Αδιευκρίνιστα στην παραΕΥΠ

Θολή χρηματοδότηση 5,5 εκατ. ευρώ μέσω του υπουργείου Μετανάστευσης στο σκοτεινό ΚΕΤΥΑΚ των υποκλοπών.

Οσμή σκανδάλου και πολύ σοβαρά ερωτήματα, που ενδέχεται να χρήζουν διερεύνησης από την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία, για προμήθεια λογισμικού και όχι μόνο προκύπτουν από τη σημερινή αποκάλυψη του Documento με φόντο αδιευκρίνιστες, άγνωστες σε αρμόδιους υπουργούς και θολές χρηματοδοτήσεις 5,5 εκατ. ευρώ του –«αμαρτωλού» λόγω υποκλοπών– Κέντρου Τεχνολογικής Υποστήριξης, Ανάπτυξης και Καινοτοµίας (ΚΕΤΥΑΚ), τεχνολογικού βραχίονα της ΕΥΠ, μέσω προγράμματος της ΕΕ. Πρόκειται για το «Πρόγραμμα Ελλάδας – Ταμείο Εσωτερικής Ασφάλειας», το οποίο καταρτίζει και διαχειρίζεται ειδική υπηρεσία του υπουργείου Μετανάστευσης και Ασύλου.

Σύμφωνα με την έρευνα, που τεκμηριώνεται από επίσημα και δημόσια έγγραφα, το ΚΕΤΥΑΚ της Εθνικής Υπηρεσίας Πληροφοριών, πολιτικός προϊστάμενος της οποίας είναι από το 2019 ο πρωθυπουργός, εξασφάλισε χρηματοδοτήσεις για δύο έργα, αξίας 4,5 και 1 εκατ. ευρώ. Σε υποέργο της πρώτης πράξης, που κοστολογείται στις 700.000 ευρώ, γίνεται λόγος για «προμήθεια αδειών χρήσης λογισμικών για την επιτήρηση εσωτερικού δικτύου και την αποφυγή απώλειας/ διαρροής πληροφορίας». Σε μια περίοδο που οι αποκαλύψεις για το λογισμικό Predator, τη σκοτεινή δράση του ΚΕΤΥΑΚ και τις πρακτικές της ΕΥΠ ταράζουν συθέμελα τη λειτουργία του κράτους δικαίου στην Ελλάδα και υπονομεύουν τη δημοκρατία, η χρήση ευρωπαϊκών μάλιστα κονδυλίων για ένα αδιευκρίνιστο και άγνωστο μέχρι σήμερα software, απαιτεί καθαρές εξηγήσεις από πλευράς Μαξίμου.

Ακόμη ένα ανατριχιαστικό στοιχείο της υπόθεσης είναι ότι, σύμφωνα με όσα ισχυρίζονται οι πρώην υπουργοί Μετανάστευσης και Ασύλου Νίκος Παναγιωτόπουλος και Μάκης Βορίδης, όλα τα παραπάνω συνέβησαν εν αγνοία τους. Παράλληλα, ο νυν υπουργός Θάνος Πλεύρης, παραπέμπει τη δημοσιογραφική έρευνα στην αρμόδια υπηρεσία.

Με υπογραφή Λογοθέτη

Αγνοια δηλώνει και ο Μάνος Λογοθέτης, ο πρώην γενικός γραμματέας Μεταναστευτικής Πολιτικής (εκλεκτός του Κυριάκου Μητσοτάκη για την εκλογική Περιφέρεια της Σάμου) που έχει βάλει την υπογραφή του στην έγκριση των κονδυλίων και την ενσωμάτωση των «έργων» στο πρόγραμμα. Είναι το πρόσωπο που βρέθηκε στη δίνη του κυκλώνα προ μηνός, καθώς είχε αναφερθεί το όνομά του στη δικογραφία για το κύκλωμα πολεοδομιών. Οπως είχε αποκαλύψει το Documento, ένα ακίνητο της συζύγου Λογοθέτη στο Μαρούσι βρέθηκε στο στόχαστρο των αρχών, καθώς σύμφωνα με τα στοιχεία των Αδιάφθορων επιχειρήθηκε έκδοση παράτυπης άδειας, όπως επίσης αποδόμηση και αρχειοθέτηση καταγγελίας.

Η χρηματοδότηση του ΚΕΤΥΑΚ μέσω του προγράμματος για το Ταμείο Εσωτερικής Ασφάλειας εμφανίζεται πρώτη φορά σε επίσημα έγγραφα στις 21/1/2025 στην «Απόφαση Εγκρισης 9ης Εξειδίκευσης Προγραμμάτων Ταμείων Μετανάστευσης και Εσωτερικών Υποθέσεων (ΤΑΜΕΥ) Προγραμματικής Περιόδου 2021 – 2027». Την απόφαση υπογράφει ο Μ. Λογοθέτης. Πολιτικός του προϊστάμενος και υπουργός ήταν ο Ν. Παναγιωτόπουλος. Ο τελευταίος είναι κουμπάρος του Γιάννη Λαβράνου, ο ένας εκ των τεσσάρων ιδιωτών που καταδικάστηκαν πρωτόδικα για την υπόθεση των υποκλοπών.

