Καλώδιο Ελλάδας – Κύπρου: Ενημέρωση που θύμιζε οπερέτα από τον Γεραπετρίτη, δεν είδε κανείς την επίμαχη γαλλική ρηματική διακοίνωση

Κάτι από διπλωματική οπερέτα θύμιζε η διαδικασία ενημέρωσης των πολιτικών αρχηγών από τον υπουργό Εξωτερικών, Γιώργο Γεραπετρίτη, για τις εξελίξεις γύρω από το καλώδιο ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας – Κύπρου και την πολυσυζητημένη γαλλική ρηματική διακοίνωση προς την Άγκυρα.

Ο λόγος είναι απλός, αλλά πολιτικά εξαιρετικά σοβαρός: Ο επικεφαλής της ελληνικής διπλωματίας κάλεσε τους αρχηγούς της αντιπολίτευσης να τους ενημερώσει για μια κρίσιμη διπλωματική κίνηση, χωρίς να μπορεί να τους παρουσιάσει το ίδιο το έγγραφο που βρίσκεται στο επίκεντρο της αντιπαράθεσης. Και δεν πρόκειται για κάποια δευτερεύουσα λεπτομέρεια. Η ακριβής διατύπωση της γαλλικής ρηματικής διακοίνωσης είναι καθοριστική για να αξιολογηθεί εάν η πρωτοβουλία του Παρισιού αποτελεί απλώς μια διπλωματική κίνηση διευκόλυνσης των ερευνών ή εάν δημιουργεί ένα νέο πολιτικό προηγούμενο στις ελληνοτουρκικές σχέσεις.

Χωρίς το πλήρες περιεχόμενο του εγγράφου, τα κόμματα της αντιπολίτευσης δεν μπορούν να διαμορφώσουν ολοκληρωμένη εικόνα για το τι ακριβώς συμφωνήθηκε, τι γνωστοποιήθηκε στην Τουρκία και ποιες ενδεχόμενες συνέπειες έχει αυτή η κίνηση.

Σύμφωνα με όσα έγιναν γνωστά, το ελληνικό υπουργείο Εξωτερικών δεν διαθέτει αντίγραφο της γαλλικής ρηματικής διακοίνωσης, καθώς πρόκειται για διπλωματική αλληλογραφία του Παρισιού με την Άγκυρα και το Κάιρο

Η κυβερνητική εξήγηση είναι ότι η δημοσιοποίηση ενός εγγράφου που ανταλλάχθηκε μεταξύ τρίτων χωρών θα μπορούσε να προκαλέσει διπλωματικό πρόβλημα. Πρόκειται για επιχείρημα που έχει τη δική του θεσμική βάση, αλλά δεν απαντά στο ερώτημα πώς μπορεί να γίνει ουσιαστική ενημέρωση των πολιτικών αρχηγών χωρίς να έχουν πλήρη γνώση του επίμαχου κειμένου.

Άλλωστε, άλλο είναι η δημοσιοποίηση μιας διπλωματικής διακοίνωσης και άλλο η εμπιστευτική ενημέρωση των αρχηγών των κοινοβουλευτικών κομμάτων για το ακριβές περιεχόμενό της.

Το παράδοξο γίνεται ακόμη μεγαλύτερο από το γεγονός ότι η ελληνική κυβέρνηση εμφανίζεται να γνωρίζει το περιεχόμενο της γαλλικής πρωτοβουλίας, αλλά να μην έχει στη διάθεσή της το αυθεντικό έγγραφο ώστε να το θέσει υπόψη των πολιτικών δυνάμεων.

Έτσι, η ενημέρωση περιορίστηκε ουσιαστικά στην κυβερνητική περιγραφή μιας διπλωματικής κίνησης, την οποία οι συνομιλητές του υπουργού δεν είχαν τη δυνατότητα να ελέγξουν αυτοτελώς.

Οι κρίσιμες διατυπώσεις και ο κίνδυνος προηγουμένου

Το ζήτημα αποκτά ακόμη μεγαλύτερο ενδιαφέρον από τις πληροφορίες που δημοσίευσαν τα «ΝΕΑ» για το περιεχόμενο της γαλλικής διακοίνωσης. Σύμφωνα με το δημοσίευμα, το Παρίσι διευκρινίζει ότι η ενημέρωση της Τουρκίας δεν συνιστά αίτημα αδειοδότησης, ούτε αίτημα έκδοσης NAVTEX από την Άγκυρα. Αναφέρεται επίσης ότι η ενημέρωση έγινε για λόγους διπλωματικής αβροφροσύνης, χωρίς σχετική υποχρέωση.

Ωστόσο, υπάρχει και μία δεύτερη, ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα πτυχή: Η Γαλλία φέρεται να διευκρινίζει ότι με τη συγκεκριμένη κίνηση δεν λαμβάνει θέση σε νομικά ζητήματα που αφορούν διαφιλονικούμενες θαλάσσιες περιοχές. Η διατύπωση αυτή μπορεί να ερμηνευθεί ως προσπάθεια του Παρισιού να διατηρήσει ουδέτερη στάση απέναντι στις διαφορές των κρατών της περιοχής. Δεν αποδεικνύει από μόνη της αναγνώριση τουρκικών αξιώσεων. Αφήνει, ωστόσο, ανοιχτό το ερώτημα εάν η διαδικασία της ενημέρωσης θα μπορούσε στο μέλλον να αξιοποιηθεί από την Άγκυρα ως προηγούμενο.

Και αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό, καθώς η Τουρκία επιχειρεί διαχρονικά να εμφανίζεται ως παράγοντας που πρέπει να έχει λόγο στις έρευνες σε θαλάσσιες περιοχές όπου προβάλλει διεκδικήσεις. Η τουρκική απάντηση στη γαλλική διακοίνωση, με την επίκληση της δικής της συγκατάθεσης, παρότι τέτοια συγκατάθεση δεν ζητήθηκε, δείχνει ακριβώς την προσπάθεια της Άγκυρας να αποκομίσει διπλωματικά οφέλη.

topontiki.gr