Για να πας μακριά, πρέπει να στοχεύεις ψηλά

Σχολιάζουν ήδη διάφοροι το γεγονός ότι ο Αλέξης Τσίπρας και οι εκπρόσωποι του νέου σχηματισμού, της Ελληνικής Αριστερής Συμπαράταξης, υποστηρίζουν ότι ο στόχος είναι να κερδίσουν τις επόμενες εκλογές. Και αυτό γιατί στα μάτια των επικριτών, αυτό είναι μια υπερβολική και αλαζονική δήλωση. Όμως, στην πραγματικότητα μια τέτοια τοποθέτηση για την ΕΛΑΣ είναι μονόδρομος.

Και αυτό γιατί με την επιλογή μιας τέτοιας στοχοθεσίας τόσο ο Αλέξης Τσίπρας όσο και οι συνεργάτριες και συνεργάτες του είναι συνεπείς στον στόχο που έθεσαν εξ αρχής, στον σκοπό για τον οποίο δημιουργήθηκε το κόμμα. Γιατί δεν ξεκίνησαν για να φτιάξουν απλώς ένα «κόμμα Τσίπρα», ούτε ένα μικρομεσαίο κόμμα, που θα διαπραγματευτεί με τα υπόλοιπα κόμματα της Αντιπολίτευσης, με πιθανό ορίζοντα να είναι τμήμα ενός μετώπου που θα διεκδικούσε να ασκήσει την κυβερνητική εξουσία. Ο στόχος με τον οποίο θα αναμετρηθούν και θα κριθούν είναι η δημιουργία ισχυρού προοδευτικού πόλου εξουσίας που θα ανατρέψει τους συσχετισμούς και θα οδηγήσει στην αντιπολίτευση την αντιλαϊκή κυβέρνηση Μητσοτάκη.

Και ανεξαρτήτως του τι καταγράφουν τώρα οι δημοσκοπήσεις, που δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι αποτελούν στην πραγματικότητα «ακτινογραφία» μιας στιγμής και όχι προφητεία για το μέλλον, ένας σχηματισμός που διεκδικεί ρητά να είναι κόμμα εξουσίας και όχι απλώς ένα ακόμη κόμμα διαμαρτυρίας, δεν μπορεί να θέτει μικρότερο στόχο από την εκλογική νίκη.

Όμως, πέραν των συμβολισμών ή της αναγκαίας πολιτικής αισθητικής που πρέπει να έχει ένας νέος σχηματισμός, εκτιμώ ότι υπάρχει και κάτι βαθύτερο στο οποίο προσπαθεί να ανταποκριθεί αυτή η στρατηγική. Και αυτό είναι ότι αυτή τη στιγμή κανένας από τους υπαρκτούς σχηματισμούς της αντιπολίτευσης, ακόμη και όσοι έχουν υιοθετήσει καλές αντιπολιτευτικές θέσεις, δεν εμπνέει τη μεγάλη πλειοψηφία της μεσαίας τάξης και των λαϊκών στρωμάτων. Κάτι που εξηγεί γιατί ενώ έχουμε καθολική καταδίκη της κυβέρνησης στις δημοσκοπήσεις δεν εμφανίζεται μέχρι τώρα κάποιο από τα κόμματα της αντιπολίτευσης να συγκεντρώνει ένα υψηλό ποσοστό.

Αυτό, αντικειμενικά, σημαίνει ότι οι πολίτες έχουν κάνει σαφές ότι αναζητούν κάτι νέο, κάτι που θα πείθει ότι αντιστοιχεί όντως στην απαίτηση να υπάρξει πολιτική αλλαγή και να δοκιμαστεί ένα νέο πολιτικό σχέδιο για τη χώρα, με διαφορετικές αφετηρίες από αυτές της κυβέρνησης Μητσοτάκη, σε όλα τα επίπεδα.

Σε ένα τέτοιο πλαίσιο, όταν ένας σχηματισμός εμφανίζεται, δηλώνει ότι αντιπροσωπεύει μια νέα πολιτική πρόταση που να μπορεί να έχει πλειοψηφική απεύθυνση και να είναι η πολιτική και κυβερνητική «μετάφραση» αυτού του αιτήματος που αναδύεται μέσα στην ίδια την κοινωνία, δεν μπορεί παρά να λέει ότι διεκδικεί να κερδίσει τις εκλογές και να κυβερνήσει. Και δεν μπορεί παρά να ζητήσει από τους ανθρώπους να στρατευτούν και να συμμετάσχουν με τον ενθουσιασμό που αυτή η πρόκληση συνεπάγεται.