Εκπαιδευτικό υλικό

Τα έργα του ΚΕΤΥΑΚ είναι δύο. Το πρώτο, συνολικής αξίας 1 εκατ. ευρώ, περιγράφηκε ως «εκπόνηση ψηφιακού διαδραστικού εκπαιδευτικού υλικού για την Ακαδημία της ΕΥΠ».

Το δεύτερο και πιο δαπανηρό έργο αξίας 4,5 εκατ. ευρώ είχε να κάνει με τη «Βελτίωση της λειτουργικότητας και ενίσχυση της ασφάλειας των συστημάτων διαχείρισης και ανταλλαγής πληροφορίας της Εθνικής Υπηρεσίας Πληροφοριών». Στόχος της δράσης είναι, σύμφωνα με την περιγραφή, «η ενίσχυση της διαλειτουργικότητας και η αναβάθμιση του επιπέδου ασφαλείας των ψηφιακών συστημάτων που εμπλέκονται στον κύκλο «αποθήκευση – επεξεργασία – ανταλλαγή πληροφορίας», μέσω της υλοποίησης ολιστικής παρέμβασης στον ψηφιακό και στον φυσικό χώρο». Η λέξη «ολιστική» τι μπορεί να σημαίνει άραγε και γιατί χρησιμοποιείται;

Οπως και να έχει, το έργο των 4,5 εκατ. ευρώ έσπασε στα παρακάτω κομμάτια:

Αναβάθμιση της φυσικής ασφάλειας των ψηφιακών υποδομών: 1.000.000 ευρώ.

Δημιουργία ολοκληρωμένου συστήματος ηλεκτρονικής διακίνησης διαβαθμισμένης πληροφορίας: 2.500.000 ευρώ.

Ανάπτυξη και πιστοποίηση εθνικού αλγορίθμου κρυπτογράφησης: 300.000 ευρώ.

Σύστημα επιτήρησης εσωτερικού δικτύου: 700.000 ευρώ.

Η «επιτήρηση»

Το τελευταίο υποέργο συγκεντρώνει αρκετό ενδιαφέρον και εγείρει ερωτήματα. Πρώτον και κύριο, τι σύστημα αφορά, ποιοι και πώς θα επιτηρούνται, αλλά και γιατί στο «Πεδίο/είδος παρέμβασης» αναφέρονται «Κτίρια, εγκαταστάσεις»; Να τονιστεί ότι στην επόμενη, την 10η Απόφαση Εγκρισης Εξειδίκευσης Προγραμμάτων ΤΑΜΕΥ Προγραμματικής Περιόδου 2021-2027, που εκδόθηκε τον Οκτώβριο του 2025, ως «Πεδίο/είδος παρέμβασης» αναφέρονται «Συστήματα ΤΠΕ, διαλειτουργικότητα, ποιότητα δεδομένων (εκτός του εξοπλισμού)». Δηλαδή, αμέσως προέκυψε μια σημαντική αλλαγή. Οσο για τα ΤΠΕ, είναι ένας γενικόλογος όρος που αφορά hardware, software, δίκτυα, ανθρώπινο δυναμικό και πληροφορίες…

Η πρόσκληση

Στις 06/5/2025, με τον Μ. Βορίδη υπουργό Μετανάστευσης πλέον, ο Μ. Λογοθέτης υπογράφει την πρόσκληση προς το ΚΕΤΥΑΚ για την υποβολή προτάσεων σχετικά με το έργο των 4,5 εκατ. ευρώ. Οπως τονίζεται: «Η πρόσκληση στοχεύει στην ενίσχυση της διαλειτουργικότητας και την αναβάθμιση του επιπέδου ασφαλείας των ψηφιακών συστημάτων της Εθνικής Υπηρεσίας Πληροφοριών (ΕΥΠ) που εμπλέκονται στον κύκλο αποθήκευση – επεξεργασία – ανταλλαγή πληροφορίας, μέσω παρεμβάσεων στον ψηφιακό και τον φυσικό χώρο. Ειδικότερα, οι παρεμβάσεις περιλαμβάνουν την αναβάθμιση της φυσικής ασφάλειας των ψηφιακών υποδομών, τη δημιουργία ολοκληρωμένου συστήματος ηλεκτρονικής διακίνησης διαβαθμισμένης πληροφορίας, την ανάπτυξη συστήματος επιτήρησης εσωτερικού δικτύου και την ανάπτυξη και πιστοποίηση εθνικού αλγορίθμου κρυπτογράφησης».

