Έρχονται από την Κίνα 250 νέα και φθηνά φάρμακα για αδυνάτισμα

Από παραγωγός φθηνών γενόσημων φαρμάκων, η Κίνα μετατρέπεται σε έναν από τους ανερχόμενους παίκτες της παγκόσμιας βιοτεχνολογίας, με στόχο μία από τις πιο επικερδείς αγορές της φαρμακευτικής βιομηχανίας: τα φάρμακα GLP-1 κατά της παχυσαρκίας.

Η Eli Lilly και η Novo Nordisk, με σκευάσματα όπως τα Mounjaro και Ozempic αντίστοιχα, παραμένουν σήμερα οι αδιαμφισβήτητοι ηγέτες στην παγκόσμια αγορά GLP-1, η οποία εκτιμάται ότι αγγίζει τα 80 δισ. δολάρια.

Ωστόσο, οι κινεζικές εταιρείες βιοτεχνολογίας εισέρχονται πλέον δυναμικά στο πεδίο, διεκδικώντας μερίδιο από την εκρηκτικά αναπτυσσόμενη αγορά των φαρμάκων απώλειας βάρους.

Σύμφωνα με την εταιρεία δεδομένων PharmCube, σχεδόν 250 κινεζικά προγράμματα ανάπτυξης θεραπειών GLP-1 βρίσκονται σήμερα σε εξέλιξη, ενώ περισσότερα από 20 φάρμακα έχουν ήδη λάβει άδειες για αγορές εκτός Κίνας.

Από τα γενόσημα στη βιοτεχνολογική καινοτομία

Χαρακτηριστικό παράδειγμα της νέας εποχής αποτελεί η Vincentage Pharma, μια εταιρεία μόλις πέντε ετών, η οποία φιλοδοξεί να αναπτύξει ένα από τα πρώτα από του στόματος φάρμακα GLP-1 κινεζικής προέλευσης.

Στα τέλη του 2024, η εταιρεία, με μόλις 50 εργαζομένους, εξασφάλισε συμφωνία αδειοδότησης για την εμπορική διάθεση του φαρμάκου VCT220 σε αγορές του εξωτερικού, συμπεριλαμβανομένων των ΗΠΑ.

«Είναι σαν αγώνας δρόμου 100 μέτρων: από το πρώτο βήμα έχουμε κινηθεί εξαιρετικά γρήγορα», δήλωσε ο Φενγκ Τσεν, επικεφαλής ιατρικός διευθυντής της Vincentage.

Το φάρμακο προσέλκυσε το ενδιαφέρον της Corxel Pharmaceuticals, η οποία απέκτησε τα δικαιώματα ανάπτυξης και διάθεσής του, καθώς -μεταξύ άλλων- φαίνεται να προκαλεί λιγότερες παρενέργειες, όπως ναυτία και εμετούς, σε σύγκριση με άλλες θεραπείες GLP-1.

«Είναι μια πολύ μικρή εταιρεία, αλλά εξακολουθεί να μπορεί να προσφέρει τόσα πολλά», δήλωσε η Σάντι Μου, διευθύνουσα σύμβουλος της Corxel, η οποία ολοκλήρωσε φέτος το καλοκαίρι κλινική δοκιμή Φάσης 2 του φαρμάκου στις ΗΠΑ και σχεδιάζει να υποβάλει αίτημα έγκρισης στον αμερικανικό Οργανισμό Τροφίμων και Φαρμάκων (FDA).

Η μεταμόρφωση της Κίνας στον χώρο της βιοφαρμακευτικής είναι αποτέλεσμα μιας στρατηγικής που εξελίσσεται εδώ και δύο δεκαετίες. Η χώρα πέρασε από την παραγωγή απλών γενόσημων φαρμάκων και χημικών πρώτων υλών στη δημιουργία ενός οικοσυστήματος έρευνας και ανάπτυξης, με ισχυρή κρατική στήριξη και χαμηλότερο λειτουργικό κόστος.

Πλέον, μεγάλες διεθνείς φαρμακευτικές εταιρείες αναζητούν νέες θεραπείες σε κινεζικά ερευνητικά κέντρα, όπως αυτά στη Σαγκάη και τη Σουτσόου. Σύμφωνα με την PharmCube, οι συμφωνίες αδειοδότησης νέων κινεζικών φαρμάκων προς το εξωτερικό ξεπέρασαν πέρυσι τα 130 δισ. δολάρια, καλύπτοντας τομείς όπως η ογκολογία, η παχυσαρκία και η ανοσολογία.

