Ηξερε από πριν η κυβέρνηση τα τουρκικά σχέδια στο Αιγαίο;

Αν και άπαντες αναγνωρίζουν ότι ενδεχόμενο εσωτερικό νομοθέτημα της Τουρκίας για την ονομαζόμενη «Γαλάζια πατρίδα», που αφορά τα θέματα Αιγαίου και Ανατολικής Μεσογείου, θα διαταράξει τα «ήρεμα ύδατα» Μητσοτάκη στις ελληνο-τουρκικές σχέσεις, ειδικά στελέχη του κυβερνώντος κόμματος προσπαθούν, όσο γίνεται, να υποβαθμίσουν το θέμα.

Γι’ αυτό επαναλαμβάνουν συνεχώς ότι όλα αυτά γίνονται για λόγους εσωτερικής κατανάλωσης στην Τουρκία και ότι, εν πάση περιπτώσει, τίποτα δεν αλλάζει στις έως τώρα μεθόδους της Αγκυρας έναντι της Ελλάδας. Σε ακραίες περιπτώσεις, μάλιστα, όπως η Ντόρα Μπακογιάννη, αφήνουν ευθέως υπονοούμενα ότι γι’ αυτό ευθύνεται και η Αθήνα, η οποία προέβη σε θαλάσσιο χωροταξικό σχεδιασμό.

Μπορεί να μην αλλάζει κάτι ουσιαστικό στην έως τώρα πολιτική των πιέσεων της Τουρκίας έναντι της Ελλάδας. «Σφραγίζει», όμως, νομοθετικά και μονομερώς τις προκλήσεις και διεκδικήσεις της. Ακόμα και εάν πρόκειται για νομοθέτημα που ενσωματώνεται στο εσωτερικό Δίκαιο, το οποίο ουδόλως επηρεάζει το διεθνές Δίκαιο.

Ενδεχόμενη τέτοια κίνηση εκ μέρους της Αγκυρας, έρχεται να προστεθεί στο υπάρχον – από το 1995 – casus belli κατά της Ελλάδας. Επιπλέον, σύμφωνα με τις πληροφορίες που έχει διαρρεύσει η Αγκυρα στα τουρκικά και ξένα ΜΜΕ, δίδει την αρμοδιότητα στον εκάστοτε πρόεδρο της χώρας να κηρύξει ζώνες «ειδικού καθεστώτος» θαλάσσιες περιοχές στο Αιγαίο και την Α. Μεσόγειο. Κοντολογίς, θα είναι στην «διακριτική ευχέρεια» του Τούρκου προέδρου να βαφτίσει τις «γκρίζες ζώνες» που θεωρεί η Τουρκία ότι δεν είναι ελληνικές (δεκάδες νησιά νησιά και θαλάσσιες περιοχές) σε «τουρκικές».

Εάν επιχειρηθεί κάτι τέτοιο να εφαρμοστεί στην πράξη, τότε είναι βέβαιον ότι το κλίμα των «ήρεμων υδάτων» θα καταρρεύσει ως χάρτινος πύργος, ενδεχομένως μάλιστα εν μέσω καλοκαιρινής τουριστικής περιόδου. Κατά τις πληροφορίες που έχουν διαρρεύσει το νομοσχέδιο δεν αποκλείεται να προωθηθεί τις επόμενες εβδομάδες. Φημολογείται, ότι, εν μέσω παρατεταμένης προεκλογικής περιόδου, στην Αθήνα εξετάζονται μέχρι και σενάρια για ελεγχόμενη κλιμάκωση της έντασης – πριν το θερμό επεισόδιο –, εφόσον η Άγκυρα μεταφέρει στο πεδίο την νομοθεσία περί «Γαλάζιας Πατρίδας».

Είχε εγκαίρως πληροφόρηση η κυβέρνηση;

Εσχάτως, στη συζήτηση για τις ελληνοτουρκικές σχέσεις, στο πλαίσιο του ετήσιου Συνεδρίου «Εθνικό Σχέδιο Δράσης υπό συνθήκες παγκόσμιας αβεβαιότητας», που διοργανώνει ο Κύκλος Ιδεών σε συνεργασία με το Οικονομικό Φόρουμ των Δελφών, ο πρώην υφυπουργός Εξωτερικών του Κώστα Καραμανλή, και καθηγητής Διεθνών Σχέσεων στο ΕΚΠΑ, Γιάννης Βαληνάκης, είπε ότι, αν η Ελλάδα δεν αντιδράσει, «η Τουρκία θα πάρει μεγαλύτερο θάρρος για να προχωρήσει περισσότερο», ενώ εκτίμησε ότι ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν «ζυγίζει αν θα προχωρήσει περισσότερο σε αυτό το σκέλος».