«Προμήθεια λογισμικού»

Με τον Θ. Πλεύρη στη θέση του Μ. Βορίδη, ο Μ. Λογοθέτης υπογράφει στις 29/9/25 την ένταξη των έργων του ΚΕΤΥΑΚ στο πρόγραμμα. Ομως μια προσεκτική ματιά στην περιγραφή «Φυσικό αντικείμενο της πράξης» δείχνει τελικά ότι πράγματι ο «διάβολος» μπορεί να κρύβεται στις λεπτομέρειες. Το Documento εντόπισε την ουσιώδη διαφορά σε σχέση με την πρόσκληση στη φράση «προμήθεια αδειών χρήσης λογισμικών για την επιτήρηση εσωτερικού δικτύου και την αποφυγή απώλειας/διαρροής πληροφορίας». Στις 06/05/2025 γίνονταν λόγος για «ανάπτυξη συστήματος». Αρα μέσα σε τέσσερις μήνες η δημιουργία λογισμικού από το ΚΕΤΥΑΚ μετατράπηκε σε αγορά λογισμικού, άγνωστου προς το παρόν…

Από την έρευνα του Documento για τέτοιου είδους λογισμικά επιτήρησης προκύπτει ότι διατίθενται από μεγάλες εταιρείες τεχνολογίας, ωστόσο αρκετές φορές έχουν έρθει στο φως της δημοσιότητας καταγγελίες σχετικά με την παρακολούθηση εργαζομένων από μεγάλους ιδιωτικούς ομίλους, που χρησιμοποιούν ανάλογα software. Με λίγα λόγια, πουθενά δεν προσδιορίζεται το ακριβές περιεχόμενο του έργου, που περιγράφεται αόριστα αλλά και με διαφορετική διατύπωση σε κάθε στάδιο. Με τις παραπάνω «σκιές» γίνεται παράλληλα εξαιρετικά δύσκολο να ελεγχθεί οικονομικά η δαπάνη.

Να τονιστεί ότι το έργο του 1 εκατ. ευρώ («Εκπαιδευτικά ψηφιακά εργαλεία για την Ακαδημία της ΕΥΠ») που θα αναπτύξει το ΚΕΤΥΑΚ εντάχθηκε επίσημα στο πρόγραμμα του Ταμείου Εσωτερικής Ασφάλειας (ISF) στις 16/9/2025.

Πώς και γιατί οι εν λόγω χρηματοδοτήσεις του σκοτεινού ΚΕΤΥΑΚ εντάχθηκαν στο πρόγραμμα του ευρωπαϊκού ISF με συνολικό προϋπολογισμό 59.490.042,05 ευρώ, εκ των οποίων τα 45.729.867,46 δίνονται από την ΕΕ και τα 13.760.174,59 από το ελληνικό κράτος;

Το Documento έθεσε το ερώτημα στο υπουργείο Μετανάστευσης και έλαβε αρχικά την παρακάτω απάντηση: «Η Ειδική Υπηρεσία Συντονισμού και Διαχείρισης Προγραμμάτων Μετανάστευσης και Εσωτερικών Υποθέσεων (ΕΥΣΥΔ – ΜΕΥ) του Υπουργείου Μετανάστευσης και Ασύλου λειτουργεί ως Διαχειριστική Αρχή και ως εκ τούτου η μόνη εμπλοκή της στα εν λόγω έργα συνοψίζεται στην παραλαβή των αιτημάτων από τις εμπλεκόμενες υπηρεσίες σχετικά με το ποιο έργα εκείνες επιλέγουν να υλοποιήσουν, τον έλεγχο για το εάν είναι επιλέξιμα με βάση της διατάξεις του Κανονισμού του εκάστοτε ταμείου, την ένταξη στο πρόγραμμα και τον τελικό έλεγχο των δαπανών ως προς την επιλεξιμότητα και τη νομιμότητά τους προκειμένου να δηλωθούν στην ΕΕ».

Οπως μεταφέρθηκε στο Documento, «στόχος πολιτικής του Ταμείου ISF 2021-2027 είναι να συμβάλει στην εξασφάλιση υψηλού επιπέδου ασφάλειας στην Ενωση, ιδίως με την πρόληψη και την καταπολέμηση της τρομοκρατίας και της ριζοσπαστικοποίησης, του σοβαρού και οργανωμένου εγκλήματος και του κυβερνοεγκλήματος, με την παροχή βοήθειας και την προστασία των θυμάτων εγκληματικών πράξεων, καθώς και με την προετοιμασία για την αντιμετώπιση περιστατικών, κινδύνων και κρίσεων που συνδέονται με την ασφάλεια, με την προστασία έναντι αυτών και με την αποτελεσματική διαχείρισή τους εντός του πεδίου εφαρμογής του  κανονισμού. Με βάση τα ανωτέρω, οι αναφερόμενες πράξεις είναι εντός του σκοπού του ISF 2021-2027».

