Μπορώ να αφήσω τον σκύλο μου μόνο του στο αυτοκίνητο; – Τι επιτρέπει ο νόμος και τι πρέπει να προσέχω

Μια γρήγορη στάση στο περίπτερο ή στο σούπερ μάρκετ και ο τετράποδος φίλος μας περιμένει μέσα στο αυτοκίνητο. Είναι νόμιμο; Υπάρχει χρονικό όριο και τι πρόστιμο προβλέπεται;

Όσοι μετακινούνται συχνά με τον σκύλο τους έχουν βρεθεί κάποια στιγμή μπροστά σε αυτό το δίλημμα. Χρειάζεται να σταματήσουν για λίγα λεπτά, αλλά δεν μπορούν να πάρουν μαζί τους το κατοικίδιο. Η φαινομενικά απλή λύση είναι να το αφήσουν μέσα στο σταθμευμένο αυτοκίνητο, μέχρι να επιστρέψουν.

Το ερώτημα είναι αν αυτό επιτρέπεται από τη νομοθεσία και, κυρίως, υπό ποιες συνθήκες μπορεί να γίνει χωρίς να κινδυνεύσει το ζώο. Γιατί υπάρχει σημαντική διαφορά ανάμεσα σε ένα αυτοκίνητο σταθμευμένο για πέντε λεπτά ένα δροσερό χειμωνιάτικο πρωινό και στο ίδιο αυτοκίνητο μια ηλιόλουστη καλοκαιρινή ημέρα.

Τι προβλέπει η ελληνική νομοθεσία;

Στην Ελλάδα δεν υπάρχει ειδική διάταξη που να απαγορεύει γενικά και ανεξαιρέτως την ολιγόλεπτη παραμονή ενός σκύλου χωρίς συνοδό σε σταθμευμένο αυτοκίνητο. Ούτε προβλέπεται συγκεκριμένο χρονικό όριο, όπως πέντε, δέκα ή δεκαπέντε λεπτά, κάτω από το οποίο η παραμονή θεωρείται αυτομάτως νόμιμη.

Αυτό, όμως, δεν σημαίνει ότι ο σκύλος μπορεί να αφεθεί στο αυτοκίνητο υπό οποιεσδήποτε συνθήκες.

Ο Ν. 4830/2021, που ρυθμίζει την προστασία και την ευζωία των ζώων συντροφιάς, καθορίζει στο άρθρο 9 τις υποχρεώσεις των ιδιοκτητών. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνεται η τήρηση των κανόνων ευζωίας και η εξασφάλιση κατάλληλων συνθηκών διαβίωσης.

Επομένως, το ζήτημα δεν είναι απλώς πόση ώρα έμεινε ο σκύλος στο αυτοκίνητο, αλλά αν εκτέθηκε σε συνθήκες που μπορούσαν να βλάψουν την υγεία του ή να προκαλέσουν έντονη ταλαιπωρία.

Για παράδειγμα, η παραμονή ενός σκύλου μέσα σε κλειστό αυτοκίνητο με υψηλή θερμοκρασία μπορεί να αποτελέσει παράβαση της νομοθεσίας για την προστασία των ζώων, ακόμη και αν ο ιδιοκτήτης απουσίασε για σχετικά μικρό χρονικό διάστημα.

Τι πρόστιμο προβλέπεται;

Σύμφωνα με το άρθρο 35 του Ν. 4830/2021, η μη τήρηση των κανόνων ευζωίας του ζώου συντροφιάς επισύρει διοικητικό πρόστιμο 1.000 ευρώ.

Σε σοβαρότερες περιπτώσεις, όπου στοιχειοθετείται κακοποίηση ή βάναυση μεταχείριση, οι κυρώσεις είναι σημαντικά αυστηρότερες. Η νομοθεσία προβλέπει πρόστιμα από 5.000 έως 15.000 ευρώ για συγκεκριμένες μορφές κακοποίησης, ενώ για πράξεις που εμπίπτουν στις βαρύτερες διατάξεις, στις οποίες περιλαμβάνεται και ο βασανισμός με πρόκληση θερμοπληξίας, τα διοικητικά πρόστιμα φτάνουν από 30.000 έως 50.000 ευρώ. Ανάλογα με τις περιστάσεις μπορεί να υπάρξουν και ποινικές συνέπειες.