Δήλωσε επίσης ότι δεν συμφωνεί με τη λογική «περιμένω να δω», λέγοντας ότι «η κυβέρνηση πρέπει να σηκώσει το τηλέφωνο και να ρωτήσει τι σχεδιάζει η άλλη πλευρά». Τέλος υπογράμμισε ότι «η περίοδος με τα ήρεμα νερά κινδυνεύει να τελειώσει», και πως η Ελλάδα είχε την «ψευδαίσθηση» ότι η Τουρκία θα μπορούσε να μπει σε «ευρωπαϊκού χαρακτήρα διάλογο».

Πρόσφατα, υπεβλήθη σχετική ερώτηση στο υπουργείο Εξωτερικών εάν «στο πλαίσιο των ανοιχτών διαύλων επικοινωνίας και της καλής γειτονίας, υπήρξε κάποια ενημέρωση προτού διαβάσουμε τη σχετική κίνηση, την πρόταση της Άγκυρας, στα τουρκικά Μέσα Ενημέρωσης. Δηλαδή, το υπουργείο Εξωτερικών, μέσα από αυτά τα κανάλια τα οποία έχει ανοικτά, είχε προηγουμένως κάποια ενημέρωση, όπως μπορεί να έχει συμβεί στο παρελθόν για άλλα τέτοια, εξίσου μεγάλα ζητήματα, είτε από τη μία πλευρά είτε από την άλλη;».

Η απάντηση που έδωσε η εκπρόσωπος του ΥΠΕΞ, Λάνα Ζωχιού, χωρίς να διαψεύσει, ούτε και να επιβεβαιώσει, άφησε ανοικτά όλα τα ενδεχόμενα. «Οι δίαυλοι επικοινωνίας είναι και θα πρέπει να είναι πάντοτε ανοιχτοί», περιορίστηκε να πει.

Δεδομένου, ωστόσο, ότι η κυβέρνηση Μητσοτάκη διατείνεται πως η διπλωματία των «ήρεμων υδάτων» επέτρεψε την αποτροπή «κρίσεων», όπως στην περίπτωση της τουρκικής παρεμπόδισης του έργου ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας – Κύπρου στην Κάσο, οπότε επικοινώνησαν οι Ελληνας και Τούρκος ΥΠΕΞ, είναι απορίας άξιον γιατί κρατείται επτασφράγιστο μυστικό εάν έγινε ή όχι επικοινωνία μεταξύ των δύο πλευρών.

Εάν οι Γιώργος Γεραπετρίτης και Χακάν Φιντάν επικοινώνησαν, τι γνωρίζει η κυβέρνηση για τους σχεδιασμούς της Αγκυρας; Εάν όχι, προς τι οι ισχυρισμοί της περί κλίματος «ήρεμων υδάτων»; Η Τουρκία κάνει ό,τι θέλει, προβαίνοντας σε μονομερείς κινήσεις, δίχως να δίδει λογαριασμό. Γιατί, τότε, εξακολουθεί να διαφημίζει η κυβέρνηση την «Διακήρυξη των Αθηνών» ως μέγα επίτευγμά της; Να σημειωθεί ότι, κατ’ αυτόν τον τρόπο, η Τουρκία παραβιάζει σειρά ελληνο-τουρκικών συμφωνιών (ακόμα και την άκρως προβληματική συμφωνία της Μαδρίτης του Κ. Σημίτη), που προβλέπουν ότι οι δύο πλευρές δεν πρέπει να προβαίνουν σε μονομερείς ενέργειες.

Η πρωτοβουλία στο γήπεδο της Αγκυρας

Εάν, πάντως, η κυβέρνηση εγκαίρως είχε πληροφορηθεί για τις τουρκικές προθέσεις, γιατί δεν κινείται προληπτικά, στο διπλωματικό προσκήνιο και στο παρασκήνιο, στην ΕΕ, στις ΗΠΑ και αλλού; Εως τώρα, εφαρμόζει την τακτική της υποβάθμισης του θέματος, με το «επιχείρημα» ότι ακόμα δεν είναι γνωστές οι ακριβείς διατυπώσεις του νομοσχεδίου ή εάν τελικώς θα κατατεθεί. Ωστόσο, τις βασικές πτυχές του, τις έχει διαρρεύσει η Αγκυρα στα μεγάλα τουρκικά ΜΜΕ.

