωσε: «Η συμπεριφορά μου ήταν λανθασμένη και είμαι ένοχη», ενώ ο δικηγόρος της ανέφερε ότι έχει ήδη δεσμεύσει πάνω από 1 εκατομμύριο δολάρια σε λογαριασμό μεσεγγύησης.

Ο Έρβιν Μπανκόφσκι, μέσω διερμηνέα, ζήτησε επίσης συγγνώμη, με τον συνήγορό του να σημειώνει ότι «έλαβε μια κακή απόφαση προσπαθώντας να στηρίξει την οικογένειά του».

Χρόνιο πρόβλημα στην αγορά τέχνης

Η υπόθεση προκάλεσε έντονες αντιδράσεις στον κόσμο της τέχνης, με ειδικούς να επισημαίνουν ότι τέτοιου είδους απάτες είναι πιο συχνές απ’ όσο πιστεύεται. Η καθηγήτρια εγκλημάτων τέχνης στο Πανεπιστήμιο της Νέας Υόρκης, Έριν Τόμπσον, σχολίασε στο Associated Press: «Το μόνο ασυνήθιστο είναι ότι οι παραχαράκτες συνελήφθησαν».

Όπως πρόσθεσε, «υπάρχει η εντύπωση ότι ο κόσμος της τέχνης είναι ένας εκλεπτυσμένος χώρος, αλλά η πραγματικότητα είναι ότι κυκλοφορούν πολύ περισσότερα πλαστά έργα απ’ όσα νομίζουμε».

Πώς στήθηκε η απάτη

Οι εισαγγελείς αναφέρουν ότι από το 2020 οι κατηγορούμενοι ανέθεταν σε Πολωνό καλλιτέχνη τη δημιουργία πλαστών έργων, χρησιμοποιώντας παλαιό χαρτί και πλαστές σφραγίδες για να ενισχύσουν την αξιοπιστία τους. Συχνά επικαλούνταν ανενεργές γκαλερί, στις οποίες είχαν δήθεν εκτεθεί τα έργα, ώστε να φαίνεται ότι είχαν ιστορικό έκθεσης.

Η απάτη άρχισε να αποκαλύπτεται το 2023, όταν εκπρόσωποι του καλλιτέχνη Ρέιμοντς Στάπρανς εντόπισαν πλαστό έργο προς πώληση, το οποίο τελικά αγοράστηκε έναντι 60.000 δολαρίων.

Ακόμη και λεπτομέρειες, όπως σφραγίδες με αναχρονιστικά στοιχεία, πρόδιδαν την απάτη. Σε μία περίπτωση, σφραγίδα ανέφερε διεύθυνση που είχε καταργηθεί από τη δεκαετία του 1960.

Ιδιαίτερη σημασία έχει το γεγονός ότι μία από τις πλαστές σφραγίδες έφερε το όνομα της ιστορικής γκαλερί M. Knoedler & Co., η οποία είχε κλείσει το 2011 μετά από σκάνδαλο πλαστών έργων.

Η επιφύλαξη των επαγγελματιών

Ο Ρόγκαλ τελικά δεν προχώρησε στην πώληση του πίνακα, καθώς η σφραγίδα στο πίσω μέρος τού φάνηκε «υπερβολικά καθαρή». Όταν ζήτησε από την Μπανκόφσκα να τον παραλάβει, εκείνη δεν απάντησε ποτέ.

Επανεξετάζοντας το έργο σε αποθήκη στο Κουίνς, ο ίδιος σχολίασε: «Προσπαθείς να κάνεις σωστά τη δουλειά σου. Μπορούμε να ξεγελαστούμε; Απολύτως».