Πρέπει, πάντως, να γίνει μια σημαντική διευκρίνιση: το πρόστιμο των 1.000 ευρώ δεν επιβάλλεται αυτομάτως επειδή κάποιος άφησε τον σκύλο του για λίγα λεπτά στο αυτοκίνητο. Προϋποθέτει τη διαπίστωση σχετικής παράβασης.

Γιατί το αυτοκίνητο μπορεί να γίνει τόσο επικίνδυνο;

Το μεγαλύτερο πρόβλημα είναι η θερμοκρασία στην καμπίνα. Ένα σταθμευμένο αυτοκίνητο που εκτίθεται στην ηλιακή ακτινοβολία μπορεί να θερμανθεί πολύ γρήγορα, ακόμη και όταν η εξωτερική θερμοκρασία δεν φαίνεται ιδιαίτερα υψηλή. Οι γυάλινες επιφάνειες επιτρέπουν στην ηλιακή ακτινοβολία να εισέρχεται στην καμπίνα, θερμαίνοντας τα καθίσματα, το ταμπλό και τις υπόλοιπες εσωτερικές επιφάνειες. Η θερμότητα συσσωρεύεται και η θερμοκρασία μπορεί να αυξηθεί επικίνδυνα.

Το να αφήσουμε τα παράθυρα λίγο ανοιχτά δεν αποτελεί αποτελεσματική προστασία. Ούτε η στάθμευση στη σκιά εξασφαλίζει από μόνη της ότι οι συνθήκες θα παραμείνουν ασφαλείς.  Το πρόβλημα είναι ακόμη μεγαλύτερο για τους σκύλους, καθώς δεν διαθέτουν τον ίδιο μηχανισμό εφίδρωσης με τους ανθρώπους. Ρυθμίζουν τη θερμοκρασία του σώματός τους κυρίως μέσω του λαχανιάσματος, διαδικασία που γίνεται λιγότερο αποτελεσματική όταν ο αέρας γύρω τους είναι ιδιαίτερα θερμός.

Κουτάβια, ηλικιωμένοι σκύλοι, ζώα με αναπνευστικά ή καρδιολογικά προβλήματα και βραχυκέφαλες φυλές, όπως τα μπουλντόγκ και τα παγκ, αντιμετωπίζουν αυξημένο κίνδυνο.

Και αν αφήσω τον κλιματισμό ανοιχτό;

Η λειτουργία του κλιματισμού μπορεί να διατηρήσει χαμηλότερη θερμοκρασία στο εσωτερικό, αλλά δεν αποτελεί απόλυτη εγγύηση ασφάλειας. Σε ορισμένα σύγχρονα αυτοκίνητα, κυρίως ηλεκτρικά, υπάρχουν ειδικές λειτουργίες που διατηρούν τον κλιματισμό ενεργό όσο το όχημα είναι σταθμευμένο. Πρόκειται για μια χρήσιμη δυνατότητα, ωστόσο η λειτουργία της εξαρτάται από το συγκεκριμένο μοντέλο, τη διαθέσιμη ενέργεια και τους περιορισμούς του συστήματος.

Επιπλέον, ακόμη και αν η θερμοκρασία παραμένει ιδανική, το ζώο μπορεί να αγχωθεί από την απουσία του ιδιοκτήτη του. Συνεπώς, η παρουσία ενεργού κλιματισμού δεν σημαίνει ότι μπορούμε να αφήσουμε τον σκύλο χωρίς επίβλεψη για απεριόριστο χρόνο.

Τι συμβαίνει τον χειμώνα;

Τον χειμώνα, όταν η θερμοκρασία είναι ήπια και το αυτοκίνητο δεν εκτίθεται έντονα στον ήλιο, ο κίνδυνος υπερθέρμανσης είναι συνήθως μικρότερος. Ωστόσο, δεν πρέπει να θεωρούμε ότι η εποχή εγγυάται ασφαλείς συνθήκες. Ακόμη και μια ηλιόλουστη χειμωνιάτικη ημέρα μπορεί να προκαλέσει αισθητή άνοδο της θερμοκρασίας στην καμπίνα.