«Η ανάπτυξη ήταν εντυπωσιακή. Ο όγκος των συμφωνιών αυξήθηκε από σχεδόν μηδενικά επίπεδα πριν από το 2020 σε πάνω από 100 δισ. δολάρια, με τα GLP-1 και την παχυσαρκία να βρίσκονται πλέον στο επίκεντρο», ανέφερε ο Τοντ Λιάο, εταίρος της Morgan Lewis στη Σαγκάη.

Το ενδιαφέρον των διεθνών κολοσσών είναι ήδη έντονο. Εταιρείες όπως η AstraZeneca, η Merck και η Novo Nordisk έχουν προχωρήσει σε συμφωνίες αξίας δισεκατομμυρίων για να εξασφαλίσουν πρόσβαση σε νέες κινεζικές θεραπείες κατά της παχυσαρκίας.

Μέχρι σήμερα, κανένα GLP-1 κινεζικής προέλευσης δεν έχει λάβει έγκριση από τον FDA, όμως αρκετά βρίσκονται σε προχωρημένα στάδια κλινικών δοκιμών στις ΗΠΑ και σε άλλες αγορές.

Τον Απρίλιο, η Kailera Therapeutics, η οποία βασίζεται σε θεραπείες GLP-1 της κινεζικής Jiangsu Hengrui Pharmaceuticals, άντλησε περισσότερα από 700 εκατ. δολάρια μέσω της εισαγωγής της στο χρηματιστήριο Nasdaq. Η εταιρεία πραγματοποιεί διεθνείς κλινικές δοκιμές για φάρμακα που αναπτύχθηκαν αρχικά από την Hengrui.

Πίεση στις τιμές και νέος ανταγωνισμός

Οι πρόσφατες κινεζικές εξελίξεις στα GLP-1 αποτελούν, σύμφωνα με ειδικούς, κυρίως βελτιώσεις πάνω σε ήδη υπάρχουσες τεχνολογίες και όχι επαναστατικές ανακαλύψεις. Παρ’ όλα αυτά, η είσοδος περισσότερων παικτών στην αγορά μπορεί να έχει σημαντικές επιπτώσεις για τους ασθενείς, ιδιαίτερα στις ΗΠΑ, καθώς ενδέχεται να οδηγήσει σε χαμηλότερες τιμές και περισσότερες θεραπευτικές επιλογές.

Οι κινεζικές εταιρείες στρέφονται στο εξωτερικό επειδή η εγχώρια αγορά παραμένει λιγότερο ελκυστική οικονομικά. Η Κίνα αντιμετωπίζει μεγάλο και αυξανόμενο πρόβλημα παχυσαρκίας, ενώ διαθέτει σχεδόν 150 εκατομμύρια ενήλικες με διαβήτη. Ωστόσο, το ποσοστό των ασθενών που χρησιμοποιούν GLP-1 είναι πολύ μικρότερο σε σχέση με τις ΗΠΑ, ενώ οι τιμές των φαρμάκων είναι σημαντικά χαμηλότερες.

Παράλληλα, το εθνικό σύστημα αποζημίωσης φαρμάκων καλύπτει τις συγκεκριμένες θεραπείες μόνο για τον διαβήτη και όχι για την παχυσαρκία, με αποτέλεσμα πολλοί ασθενείς να πρέπει να πληρώνουν οι ίδιοι το κόστος.

«Το να κερδίσεις χρήματα μπορεί να είναι εξαιρετικά δύσκολο» στην κινεζική βιοτεχνολογική βιομηχανία, δήλωσε ο Λίον Τανγκ, ιδρυτής της InScienceWeTrust BioAdvisory.

Η πίεση από τον κινεζικό ανταγωνισμό επηρεάζει ήδη τη Novo Nordisk. Η δανική εταιρεία, που ανέπτυξε το Ozempic, είδε τις καθαρές πωλήσεις των GLP-1 στην Κίνα να μειώνονται κατά 8% το 2025, ενώ προχώρησε και σε μειώσεις τιμών για δύο προϊόντα της στη συγκεκριμένη αγορά.

Παράλληλα, η εταιρεία αναμένεται να αντιμετωπίσει σύντομα την είσοδο γενόσημων ανταγωνιστών, καθώς η πατέντα της σεμαγλουτίδης —του βασικού συστατικού του Ozempic— έληξε στην Κίνα.

«Ο ανταγωνισμός είναι ιδιαίτερα έντονος, αλλά ο ανταγωνισμός σε κάνει καλύτερο», δήλωσε ο Χάι Παν, διευθύνων σύμβουλος της Sciwind Biosciences.

Η βρετανική Verdiva Bio υπέγραψε συμφωνία με τη Sciwind για την αδειοδότηση τριών μεταβολικών φαρμάκων της σε παγκόσμιο επίπεδο, σε μια συμφωνία που μπορεί να φτάσει τα 2,4 δισ. δολάρια. Η εταιρεία πραγματοποιεί ήδη κλινικές δοκιμές Φάσης 2 στις ΗΠΑ για μία από τις από του στόματος θεραπείες της Sciwind.