Προφανώς και ανάμεσα στην πρόθεση και την επίτευξη ενός στόχου υπάρχει μεγάλη απόσταση. Στην πραγματικότητα θα μπορούσαμε να πούμε ότι πολιτική είναι ακριβώς η ικανότητα ενός σχηματισμού να καταφέρει να καλύψει αυτή την απόσταση. Ωστόσο, πολιτική σημαίνει ακριβώς και να θέτεις τον πήχη ψηλά ώστε οι άνθρωποι να σε κρίνουν από το εάν ανταποκρίνεσαι σε ένα τέτοιο στόχο. Αρκεί να ξέρεις ότι δεν θα τους πείσεις απλώς με το να θέσεις έναν στόχο ή εκφράζοντας μια φιλοδοξία, αλλά με το να προσπαθείς όντως να ανταποκριθείς. Και αυτό σημαίνει να επεξεργαστείς πολιτικές προτάσεις, πρόγραμμα, κυβερνητικές λύσεις και να υποδείξεις πρόσωπα που να μπορούν να ανταποκριθούν σε αυτά τα καθήκοντα. Πάνω από όλα να διαμορφώσεις μια πολιτική διαδικασία που να καθιστά όλους αυτούς τους ανθρώπους συνυπεύθυνους και συμμέτοχους, ξεκινώντας από αυτούς που τώρα σπεύδουν να συνυπογράψουν την ιδρυτική διακήρυξη.

Σημαίνει αυτό ότι πρέπει να απαξιωθεί ο κόσμος ή τα στελέχη που σήμερα ανήκουν σε άλλους σχηματισμούς; Σίγουρα όχι, και από αρκετές απόψεις ισχύει το «κανείς δεν περισσεύει». Υπό την προϋπόθεση, όμως, ότι αντιλαμβάνονται την ανάγκη αλλαγής «πολιτικού παραδείγματος», την ανάγκη μιας νέας πολιτικής και μιας νέας εναλλακτικής πρότασης.

Σε τελική ανάλυση, η ίδια η έννοια της «συμπαράταξης» σε αυτό ακριβώς παραπέμπει. Στην ανάγκη, δηλαδή, να συμπορευτούν διαφορετικά ρεύματα, διαφορετικές πολιτικές εμπειρίες, διαφορετικές ιστορίες εντός της δημοκρατικής και προοδευτικής παράταξης. Μόνο που αυτό δεν σημαίνει συγκόλληση ή απλή «εκπροσώπηση» των σημερινών σχηματισμών. Σημαίνει σύνθεση, γύρω από μια νέα αντίληψη σε τελική ανάλυση της ίδιας της πολιτικής πρακτικής και της αντίληψης για την άσκηση της εξουσίας.

Και αυτό δεν έχει σχέση απλώς με κάποια εν γένει αναζήτηση της «καινοτομίας», αλλά με το γεγονός ότι μόνο έτσι θα ξεπεραστεί η βαθύτερη δυσπιστία των πολιτών απέναντι στην «επίσημη» πολιτική, μια δυσπιστία που, όπως όλοι έχουμε καταλάβει από τις δημοσκοπήσεις, δεν περιορίζεται μόνο στη Νέα Δημοκρατία, αλλά επεκτείνεται σε όλη την αντιπολίτευση και συνολικά στο πολιτικό σύστημα.

Όμως, πάνω από όλα το πιο βασικό είναι ότι οι πολίτες δεν έχουν ανάγκη να δουν έναν ακόμη σχηματισμό που ελπίζει να «κεφαλαιοποιήσει» τη δυσαρέσκεια για την κυβέρνηση. Έχουν ανάγκη να δουν έναν σχηματισμό που να εκπροσωπεί όντως την αναγκαία αλλαγή πολιτικής. Έναν σχηματισμό που να κατανοεί ότι στην πολιτική οφείλει κανείς να ακολουθεί την αρχή των τοξοβόλων: για να πας μακριά, πρέπει να στοχεύεις ψηλά.

Λευτέρης Θ. Χαραλαμπόπουλος

in.gr