Στο αντίθετο άκρο, οι πολύ χαμηλές θερμοκρασίες δημιουργούν κίνδυνο υποθερμίας, ιδιαίτερα για μικρόσωμους, ηλικιωμένους ή ευπαθείς σκύλους. Επομένως, δεν υπάρχει μία εξωτερική θερμοκρασία που να εγγυάται την ασφάλεια κάθε ζώου. Σημασία έχουν οι συνθήκες στο εσωτερικό, η διάρκεια της παραμονής, η κατάσταση της υγείας του σκύλου και η δυνατότητα άμεσης επιστροφής του ιδιοκτήτη.

Τι κάνουμε αν δούμε σκύλο κλεισμένο σε αυτοκίνητο;

Αν διαπιστώσουμε ότι ένα ζώο έχει μείνει μόνο του μέσα σε σταθμευμένο όχημα, το πρώτο βήμα είναι να εκτιμήσουμε αν βρίσκεται σε κίνδυνο. Έντονο λαχάνιασμα, υπερβολική σιελόρροια, αδυναμία, αποπροσανατολισμός ή κατάρρευση είναι ενδείξεις που απαιτούν άμεση αντιμετώπιση.

Σε μια τέτοια περίπτωση καλούμε την Αστυνομία και δίνουμε την ακριβή τοποθεσία και την κατάσταση του ζώου. Αν δεν εντοπιστεί ο ιδιοκτήτης, προβλέπεται διαδικασία ενημέρωσης του εισαγγελέα υπηρεσίας ώστε να επιτραπεί η διάνοιξη του οχήματος με μέριμνα της Αστυνομίας. Δεν πρέπει να θεωρούμε αυτονόητο ότι μπορούμε να σπάσουμε το παράθυρο ενός ξένου αυτοκινήτου χωρίς νομικές συνέπειες. Η επίκληση κατάστασης ανάγκης μπορεί να αξιολογηθεί νομικά, αλλά δεν παρέχει αυτόματη απαλλαγή από ευθύνη.

Εάν το ζώο παρουσιάζει συμπτώματα θερμοπληξίας, απαιτείται άμεση κτηνιατρική βοήθεια και έναρξη ασφαλούς ψύξης του.

Και οι γάτες;

Ισχύει ότι για τους σκύλους με την σημαντική διαφορά ότι η γάτα μεταφέρεται σε ειδικό κλουβί και αυτό μπορεί να επιδεινώσει την κατάσταση, καθώς το ζωάκι έχει πολύ περιορισμένο χώρο για να κινηθεί. Επίσης κατά κανόνα οι γάτες δεν είναι σαν τους σκύλους, που συγχωρούν τα πάντα. Αν την αγχώσετε αφήνοντας την μόνη στο αυτοκίνητο, ακόμα και αν οι συνθήκες είναι οι καλύτερες δυνατές και δεν υπάρχει κανένας κίνδυνος, θα το θυμάται και… θα το πληρώσετε όταν επιτρέψετε  στο σπίτι.

Στην συντριπτική πλειοψηφία δε, η μεταφορά μιας γάτας γίνεται για να πάει στον κτηνίατρο, οπότε θα έχει απίστευτα νεύρα. Μην της δημιουργείτε και άλλα. Για το καλό σας το λέμε.

Τελικά, επιτρέπεται ή απαγορεύεται;

Η απάντηση είναι ότι η ελληνική νομοθεσία δεν απαγορεύει αυτομάτως κάθε ολιγόλεπτη παραμονή σκύλου μέσα σε σταθμευμένο αυτοκίνητο. Απαιτεί, όμως, από τον ιδιοκτήτη να διασφαλίζει την ευζωία και την προστασία του ζώου. Δεν υπάρχει ένα νόμιμο όριο λεπτών που να μας καλύπτει ανεξάρτητα από τις συνθήκες. Και, κυρίως, δεν υπάρχει ένα χρονικό διάστημα που να είναι ασφαλές για κάθε σκύλο, σε κάθε αυτοκίνητο και με οποιονδήποτε καιρό.

Ο καλύτερος κανόνας είναι απλός: αν δεν μπορούμε να εγγυηθούμε ότι το ζώο συντροφιάς μας  θα παραμείνει ασφαλές μέχρι να επιστρέψουμε, δεν το αφήνουμε μόνο του στο αυτοκίνητο.

topontiki.gr