Τα πλεονεκτήματα της κινεζικής βιοτεχνολογίας

Όπως συμβαίνει και σε άλλους στρατηγικούς τεχνολογικούς τομείς, οι κινεζικές βιοτεχνολογικές εταιρείες επωφελούνται από σημαντική κρατική υποστήριξη. Το Πεκίνο έχει επενδύσει δισεκατομμύρια στον κλάδο, στο πλαίσιο της προσπάθειας για τεχνολογική αυτονομία, ενώ έχει προσελκύσει επιστήμονες από το εξωτερικό για την ανάπτυξη πρωτοποριακής έρευνας.

Εκτός από τη χρηματοδότηση, σημαντικό πλεονέκτημα αποτελεί η ταχύτητα. Τα στελέχη της βιοτεχνολογίας υποστηρίζουν ότι οι κλινικές δοκιμές στην Κίνα μπορούν να πραγματοποιηθούν αποτελεσματικότερα, καθώς συγκεντρώνονται σε μεγάλα δημόσια νοσοκομεία με μεγάλο αριθμό ασθενών.

Παράλληλα, η χώρα διαθέτει ένα εκτεταμένο δίκτυο εξειδικευμένων οργανισμών κλινικής έρευνας (CROs), οι οποίοι επιταχύνουν τη μετάβαση από το εργαστήριο στην κλινική εφαρμογή.

Σύμφωνα με τον Cure Innovation Index, πάνω από το 30% των νέων κλινικών δοκιμών παγκοσμίως ξεκίνησαν στην Κίνα πέρυσι, έναντι μόλις 1% το 2009. Επιπλέον, οι δοκιμές Φάσης 1 στην Κίνα κοστίζουν περίπου το μισό σε σχέση με τις αντίστοιχες στις ΗΠΑ.

«Αυτό είναι το ανταγωνιστικό μας πλεονέκτημα στην παγκόσμια αγορά: είμαστε πολύ πιο αποτελεσματικοί και φθηνότεροι», δήλωσε ο Μάθιου Κιου, επικεφαλής δημοσίων υποθέσεων της Innogen Pharmaceutical.

Οι ειδικοί εκτιμούν ότι τα κινεζικά GLP-1 θα εξελιχθούν σταδιακά από φάρμακα που ακολουθούν τις υπάρχουσες τεχνολογίες σε θεραπείες πραγματικής καινοτομίας.

«Δεν μπορείς να δημιουργήσεις ένα πρωτοποριακό φάρμακο από την πρώτη στιγμή. Πρέπει πρώτα να μάθεις να παράγεις γενόσημα, μετά φάρμακα “me too”, στη συνέχεια “me better” και τέλος καινοτόμα φάρμακα. Είναι μια διαδικασία», ανέφερε ο Παν της Sciwind.

Παρά την πρόοδο, η διεθνής εμπορική αξιοποίηση παραμένει δύσκολη για τις μικρότερες κινεζικές εταιρείες. Τα φάρμακά τους πρέπει να περάσουν από κλινικές δοκιμές στις ΗΠΑ, να λάβουν έγκριση από τον FDA και να ανταγωνιστούν σε μια αγορά που γίνεται ολοένα πιο κορεσμένη.

Οι συμφωνίες αδειοδότησης με μεγάλες διεθνείς εταιρείες διευκολύνουν αυτή τη διαδικασία, καθώς επιτρέπουν στις κινεζικές επιχειρήσεις να αποκτήσουν πρόσβαση σε παγκόσμια δίκτυα ανάπτυξης και εμπορίας.

Ωστόσο, η άνθηση των συμφωνιών βιοτεχνολογίας βρίσκεται πλέον υπό αυξημένη εποπτεία στις ΗΠΑ, όπου εντείνονται οι ανησυχίες για την άνοδο της κινεζικής βιομηχανίας.

Το αμερικανικό Κογκρέσο, πάντως, εξετάζει μέτρα για τον έλεγχο επενδύσεων στον κινεζικό κλάδο βιοτεχνολογίας, ενώ ορισμένοι νομοθέτες έχουν προτείνει περιορισμούς στη χρήση δεδομένων από κινεζικές κλινικές δοκιμές, επικαλούμενοι ανησυχίες για την αξιοπιστία τους και για τη μεταφορά τεχνογνωσίας προς το Πεκίνο.

ΓΙΑΝΝΗΣ ΔΕΒΕΤΖΟΓΛΟΥ

news247.gr

iStock