Ακαθόριστο λογισμικό

Για την αγορά λογισμικού η ΕΥΣΥΔ – ΜΕΥ σημειώνει στο Documento: «Με δεδομένο ότι δεν έχει ξεκινήσει η διαγωνιστική διαδικασία προμήθειας του λογισμικού και ακόμη δεν έχουν καταρτιστεί οι προδιαγραφές για την αγορά του λογισμικού, δεν έχει καθοριστεί το προς αγορά λογισμικό». Δηλαδή μέχρι σήμερα δεν έχουν αποκτηθεί οι άδειες χρήσης του συγκεκριμένου software.

Οσο για το ποια υπηρεσία ελέγχει την πρόοδο του έργου, η αρμόδια υπηρεσία του υπουργείου σημειώνει: «Η επιλογή του έργου και η διενέργεια της διαγωνιστικής διαδικασίας, καθώς και η παρακολούθηση και παραλαβή του έργου πραγματοποιούνται από τον Δικαιούχο/Αναθέτουσα Αρχή, δηλαδή από την ΕΥΠ/ΚΕΤΥΑΚ. Η Υπηρεσία μας (ΕΥΣΥΔ – ΜΕΥ) εποπτεύει τη διαδικασία ως προς την τήρηση της νομιμότητας και της επιλεξιμότητας των τελικών δαπανών οι οποίες δηλώνονται στην ΕΕ σύμφωνα με τις διατάξεις του Κανονισμού (ΕΕ) 2021/1060».

Σύμφωνα με την ίδια υπηρεσία, «υφίστανται και σε άλλα κράτη μέλη χρηματοδοτήσεις του ISF προς εθνικές υπηρεσίες πληροφοριών. Ενδεικτικά, αναφέρουμε ότι η Ρουμανική Υπηρεσία Πληροφοριών (SRI) έχει λάβει χρηματοδοτήσεις από την Εθνική Υπηρεσία Διαχείρισης του ISF για την υλοποίηση πράξεων». Ωστόσο από την έρευνα του Documento προκύπτει μέχρι στιγμής ότι σε καμία άλλη χώρα πλην της Ελλάδας και της Ρουμανίας δεν έχουν χρηματοδοτηθεί απευθείας υπηρεσίες πληροφοριών από το ISF…

«Δεν έχω καμία σχέση»

Ερωτηθείς σχετικά ο Ν. Παναγιωτόπουλος είπε στο Documento: «Εχω φύγει εδώ και πολύ καιρό από το υπουργείο, αλλά νομίζω ότι δεν έχει υπογραφεί τίποτα. Τώρα η ένταξη στο πρόγραμμα αφορά υπηρεσιακές κινήσεις». Στη συνέχεια μας παρέπεμψε στον διευθυντή Πληροφορικής του υπουργείου για περαιτέρω πληροφορίες.

«Δεν έχω καμία σχέση με αυτό. Καμία απολύτως. Δεν έχω εικόνα για τα συγκεκριμένα προγράμματα. Επειτα από δύο χρόνια που έχω φύγει από το υπουργείο δεν τα έχω όλα στο μυαλό μου. Ηταν εκατοντάδες οι συμβάσεις» πρόσθεσε ο Ν. Παναγιωτόπουλος.

Ο Μ. Βορίδης από τη μεριά του σημειώνει στο Documento: «Δεν είχα καμία γνώση. Δεν ήταν αρμοδιότητά μου. Αυτή είναι η πραγματικότητα, αλλά αυτό δεν σημαίνει και κάτι». Ο ίδιος σημειώνει στο Documento ότι από το σύστημα φαίνεται πως η πρόσκληση φαίνεται από το σύστημα ότι παραλαμβάνεται «για κάποιο λόγο» από το γραφείο του υπουργού στις 30/6, ενώ ο ίδιος είχε αποχωρήσει. Το σημαντικό είναι ότι ο Μ. Βορίδης σχολίασε το πρόγραμμα των 4,5 εκατ. ευρώ με την ατάκα «τώρα που το βλέπω ήταν πολύ ωραία ιδέα».

Ο Μ. Λογοθέτης δεν ήθελε να κάνει δηλώσεις στο Documento, ωστόσο από το στενό περιβάλλον του προκύπτει ότι ναι μεν υπέγραφε, όμως δεν είχε απόλυτη γνώση για το καθένα από τα πολλά επί μέρους έργα του προγράμματος. «Εμείς απλά χρηματοδοτούσαμε» φαίνεται πως είναι το επιχείρημά του για την υπόθεση.

Λεωνίδας Λυμπέρης, Γιάννης Τσακαρισιάνος

πηγή