ΕΡΓΑΝΗ: Ψηφιακή προστασία ή ψηφιακή παγίδα;

Όταν η “φιλοεργατική” ρητορική μετατρέπεται σε μηχανισμό οικονομικής ασφυξίας για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις.

Η κυβέρνηση προβάλλει το σύστημα ΕΡΓΑΝΗ ως ένα σύγχρονο εργαλείο διαφάνειας και προστασίας των εργαζομένων. Στην πράξη, όμως, για χιλιάδες μικρομεσαίες επιχειρήσεις λειτουργεί ως ένας άκαμπτος, τιμωρητικός μηχανισμός που μετακυλίει το σύνολο της ευθύνης –και του κόστους– σε εκείνους που ήδη αγωνίζονται να επιβιώσουν.

Το βασικό πρόβλημα δεν είναι η ψηφιοποίηση αυτή καθαυτή. Είναι ο τρόπος εφαρμογής της. Ένα σύστημα που βασίζεται σε «αλγοριθμικές βεβαιότητες» αδυνατεί να κατανοήσει την πραγματικότητα της καθημερινής εργασίας:

• εργαζόμενοι μεγαλύτερης ηλικίας που δυσκολεύονται με την τεχνολογία,
• νεότεροι που αντιμετωπίζουν τη διαδικασία ως τυπική ή ακόμα και επιπόλαιη,
• λάθη καταχώρησης που δεν είναι δόλος αλλά ανθρώπινη αστοχία.

Κι όμως, το κράτος επιλέγει να αγνοεί πλήρως αυτή την πραγματικότητα.

Με μια σχεδόν δογματική προσέγγιση, ο νόμος θεωρεί την επιχείρηση αποκλειστικά υπεύθυνη για κάθε λάθος «χτύπημα» κάρτας. Ακόμα και όταν το σφάλμα είναι προφανές, ακόμα και όταν τεκμηριώνεται, οι ελεγκτικοί μηχανισμοί δεν επιδεικνύουν καμία ευελιξία. Οι επιθεωρητές του ΣΕΠΕ δεν αναγνωρίζουν την έννοια του ανθρώπινου λάθους – μόνο την ευκαιρία για επιβολή προστίμων και εισφορών.

Το αποτέλεσμα;
Μια στρεβλή μεταφορά ευθύνης που μετατρέπει τις επιχειρήσεις σε αποδιοπομπαίους τράγους. Αντί για συνεργάτες στην οικονομία, αντιμετωπίζονται ως ύποπτοι προς τιμωρία.

Αυτή η πρακτική γεννά εύλογα ερωτήματα:
Είναι το ΕΡΓΑΝΗ πραγματικά ένα εργαλείο προστασίας των εργαζομένων ή ένας μηχανισμός είσπραξης;
Μήπως η αυστηρότητα δεν στοχεύει στη δικαιοσύνη, αλλά στη δημοσιονομική απόδοση;

Δεν είναι λίγοι εκείνοι που βλέπουν πίσω από αυτή την πολιτική μια ευρύτερη στρατηγική: τη σταδιακή πίεση και συρρίκνωση των μικρομεσαίων επιχειρήσεων, όπως περιγράφεται –έμμεσα ή άμεσα– και σε οικονομικά σχέδια τύπου Πισσαρίδη. Σε ένα τέτοιο πλαίσιο, η «υπερρύθμιση» δεν είναι ατύχημα. Είναι εργαλείο.

Η ειρωνεία είναι προφανής. Στο όνομα της προστασίας της εργασίας, πλήττεται η ίδια η δυνατότητα δημιουργίας θέσεων εργασίας. Στο όνομα της διαφάνειας, παράγεται αδικία. Και στο όνομα της προόδου, επιβάλλεται ένα σύστημα που δεν αφήνει περιθώρια άμυνας.

Γιατί όταν μια επιχείρηση τιμωρείται για λάθη που δεν μπορεί να ελέγξει, τότε δεν μιλάμε για κανόνες. Μιλάμε για παγίδα.

Και όταν οι παγίδες πολλαπλασιάζονται, το λουκέτο δεν είναι επιλογή. Είναι αναπόφευκτο αποτέλεσμα.

Σε κάθε περίπτωση, τέτοιες πολιτικές δεν μένουν χωρίς συνέπειες. Όταν μια κυβέρνηση επιλέγει να αγνοεί την πραγματικότητα της αγοράς και να αντιμετωπίζει τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις ως πηγή εσόδων και όχι ως πυλώνα της οικονομίας, αργά ή γρήγορα θα βρεθεί αντιμέτωπη με την κρίση των ίδιων των πολιτών. Οι επαγγελματίες που πιέζονται, που αισθάνονται αδικημένοι και ανυπεράσπιστοι, δεν ξεχνούν. Και στην κάλπη, εκεί όπου δεν υπάρχουν αλγόριθμοι ούτε «διορθωτικές καταχωρήσεις», η δυσαρέσκεια μετατρέπεται σε μήνυμα. Ένα μήνυμα που καμία κυβέρνηση δεν μπορεί να αγνοήσει.

Άγγελος Αγραφιώτης

Πολιτευτής

ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΥΣΗΣ Μαγνησίας