Ο Γ. Βαληνάκης, χαρακτηριστικά είπε γι’ αυτό ότι η Τουρκία «διαρρέει επισήμως συνιστώσες του νομοσχεδίου», προκειμένου να «βολιδοσκοπήσει και να ζυγίσει αντιδράσεις» και «δεν πιστεύει στα ήρεμα νερά», καθώς συνεχίζει να αναλαμβάνει πρωτοβουλίες που «διαταράσσουν το κλίμα αποκλιμάκωσης». Επιπλέον, ότι η Άγκυρα «διεκδικεί ελληνικό έδαφος, βραχονησίδες, ακατοίκητα ακόμη και κατοικημένα νησιά», ενώ προειδοποίησε ότι θέτει πλέον ακόμη και «την πιθανότητα να αναβαθμίσει τις γκρίζες ζώνες σε τουρκικό έδαφος».

Από τη μεριά της, η εκπρόσωπος του ΥΠΕΞ ανέφερε ότι «δεν έχει υπάρξει καμία τουρκική επίσημη τοποθέτηση. Όπως έχει αναφέρει ο υπουργός Εξωτερικών, η Ελλάδα θα αξιολογήσει το ακριβές περιεχόμενο του τουρκικού νομοσχεδίου και θα αντιδράσει αναλόγως. Προνοούμε, συγκεντρώνουμε τις αναγκαίες πληροφορίες, αλλά σε καμία περίπτωση δεν προβαίνουμε προληπτικά σε κινήσεις, οι οποίες μπορεί να μας εκθέσουν. Έχουμε προετοιμαστεί για όλα τα δυνατά σενάρια και θα προβούμε, αναλόγως του περιεχομένου του νομοσχεδίου, στις προσήκουσες αντιδράσεις και ενέργειες».

Υποβάθμιση

Ενδιαφέρον έχει η στάση της πρώην υπουργού Εξωτερικών, Ν. Μπακογιάννη, η οποία πολλάκις έχει σπεύσει να βγάλει από τη δύσκολη θέση τον αδελφό της σε άλλες περιπτώσεις πολιτικών προβλημάτων του. Να σημειωθεί, μάλιστα, πως είναι και πρόεδρος της Επιτροπής Άμυνας και Εξωτερικών Υποθέσεων της Βουλής.

Η ίδια, στη διοργάνωση του Κύκλου Ιδεών και του Οικονομικού Φόρουμ των Δελφών, εκτίμησε ότι τόσο ο θαλάσσιος χωροταξικός σχεδιασμός που εξήγγειλε η Ελλάδα, όσο και η εσωτερική κατάσταση στην Τουρκία συνέβαλαν στην αύξηση της έντασης. Στο ίδιο μήκος κύματος με την κυβέρνηση, ανέφερε πως «το νομοσχέδιο δεν το έχουμε ακόμα δει, περιμένω να δω τι πραγματικά θα πουν». Πάντως, ακόμα και αυτή είπε πως «σε κάθε περίπτωση αναμφισβήτητα είναι μια ρωγμή εμπιστοσύνης, ίσως αυτό είναι το πιο σημαντικό, και μια κλιμάκωση στην ένταση».

Αλλά και ο έτερος πρώην υπουργός Εξωτερικών, Δημήτρης Αβραμόπουλος, περιορίστηκε να χαρακτηρίσει «αυτό που σχεδιάζει η Τουρκία» απλά ότι … «δεν είναι ευχάριστο». Ωστόσο, επαναλαμβάνοντας τα κυβερνητικά «επιχειρήματα», στην προσπάθεια του να υποβαθμίσει το θέμα, είπε πως «ό,τι γίνεται στην Τουρκία γίνεται κυρίως για εσωτερικούς λόγους» και ότι «δεν υπάρχει πρόθεση επίθεσης. Η Ελλάδα δεν απειλείται, η Ελλάδα δεν πρέπει να φοβάται», ανέφερε χαρακτηριστικά.

neostrategy.gr